Perfecte 'Perfect Skin' een mijlpaal in de carriere van Ed Wubbe

Te zien 26/2 Alkmaar; 28/2 Amsterdam; 1/3 Den Haag; 7/3 Groningen; 9/3 Heerlen; 10/3 Tilburg; 11/3 Breda; 12/3 Venray, 14/3 Oss; 15/3 Rotterdam; 29/3 Maastricht.

Voor Ed Wubbe, huischoreograaf van het Scapino Ballet, moet 'andermans lichaam' daarom over zo'n techniek beschikken, dat deze hem of haar gegoten zit als een tweede huid. Zoals een slang zijn huid kan afwerpen, moet een Wubbe-danser juist die tweede huid over zijn eigen vel aantrekken. Na ruim tien jaar van orienteren in steeds andere, verrassende dansstijlen en technieken, waarmee Wubbe bewees een goed observator van Van Manen, Kylian en Forsythe te zijn, ontpopt hij zich nu als een perfectionist. En dat is hem met de dansers van het Scapino Ballet ook wonderwel gelukt.

In zijn nieuwste ballet 'Perfect Skin, part I, part II' liet hij zich aansporen door het mathematische en monumentale karakter van de twee vioolconcerten van Bach. Minstens even belangrijk, zo niet overheersend, is de rol die hij toekent aan de graficus Hans Wap - die nog onlangs voor zijn prenten en linoleumsneden de Talens Pulchri-prijs kreeg -, en aan zijn vaste kostuumontwerpster Pamela Hoemoet. In de ontwerpen van Wap, die tot doorzichtige doeken over de totale toneelopening of grote schermen zijn opgeblazen, zijn simpele zwarte gedaanten in golven, draaikolken, slierten, zigzags, streepjes en blokjes opgenomen: 'lost in space'.

Maar die tekens zijn ook terug te vinden in grote maskers, schilden en totempalen, die op het kale toneel neerzakken. Ook de dansers dragen van kop tot teen nauwsluitende tricots waarop deze zwart/wit ontwerpen terugkeren. De optische effecten die hierdoor ontstaan zijn bijzonder rijk en onderhoudend: een kaleidoscopisch panopticum. In een zwart/wit-panorama dat nu eens associaties oproept met een jungle, dan weer met een kolkende zee of met een zwiepend korenveld, maaien hun armen, kronkelen hun ruggen, flitsen hun benen. En toch is er geen chaos, maar een duidelijke structuur.

Zorromaskers

Tegenover het ensemble van de achttien dansers met Zorro-maskertjes voor de ogen, plaatst hij eerst een zwarte danser (Keith Derrick Randolph) in een goudglanzende tricot en later ook vijf blanke dansers in beige tricots. In die wuivende wereld waarin de zwart-wit-dansers als architectonische organismen worden voorgesteld, tast Keith Derrick Randolph zijn lichaam af, ondergaat hij zijn omgeving als een ritueel. Voor de overgang van het eerste naar het tweede vioolconcert grijpt Wubbe terug op zijn ballet 'Parts' (op partita's van Bach), voor drie vlijmscherpe duetten met de vrouwen op spitzen, waarbij zelfs Balanchine's hulde aan de 'pointes' verbleekt.

De drie duetten bevatten huiveringwekkend anatomisch snijwerk, waarin de in glimmend zwarte corsetten gestoken dansers elke lyriek 'uitbenen' en erotiek als anti-roestolie in hun scharnieren gieten. Kon ik 'Parts' als voorproefje destijd niet waarderen, in de context van 'Perfect Skin' wint het aan betekenis, in de zin van het perfectionisme waartoe een balletdanser die zich aan die academische techniek onderwerpt, wordt uitgedaagd. Als gold het een liefdesverklaring aan leven en dood. 'Perfect Skin' is een monumentaal ballet geworden, een mijlpaal in Wubbe's carriere.

En dan te bedenken dat ons het 'part III' nog te wachten staat, over twee maanden reeds. 'Perfect Skin' vertoont overeenkomsten met 'Artifact' en 'Limbs Theorem' van Forsythe. Ik heb er geen moeite mee. Hoezeer hij ook door Forsythe's aanpak en theatertechnische trucs is geinspireerd, Wubbe's coupure in de grondstof van dans toont een heel andere snit.

Door falen van de geluidstechniek ging het optreden van Leoni Jansen in 'I wrapped my head in yellow paper' aan het eind mis: de volumeknop haperde, waardoor de gelaagdheden die haar stembanden kunnen bereiken, niet hoorbaar werden en de interactie met de zes dansers om haar heen niet uit de verf kon komen. Voordat het technisch mankement optrad, bekroop mij echter het sterke vermoeden dat de aanwezigheid van Jansen op het toneel misschien beter tot een geluidsband had gereduceerd kunnen worden. Dat had de articulatie der dansers op haar geluidsgolven meer spanning gegeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden