Permanente expositie in Prinsenhof over Willem de Zwijger

DELFT - De twee kogelgaten in de muur die de plaats markeren waar op 10 juli 1584 tegen twee uur in de middag Willem van Oranje door toedoen van Balthasar Gerards het leven liet, vormen nog steeds de attractie van museum Het Prinsenhof in Delft.

FRED LAMMERS

Naar die kogelgaten nemen ouders hun kinderen mee om ze aanschouwelijk geschiedenisonderricht te geven en ze zijn om dezelfde reden ook doel van tal van schoolreisjes.

Op een paar schilderijen na zijn er verder op deze in onze vaderlandse historie zo markante plek niet veel herinneringen aan de Vader des Vaderlands. Dat gaat nu veranderen. Vanmiddag opent prins WillemAlexander in Het Prinsenhof een permanente expositie over het leven en sterven van zijn beroemde voorvader.

De museumdirectie heeft daarvoor Het Prinsenhof opnieuw ingedeeld en zes zalen voor Willem van Oranje bestemd. Daaronder de Noordhal met de kogelinslagen, het Abdissengraf, de schrijfkamer van de prins en de Historische zaal, ten tijde van Willem de Zwijger de imposante eetzaal, waar hij kort voor zijn gewelddadige dood het noenmaal gebruikte met Rombout Uylenburgh, de burgemeester van Leeuwarden.

"De grote Willem van Oranjetentoonstelling ter gelegenheid van zijn 400e sterfjaar ligt al weer acht jaar achter ons. In toenemende mate worden we geconfronteerd met verzoeken meer aandacht te schenken aan dit belangrijke stuk nationale historie. Daaraan komen we met deze permanente expositie tegemoet" , zegt Mikee Kras, de voorlichter van Het Prinsenhof.

De jonge kunsthistorica Anne Marie Geluk werd aangetrokken om de plannen met vormgeefster Peggy Osinga van de grond te tillen. "Een uitdaging waar ik me vol overgave op heb gestort. De persoon van Willem van Oranje is ook voor mij gaan leven als een heel markante figuur. Ik denk dat hij iemand was die intens van het leven heeft genoten. Je kon vast een gezellig avondje met hem doorbrengen."

De expositie is onderverdeeld in thema's die het leven van Oranje chronologisch behandelen. Daarbij twee hoofdthema's: de opstand tegen Spanje en het persoonlijke leven van de prins.

Op de plek van de moord wordt met audio-visuele technieken een realistisch beeld gegeven van dat gebeuren.

Anne Marie Geluk weet ook het antwoord op een vraag van velen: de twee kogelinslagen zijn historisch echt. De reden dat er sinds enige tijd een glasplaatje voor zit, is dat de meeste bezoekers de neiging niet konden onderdrukken hun vinger in de kogelgaten te steken. De trap erbij is niet de originele: die was van steen.

Op de Willem van Oranje-presentatie is veel authentieks te bewonderen. Een speurtocht in archieven en musea heeft prachtig materiaal opgeleverd.

De grote ontdekking was een portret dat onomstotelijk Anna van Saksen, de tweede vrouw van Willem van Oranje toont. Anne Marie Geluk: "Er was een vermoedelijke afbeelding van haar bekend. Die is enige tijd geleden door het Iconografisch bureau in Den Haag definitief terzijde gelegd. In een museum in het Poolse Wroclaw hebben wij een op een paneel geschilderd portret gevonden, dat zonder twijfel Anna voorstelt. Dat olieverfschilderij hebben wij in bruikleen gekregen."

Huisarchief

Het koninklijk huis heeft van harte meegewerkt om Willem de Zwijger uit de verf te laten komen. Uit het huisarchief van de Oranjes kwam het gezangboek van de prins. Op de leren band zijn persoonlijk wapen en een afbeelding van de keten van het Gulden Vlies. Interessant is ook Willems reismes. Het heeft een palmhouten heft met zilveren beslag. Het zit in een eveneens palmhouten met zilver beslagen schede. Ten tijde van Willem van Oranje was bestek nog een luxe. De prins heeft dat mes naar mag worden aangenomen veelvuldig gebruikt.

Uit Wenen kwam het kurassiersharnas met borststuk van prins Maurits uit 1590.

Anne Marie Geluk: "We hebben veel uit eigen collectie. Veel hadden we in depot. De meeste bruiklenen zijn voor bepaalde tijd. We verwachten een aantal ervan te kunnen verlengen en verder is het heel attractief regelmatig met nieuwe zaken over de prins te komen. Elders is nog veel aanwezig dat we tijdelijk naar Delft hopen te halen. Het laatste dat wij willen, is deze permanente tentoonstelling statisch te laten worden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden