Peru in alle staten na gratie corrupte ex-president

Alberto Fujimori had tot zijn 93ste in de cel moeten zitten. Beeld REUTERS
Alberto Fujimori had tot zijn 93ste in de cel moeten zitten.Beeld REUTERS

Peruanen zijn woedend en politici stappen op na een omstreden gratie verleend door president Kuczynski.

Een veronderstelde, schimmige deal tussen president Pedro Pablo Kuczynski (79) en leden van oppositiepartij Popular Force veroorzaakt grote sociale en politieke onrust in Peru. Duizenden demonstranten vullen de straten en vooraanstaande politici stappen op.

Het scheelde weinig – acht stemmen om precies te zijn – of Kuczynski was geen president meer. Hij overleefde vorige week op het nippertje de afzettingsprocedure, nadat enkele parlementariërs van Popular Force zich verrassend onthielden van een stemming. De oppositie wilde Kuczynski weg hebben, omdat hij miljoenen euro’s aan steekpenningen zou hebben ontvangen van het Braziliaanse bouwbedrijf Odebrecht, dat in het middelpunt staat van het grootste corruptieschandaal dat Latijns-Amerika ooit gezien heeft.

Akkoordje

Veel Peruanen denken dat Kuczynski het op een akkoordje heeft gegooid met een aantal leden van Popular Force (PF). De deal: Kuczynski zou niet afgezet worden als ex-president Alberto Fujimori (79) uit de gevangenis zou worden vrijgelaten.

Slechts twee dagen na de stemmingsronde – op kerstavond - verleende de president gratie aan de sinds 2007 gedetineerde Fujimori. Hij is de vader van PF-oprichtster Keiko. Zoon Kenji Fujimori was een van de PF-leden die zich achter Kuczynski schaarden. Dochter Keiko wil president worden en stemde juist voor de afzetting.

Zowel Kuczynski als PF ontkende direct dat er sprake was van een deal. De president beweert dat hij Fujimori wegens humanitaire redenen heeft vrijgelaten.

Fujimori zat onder andere vast voor corruptie, betrokkenheid bij de moord op 25 guerrillastrijders van de linkse beweging Lichtend Pad en de schending van mensenrechten. Hij had nog tot zijn 93ste in de gevangenis moeten zitten.

Een team van artsen heeft Fujimori in het ziekenhuis onderzocht en vastgesteld dat hij leidt aan een ‘progressieve en ongeneeslijke ziekte’, aldus Kuczynski. De omstandigheden in de gevangenis zouden ‘een serieus gevaar vormen voor zijn leven, gezondheid en welzijn’.

Excuses

Vanuit zijn ziekbed bood de ex-president zijn excuses aan voor zijn misstappen tijdens zijn ambtsperiode. Drie eerdere gratieverzoeken werden echter afgewezen, nadat artsen zeiden dat Fujimori niet aan een ongeneeslijke ziekte of mentale stoornis zou lijden.

Meerdere politici zijn al opgestapt na het besluit van Kuczynski om Fujimori vrij te laten. Minister van cultuur, Salvador del Solar, liet woensdag via Twitter weten ontslag te nemen. Eerder kwamen een presidentieel adviseur, ten minste drie ambtenaren van het ministerie van justitie en drie wethouders van de regerende partij tot dezelfde conclusie. Gisteren voegden twee andere hoge ambtenaren zich bij dat rijtje.

Protest

Duizenden Peruanen gingen de afgelopen dagen de straat op om te protesteren tegen de verleende gratie. De demonstranten scandeerden ‘verrader’ en hielden posters in de lucht met een foto van Fujimori en de woorden ‘moordenaar’ en ‘dief’.

Zij willen dat Kuczynski aftreedt, zodat er nieuwe verkiezingen kunnen worden gehouden. In een reactie zei de president dat de Peruanen zijn besluit ‘om de bladzijden om te slaan’ moeten accepteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden