Peru's presidentiële exen in spetterende campagnestrijd

De Peruaanse kiezer staat een pittige campagnestrijd te wachten voor de verkiezingen in april, nu Susana Higuchi zich heeft gemeld als smaakmaakster. Vijf jaar geleden wilde ze ook al een gooi doen naar het hoogste ambt, maar haar man, president Alberto Fujimori, stak daar een stokje voor. Hij liet een wetje aannemen dat verbood van presidentsverkiezingen een familie-aangelegenheid te maken: slechts één gezinslid -hij dus- kon zich kandidaat stellen.

Wils Rebergen

Maar Higuchi en Fujimori zijn inmiddels gescheiden, en niets staat haar meer in de weg. In 1996 zette de president de Peruaanse first lady buiten de deur, omdat ze hem publiekelijk uitmaakte voor corrupt en autoritair. Dat belooft nog wat voor de campagnetijd, die nu is begonnen.

Higuchi (48) komt uit voor het kleine Onafhankelijk Ethisch Front (FIM), dat zich profileert als anti-corruptie partij. Het is nog niet duidelijk voor welk ambt de ex-presidentsvrouwe gaat: dat van staatshoofd, vice-president of gewoon parlementslid. Maar FIM-afgevaardigde Ernesto Gamarra bevestigt dat gedacht wordt aan het hoogste.

Fujimori (61) reageerde sportief: hij zei blij te zijn met een eventuele kandidatuur van zijn ex, en daarin ,,een bewijs te zien dat Peru een democratie is''. Dat laatste is een gotspe uit zijn mond. De president wordt fel bekritiseerd omdat hij zich voor de derde achtereenvolgende keer wil laten verkiezen.

De Peruaanse grondwet staat zo'n herverkiezing niet toe, het staatshoofd mag slechts twee aaneensluitende ambtsperioden in het presidentieel paleis wonen. Dat is in 1995, op voorstel van Fujimori, in de grondwet vastgelegd. Maar Fujimori heeft een trucje uitgehaald: omdat hij sinds de grondwetswijziging pas een keer is gekozen, mag hij nu nog voor een tweede maal.

De oppositie is het daar niet mee eens, maar protesteren helpt niet. De nationale verkiezingscommissie heeft deze week haar fiat gegeven aan Fujimori's kandidatuur, en daartegen is geen beroep mogelijk. Zijn verkiezing in april maakt hem tot de langstzittende, democratisch gekozen president van Zuid-Amerika, nu het de Argentijn Carlos Menem niet is gelukt wat Fujimori wel lukt.

Zijn tegenstanders noemen hem evenwel een dictator. Slechts met behulp van het staatsapparaat -zijn controle over leger, justitie en de media- weet hij zich in het zadel te houden. Het is waar dat de president er onfrisse praktijken op nahoudt. Zo worden tegenstanders klein gehouden door af te luisteren wat hun plannen zijn, of door de belastingdienst op hun dak te sturen voor wat vervelende controles.

Aan de andere kant is de man ongekend populair. Dat heeft hij te danken aan zijn kordaat optreden: hij maakte een eind aan de hyperinflatie, ruimde de linkse guerrillabeweging Lichtend Pad op zodat er een eind kwam aan het geweld dat sinds 1980 30000 doden had geëist, en bewerkstelligde de vrede met Ecuador.

Niemand had gedacht dat de volslagen onbekende landbouwkundige, een arbeiderszoon die slecht Spaans sprak, in 1990 de verkiezingen zou winnen. Hij versloeg de schrijver Mario Vargas Llosa. Vijf jaar later was de voormalige VN-chef Javier Perez de Cuellar niet tegen hem opgewassen. En het lijkt erop dat in april Alberto Andrade (burgemeester van Lima) en Luis Castaneda het haasje zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden