Pensioenoorlog niet beslecht met nieuwe grens

Pensioenfondsen en verzekeraars zitten elkaar al jaren stevig in de weg. Vandaag praten ze in het Overleg Taakafbakening over een vredesakkoord. Maar als de concept-tekst al overeind blijft, dannog zullen de brandhaarden een poosje blijven roken.

INEKE NOORDHOFF

Pensioenfondsen verzorgen pensioen, en verzekeraars verzekeringen. Zo simpel is het echter allang niet meer. Verplichte collectieve pensioenregelingen worden uitgekleed, en ter compensatie bieden werkgevers hun personeel de mogelijkheid op individuele of collectieve basis zelf geld opzij te zetten voor later. Met flexibele einddatum, voor wie eerder met pensioen wil, met flexibele inleg, bijvoorbeeld afhankelijk van prestaties, en wat al niet meer aan keuze-menu's is bedacht. Precies zoals het de paarse bewindslieden voor ogen stond toen ze meer marktwerking verordonneerden in de pensioenwereld.

De individuele, op maat gesneden pensioenpolissen waren eerst het exclusieve terrein van verzekeraars. Die zagen door de paarse ontmanteling van de sociale zekerheid een lucratieve groeimarkt ontstaan voor 'employee benefit-programma's'. Daarin bieden zij het bedrijfsleven naast allerlei ziektewetdekkingen, tal van min of meer collectieve lijfrente- en andere 'spaar-voor-later-via-de-baas' producten. Met allerlei individuele toeters en bellen eromheen.

Met het introduceren van individueel maatwerk in de pensioenwereld, is het onderscheid tussen verzekeraars en pensioenfondsen vervaagd. Het sein voor een rondje 'landje-pik'.

De verzekeraars vinden dat pensioenfondsen zich moeten beperken tot collectieve, via de werkgever betaalde pensioencontracten. Alleen dan is te rechtvaardigen dat pensioenfondsen geen vennootschapsbelasting betalen.

De pensioenfondsen vinden dat de verzekeraars niet moeten zeuren: die betalen hun winst liever uit aan aandeelhouders, in plaats van die te verdelen onder de deelnemers, zoals in pensioenland gebruikelijk is.

Zo'n 15 jaar geleden was er een soortgelijk conflict in de branche. Toen vonden de banken dat hen de kaas van de boterham werd gestolen door verzekeraars. Want het spaargeld bij de bank werd keurig afgeroomd door de belasting, terwijl mensen op een verzekeringspolis belastingvrij konden sparen. Bankiers eisten net zo'n gunstige belasting-behandeling voor hun klanten.

Het probleem werd uiteindelijk opgelost door de scheiding tussen bank- en verzekeringsproducten te laten varen. Bij alle banken, of ze nu gefuseerd zijn met een verzekeraar of echt alleen bank zijn gebleven, kunnen tegenwoordig ook spaarverzekeringen worden afgesloten. Belastingvrij.

De 'pijn' die verzekeraars toen veroorzaakten bij de banken, doet denken aan wat ze nu zelf ondergaan. Dit maal zijn het de pensioenfondsen die assertief de markt van de verzekeraars opwandelen.

In het concept vredesakkoord, waarover de partijen vandaag verder onderhandelen, leggen de verzekeraars de pensioenfondsen stevig aan banden. Die laten zich redelijk lankmoedig kooien, zij het dat ze een overgangstermijn van tien jaar hebben bedongen. De verzekeraars zijn het daar niet mee eens. Die willen de fondsen nog maar twee jaar 'dulden' op hun terrein.

Hoelang de overgangstermijn ook wordt, het is maar zeer de vraag of de scherpe scheiding tussen pensioenfondsen en verzekeraars van weleer te herstellen valt. Met een dosis creativiteit zijn bijna alle grenzen tegenwoordig te omzeilen.

Net als destijds bankiers en verzekeraars bij elkaar kropen, tekent zich nu tussen pensioenfondsen en verzekeraars zo'n versmeltingsronde af. De polisverkopers sluiten allianties met pensioenfondsen - om in elk geval bovenop de markt voor aanvullende pensioenpolissen te zitten.

Hoe meer zulke samenwerkingen er komen, des te groter de kans op echte vrede. Want het wordt steeds lastiger voor de verzekeringslobby om vol te houden dat er sprake is van 'concurrentie-vervalsing' door pensioenfondsen, als dat om hun eigen partners gaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden