Peperdure traplift belandt na vijf jaar meestal op de schroothoop

Hergebruik kan gemeenten miljoenen opleveren 'Voor fabrikanten is terugkopen niet aantrekkelijk'

Ze zijn duur en moeten op maat gemaakt worden, maar als de eigenaar verhuist of overlijdt, belandt de traplift meestal op de schroothoop.

Ondanks dat gemeenten, die de liften meestal betalen, op de kleintjes letten, wordt er nog veel verspild. Dat vertellen opkopers, inboedelontruimers en reparateurs aan Trouw. De constatering is pijnlijk, want dit kabinet wil dat ouderen langer thuis blijven wonen. Daarvoor zijn duizenden extra aangepaste woningen nodig. Met 175.000 geïnstalleerde trapliften, is er winst te behalen.

Met een gemiddelde van zesduizend euro is de traplift een van de duurste aankopen die gemeenten uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vergoeden. Omdat de liften zeker tien jaar meegaan, maar gemiddeld vijf jaar in een woning zitten, kan hergebruik miljoenen opleveren.

Veel gemeenten nemen liften na een overlijden of verhuizing weliswaar terug, maar kunnen vaak alleen de stoel en de motor hergebruiken. Omdat de rails voor trappen met bochten op maat gemaakt zijn, is hergebruik onmogelijk. Dát de prijzige rails weggegooid worden, willen grote fabrikanten als Handicare en ThyssenKrupp Encasa wel toegeven, hoe vaak niet. "Dat zou me mijn baan kosten", zegt een verkoopmanager van Handicare.

Kan die verspilling niet minder? Absoluut, zegt Jan Lutjes, oud-medewerker van het inmiddels opgeheven Sanimed. Deze importeur van het Britse trapliftenmerk Bison Bede (nu Acorn) kwam jaren geleden naar Nederland met demontabele rails. "Het was voor ons bijna onmogelijk om een aanbesteding te winnen", zegt Lutjes. "In de regels stond dat je een miljoenenomzet moest hebben en al jaren ervaring nodig had. Alleen monopolisten als Otolift en Handicare konden aanbestedingen winnen."

"Het is geweldig spul", zegt Henk Calon, handelaar in deze tweedehands Bisonliften. "Je kunt ze overal inbouwen. Maar gemeenten willen ze niet, want ze hebben contracten met grote bedrijven. Als klanten vragen deze liftjes van 1500 euro te vergoeden, krijgen ze 'nee' te horen. Dan wordt een nieuwe ingebouwd."

In de relatief goedkope liften die gemeenten vergoeden, is niet veel tweedehands handel. "Van de vijftig die wij per jaar aantreffen, gaan er vijftig naar de schroothoop", zegt Tobias van Appel van boedelontruimer VABOS. "Wij hoeven ze niet", bromt Theo Bultje van RecentLift, opkoper van tweedehands liften. "Gemeenteliften zijn groot, grof en langzaam."

Opkopers merken dat gehandicapten ook weinig belangstelling hebben voor tweedehands liften, omdat ze - soms ten onrechte - denken dat de gemeente wel een nieuwe zal betalen.

Grote fabrikanten staan ook niet te springen om hun geleverde product terug te kopen. "Laatst had ik een klant met een één jaar oude lift van 15.000 euro", zegt Kris van den Wijngaard, eigenaar van Seniorenhulp Nederland. "De fabrikant wilde er maar 500 euro voor geven."

Volgens Walter Boekestein is dat niet zo vreemd. Hij werkte in het verleden bij de Nederlandse fabrikant ThyssenKrupp Encasa. "Voor fabrikanten is het niet aantrekkelijk om terug te kopen. De rails wordt weggegooid, de stoelen moeten opnieuw bekleed, onderdelen vervangen, de boel moet ge(de)monteerd. Op zo'n manier kost een tweedehands lift al gauw weer zevenduizend euro. Dan willen mensen liever een nieuwe."

Woningcorporaties kunnen een steentje bijdragen door de woningen aan gehandicapten toe te wijzen. Er bestaan hierover wel afspraken, maar de praktijk is weerbarstig, merken de opkopers. Volgens hen zijn corporaties huiverig om panden leeg te laten staan, in afwachting van een gegadigde.

Een project van de Amsterdamse woningcorporatie Eigen Haard (56.000 woningen) om tweedehands liften te stallen, is onlangs beëindigd. De 'opstal' en het 'matchen van vraag en aanbod' bleken te lastig, zegt een woordvoerder. Volgens hun koepelorganisatie, Aedes, vraagt het streven om ouderen langer thuis te laten wonen om nieuwe afspraken.

Stugge regels: partner mag lift niet houden
Het gebeurt niet vaak, maar het komt voor dat een lift door de gemeente wordt verwijderd na het overlijden van de gebruiker, terwijl de partner al tegen gezondheidsgebreken aanloopt. De opkopers Calon en RecentLift hebben dit in de praktijk diverse malen meegemaakt, zeggen ze. Ze wijzen erop dat de regels het gemeenten moeilijk maken om de stoel en de motor te verwijderen en de op maat gemaakte rails te laten zitten. In de praktijk komt het daarom voor dat afgeschreven trapliften worden verwijderd, terwijl een bewoner nadrukkelijk om behoud heeft gevraagd. De traplift belandt dan op de schroothoop, vaak in zijn geheel.

Maakt de 'legolift' een einde aan de verspilling?
Het is de steen der wijzen in trapliftenland: een demontabele rails. Volgens een grote fabrikant als ThyssenKrupp Encasa is de Nederlandse markt er met zijn steile en gekromde trappen niet geschikt voor. Maar het Britse bedrijf Acorn denkt daar anders over. Na een mislukte poging om een demontabele traplift in de markt te zetten door rechtsvoorganger Bison Bede, wordt deze week een nieuwe poging gewaagd. Molenaar Welzijn uit Nunspeet gaat de traplift Acorn A-80 verkopen. De rails hiervan bestaat uit zestig losse stukken die als legoblokken te monteren zijn. Prijs: 7500 euro. Volgens Acorn is de lift geschikt voor 85 procent van de Nederlandse trappen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden