Persoonlijk design is het motto, voor een intieme relatie met de gebruiker.

Kantklossen en kleien; het kan tegenwoordig allemaal op deDesign Academy Eindhoven. Niet als doel op zich overigens, maarwel als middel bij productontwikkeling.

Zoals het 'Laced Fence' van Joep Verhoeven van studiodemakersvan, dat een monotoon industrieel Heras hekwerk voorzietvan een decoratief vlechtwerk van koperdraad met thermoplastischecoating, resultaat van een spoedcursus die de ontwerper ontvingbij de Stichting Nederlandse Kantopleiding. Naast deze interessein ambachtelijke technieken bestaat er bij de jongste generatieontwerpers, die opgroeide in het digitale tijdperk, ook veelbelangstelling voor andere toepassingen van technologie.

Veel van de ontwerpers op de Graduation Show, de jaarlijkseeindexamententoonstelling van de Design Academy, die vanafzaterdag een week te zien is, signaleren een toenemende behoeftevan mensen aan persoonlijkere producten die eenvoudiger tebegrijpen zijn, makkelijk te hanteren en flexibeler toe te passenin huis. Als ze daarmee ook nog een bescheiden oplossing biedenvoor het energieprobleem is dat mooi meegenomen, maar niet dedrijfveer voor deze generatie, zoals dat een jaar of tien geledenwel het geval was toen duurzaamheid en recycling top-items waren.Nu gaat het over persoonlijkheid, een nauwere relatie met degebruiker, en aanraakbaarheid.

Neem de '180º'-lamp van Rebecca Potger. Het ziet eruit alsschemerlampje, en als je hem omkeer, dan lijkt het op eenbloempot met plant, maar het ís een lampje dat werkt op eenzonnecel. Zij wist de technologie van een richtingzoekertje (o.a.gebruikt in visdobbers) te combineren met een zonnecel enled-lampje, waardoor ze dit miraculeuze lampje kon ontwikkelendat overdag als kamerplant in de vensterbank licht opvangt in dezonnecel en 's avonds als schemerlamp de omgeving verlicht.Rebecca: “Dat doet een plant feitelijk ook, licht omzetten inenergie.“ Dankzij haar contacten met Anne Ozinga, een uitvinder,wordt de zonnecel zo verbeterd dat het lampje straks circa 6 uurkan schijnen en voldoende licht geeft om bij te lezen. Debatterijen gaan jaren mee en kunnen verwisseld worden. Inmiddelsis Rebecca met een groot bedrijf in contact dat de lamp wil gaanproduceren en verkopen. Haar mp3-speler 'Sound³ (cubic sound)'is een ingenieuze kubus waarvan vijf zijdes fungeren als mp3-map,zodat per zijde een ander soort muziek afgeluisterd kan worden.De zesde zijde is voor de aan- en uitknop, volumeknop enoplaadpunt. Ook hier gebruikte Rebecca weer de richtingzoeker.In al haar ontwerpen wil zij: “de techniek op een speelse manierbenaderen. De technologische vooruitgang gaat zo snel dat deafstand tussen de gebruiker en product steeds groter wordt.“Uiterlijk heeft dit kubusje, dat iets weg heeft van eentransistor radio, een retrolook die perfect in het tijdsbeeldpast. Rebecca Potger studeerde cum laude af.

De Design Academy levert dit jaar meer slimme meiden af.Judith de Graauw, samen met Jeroen en Joep Verhoeven onderdeelvan studio demakersvan, is er ook een. Haar lantaarn, diegebaseerd is op het oude idee van een lantaarn met kaars, brandtalleen als het handvat wordt vastgepakt. Het lampje, een laagvoltage navigatielampje uit de scheepsbouw, kan heel langbranden. Demakersvan, die december vorig jaar afstudeerden, zijninmiddels alweer bezig met nieuwe producten die de technologiedichter bij de mensen moet brengen, zoals 'Minimizing Einstein'.

Judith de Graauw: “Moderne technische apparaten hebben veelknoppen en functies. Dat is allemaal vaak niet erg duidelijk voorde gebruiker. Wij wilden teruggaan naar wat een radio is. Eenantenne en een energiebron die met stroomdraad aan elkaarverbonden worden, en een luidspreker die je harder kunt zettendoor hem groter te maken. Je zet de radio uit door het contactin de stroomdraad te verbreken. Er is zoveel mogelijk intechnologie, maar je hoeft het niet allemaal in een product testoppen. Wij zijn trouwens helemaal niet tegen technologie, want'Minimizing Einstein' is technologisch heel ingenieus. We zijnook bezig met een serie van 10 mobiele telefoons, een beetje opbasis van hetzelfde idee.“ Jeroen Verhoeven, de derde vandemakersvan, wilde: “Waarde zoeken in een maatschappij waarin hetmassaproduct alles is, waar geen plek meer is voor het ambacht.Moderne productietechnieken zijn onze toekomst. Ik ben op zoekgegaan naar het talent in een machine die alleen voormassaproductie draait.“

De vreemde computergetekende tafel 'Cinderella' is gefreesdin een productiestraat van een fabriek die normaalscheepsonderdelen maakt. De tafel lijkt de belichaming van detegenspraak tussen computer en ambacht: zo onmogelijk en computergegenereerd als de vorm lijkt, zo ambachtelijk lijken hetmateriaal en de afwerking. Een tafel die aan het denken zet.

De Design Academy, riant ondergebracht in gebouw de Witte Damein Eindhoven, heeft de laatste 10 à 15 jaar wereldfaamopgebouwd. De academie is altijd met spraakmakende presentatiesaanwezig op grote internationale designevenementen, van deMeubelbeurs in Milaan tot de Designweek in New York, en werdrecent door de New York Times als eerste geplaatst op de lijstvan beste designopleidingen wereldwijd, op de Graduation Showkomen jaarlijks meer dan 10000 bezoekers af. Waar komt dit succesvandaan?

Het moet in ieder geval te maken hebben met het curriculum vande school, waarin de mens centraal staat (de namen van alle achtafdelingen beginnen met 'Mens en', zoals Man and Mobility, Manand Living, Man and Communication). Op deze school wordt veelnagedacht over mens en samenleving,

en de vier nieuwe Kompasrichtingen - Atelier, Forum, Lab enMarkt - geven nog een extra verdieping aan het onderwijs.

De hele benadering is fundamenteel anders dan die van eenreguliere kunstacademie of van een technische universiteit, enkennelijk haalt dit het beste uit de studenten. Er zijn veelsuccesverhalen bekend

van Nederlandse designers, en een onevenredig groot aandeelkan op het conto van ex-Design Academy- studenten geschrevenworden.

Bekende producten uit de 'keuken' van de academie zijnbijvoorbeeld de stadsfiets met stuurslot van Basten Leijh (doorGiant op de markt gebracht), en de kinderwagen Bugaboo van MaxBarenbrug, waarmee iedere BN'er en internationale vip graaggesignaleerd wil worden, terwijl de bekende MidsummerLight-hanglamp van Tord Boontje tijdens de laatste 'dwaze dagen'van de Bijenkorf binnen de kortste keren uitverkocht was.

De stad Eindhoven profiteert hiervan mee, van de 'Philipslichtstad' van de jaren vijftig zijn ze nu 'stad van technologieen vormgeving' geworden, en wordt de Dutch Design Week, die tentijde van de Graduation Show in de stad plaatsvindt, een steedsgrootser evenement, waarvoor ook de gemeente zelf in de buideltast. Het programma omvat meer dan 100 onderdelen - meer dan eennormaal mens met een beperkte hoeveelheid tijd aankan. Via dewebsite is het in ieder geval mogelijk om een selectie te maken.In gebouw de Witte Dame zijn behalve Graduation, ook detentoonstelling 'Dutch Mountains' en 'Material Sense 02 -Innovations' te zien. Dutch Mountains, waarvoor acht ontwerpersgeselecteerd zijn, gaat in op de Nederlandse identiteit. Detweede editie van 'Material Sense' concentreert zich op deonderzoekskant van nieuwe materialen. Te zien zijn bijvoorbeeldsuperlichte structuren, uit de natuur nagebootste materialen enmetamorfosematerialen. Een babypak met sensoren voor dehartbewaking, brandnetelkleding en nog veel meer, een stapjeverder dan het gekantkloste hekwerk op de Graduation Show en evenfascinerend. 'Material Sense' is een presentatie van dezogenaamde materialenbibliotheek, een samenwerkingsverband tussende Technische Universiteit Eindhoven/Industrial Design, DesignAcademy Eindhoven en Philips Design, waarin een middelgrote stadgroots kan zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden