Persoonlijk, meesterlijk, controversieel

klassiek

Grgori Sokolov xxx

Musiceren is voor een belangrijk deel het overdragen van emoties. Als regel zijn dat echter niet de persoonlijke emoties van de vertolker: die moet zich erop toeleggen de in een compositie besloten gevoelens over te dragen op het publiek. Een musicus die zich teveel laat meeslepen door zijn of haar eigen zielenroerselen is daar meestal niet goed toe in staat. Er zijn echter gevallen en omstandigheden waarin een podiumkunstenaar persoonlijk verdriet of vreugde via zijn spel weet te kanaliseren; dan gebeurt er soms iets bijzonders.

Dat was zondag het geval tijdens de tweede helft van Grigori Sokolovs recital in de Grote Zaal van het Concertgebouw te Amsterdam. Deze Russische meesterpianist heeft een moeilijk jaar achter de rug vanwege de ziekte en het overlijden van zijn vrouw. Om die reden besloot hij zijn geplande programma aan te passen door na de pauze 10 Mazurka's van Chopin te spelen.

Mazurka's zijn van oorsprong Poolse volksdansen. Chopin gebruikte deze dansvorm in driekwartsmaat om er 69 geraffineerde miniaturen in te gieten in een veelheid aan stemmingen.

Sokolov is een pianist die zowel krachtig en dramatisch als fluweelzacht kan spelen. Het eerste deed hij voor de pauze in Chopins Sonate nr. 3 in b. Lyriek en kleinkunst met een grote K waren te bewonderen in zijn vertolkingen van de Mazurka's. Opvallend was dat hij het volkse en dansante karakter van deze stukken nagenoeg onbelicht liet: hij speelde ze zó vrij in tempo dat er geen danspas op te maken zou zijn. In Sokolovs visie zijn Mazurka's karakterstukken, vaak weemoedig, soms uitgesproken droevig, maar nooit sentimenteel, hier en slechts daar een straaltje zonneschijn. Of dit ook de visie van Chopin was, is de vraag, maar het leverde wel prachtig pianospel op.

Zo intiem als Sokolov de Mazurka's vertolkte, zo monumentaal was zijn spel in Chopins tweede Sonate. Grandioos waren de dramatiek, adem en weidsheid in de hoekdelen: vooral het slot was fenomenaal van timing. Tegelijk was er een wezenlijk bezwaar tegen deze uitvoering: Sokolovs voorliefde voor erg luide fortissimi, die weinig bij Chopin passen, zoals de uiterst harde slotnoot van het Scherzo. Dit deel klonk verder omfloerst en miste structuur in het zeer traag en metrisch instabiel gespeelde middendeel ervan. In het andermaal slepend gespeelde Largo was het melodisch verloop voor de luisteraar moeilijk te volgen.

Zoals vaak bij Sokolov was dit optreden indrukwekkend, meesterlijk, persoonlijk (dit keer meer dan ooit), maar tevens soms controversieel.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden