Pensioenplan 'pure winst', maar knelpunt Vut blijft

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Zowel de werkgeversorganisatie VNO-NCW als de vakcentrales FNV en CNV zijn bijzonder opgetogen over de nieuwe belastingmaatregelen ter vergemakkelijking van flexibele pensioenregelingen.

“Het geeft de sociale partners meer ruimte om nieuwe pensioenvormen een gelijkwaardige kans te geven”, zegt CNV-bestuurder sociale zekerheid A. J. de Geus in reactie op belastingmaatregelen die staatssecretaris Vermeend gisteren heeft aangekondigd. Dat geldt naar zijn zeggen zowel voor collectieve pensioenregelingen in het bedrijfsleven en bij de overheid, alsook om tegemoet te kunnen komen aan individuele pensioenwensen die bij werknemers leven.

FNV-beleidsmedewerker Ch. Driessen, die persoonlijk deel uitmaakte van de werkgroep Witteveen die de belastingwijziging heeft voorbereid, kan er eveneens “uitstekend mee instemmen” dat de fiscale belemmeringen voor flexibele pensioenregelingen nu door Vermeend worden weggenomen. Ook VNO-directeur prof. dr P. Verhaegen is “uiteraard verheugd”. Het plan-Vermeend noemt hij “pure winst”.

Het eensgezinde enthousiasme bij de sociale partners betekent evenwel niet dat nu meteen àlle knelpunten zouden zijn verdwenen. Met name de door velen verlangde omzetting van de huidige dure Vut-regelingen (vervroegd uittreden rond het zestigste jaar) in een of andere vorm van pre-pensioen, blijft nog een hoogst ingewikkelde zaak.

De Vut is gebaseerd op een zogeheten omslagstelsel - de werknemers van nu betalen de vut-uitkeringen van nu -, terwijl pensioenrechten altijd door de betrokken werknemers zelf in de loop van jaren worden opgebouwd (kapitaaldekking). Het grote probleem bij de omschakeling van vut naar pre-pensioen is dat dit een overgangsperiode van vele jaren vergt, waarbij beide systemen naast elkaar bestaan en bovendien een dubbele premie-betaling moet worden opgebracht. Oudere werknemers die altijd vut-premie hebben betaald en nog geen premie voor het pre-pensioen, kun je immers niet met niets afschepen.

Bij enkele bedrijven - Akzo Nobel, Océ-van der Grinten, Bührmann-Tetterode, Wavin, Gasunie, de zuivelindustrie en enkele graanbedrijven - is recent al besloten die overgang van vut naar pre-pensioen te maken. Ter financiering van de dubbele premielast wordt daarbij een deel van de loonruimte ingezet. Hoeveel werknemers daar in totaal bij betrokken zijn, is niet precies bekend - de Verzekeringskamer heeft er nog geen studie naar verricht. Maar veel meer dan honderdduizend zullen het er vermoedelijk niet zijn.

Gezien de nog resterende knelpunten is het de vraag of de gisteren door Vermeend aangekondigde belastinghervorming, hoe welkom ook, werkelijk een doorbraak zal betekenen. CNV-bestuurder De Geus denkt wel dat de hogere inkomens er “via creatief rekenwerk” meteen al de nodige baat bij zullen hebben. “De belastingadviseurs worden hier rijk van.” Maar of het ook bij de CAO-onderhandelingen voor de gewone werknemers tot een doorbraak zal leiden, is volgens hem moeilijker te beoordelen. “Misschien geeft het plan Vermeend alleen wat rugwind.” Beleidsmedewerker Driessen van het FNV houdt het in elk geval op een “geleidelijk proces”.

Ook VNO-directeur Verhaegen realiseert zich dat de omzetting van Vut naar pre-pensioen althans in de beginfase aanzienlijke kosten met zich mee brengt. “Decentraal kunnen de onderhandelingen daarover nu beginnen, maar alle problemen zijn bepaald nog niet weggenomen.”

Zeker bij het overheidspersoneel zullen die onderhandelingen niet gemakkelijk verlopen, verwacht een zegsman van het ABP. “Minister Dijkstal van binnenlandse zaken heeft de opdracht te bezuinigen en aan het afstappen van de Vut hangt een prijskaartje. Dat is voor de vakbonden geen eenvoudige discussie.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden