Pensioenfondsen maken zich zorgen

Een ouder echtpaar geniet van het zonnige weer op het strand van Scheveningen. Veel gepensioneerden worden extra getroffen door de kredietcrisis. (ANP)

Pensioenfondsen moeten zich beraden op de toekomst. Gaan zij indexeren, en moet de premie omhoog? Alle fondsen hebben moeite om hun beleid tijdens de crisis te bepalen. PMT beslist vandaag als eerste over de premies.

PMT is vandaag het eerste van 600 Nederlandse pensioenfondsen dat bekendmaakt of de premie omhoog gaat. Alom wordt aangenomen dat het fonds de premie zal verhogen met 1 procent, de maximaal toegestane stijging.

Premiestijging is geen populaire maatregel. Maar het water staat PMT – waarbij een miljoen mensen zijn aangesloten – aan de lippen. Het fonds zou op dit moment maar 5 procent meer kapitaal in huis hebben dan het verplichtingen heeft uitstaan. Ofwel, het heeft een dekkingsgraad van 105 procent.

Dat de cijfers van pensioenfondsen over het vierde kwartaal dramatisch lager zullen uitpakken dan over het derde, is iets waar fondsen zich over de hele linie op voorbereiden. „De gemiddelde dekkingsgraad zal schommelen rond de 100”, zegt hoogleraar Guus Boender, eveneens directeur van adviesbureau voor pensioenfondsen Ortec. „Veel fondsen zitten daar dus nog onder.”

Zelfs pensioenfondsen met degelijke imago’s zien hun dekkingsgraden fors dalen. Neem bijvoorbeeld drie verschillende fondsen als het ABN Amro Pensioenfonds, het Rabobank Pensioenfonds en het Predikanten Pensioenfonds. De drie hadden een jaar geleden een dekkingsgraad van respectievelijk 139, 159 en 146 procent. Alle drie zeer gezonde fondsen in de ogen van DNB, omdat zij ver boven hun vereiste dekkingsgraad zitten.

Een jaar later staan ook deze fondsen er slechter voor: ABN Amro vermoedt dat de dekkingsgraad is uitgekomen onder de 120, de stand van september. Rabobank schat hem nu op 131 en de Predikanten voorzien een dekkingsgraad van rond de 105 procent. Peter Eenshuistra, directeur van dat laatste fonds, berekent dat in een jaar tijd 200 miljoen van het miljard aan belegd vermogen ’verdampt’ is. „En wij zijn een fonds dat defensief belegt.” Het belegde vermogen van ABN Amro is gedaald van 9 naar 8 miljard euro.

De kredietcrisis is anders dan alle eerdere crises, vindt Eenshuistra. „Na de crises van 1987 of de internetbubbel waren we er binnen een paar maanden weer bovenop. Maar nu wordt het financiële systeem van binnenuit ondermijnd. Het gaat zeker 2 à 3 jaar duren voor we hersteld zijn.” Ook Bernard Walschots, directeur vermogensbeheer van het Rabobank Pensioenfonds, gelooft er niet in dat de crisis binnen een jaar geluwd is. Dat het financiële systeem zo in de problemen is geraakt, stemt hem pessimistisch.

Voor het Rabobank Pensioenfonds is er overigens weinig aan de hand. Het fonds neemt een uitzonderlijke positie in door een dekkingsgraad te tonen die uittorent boven de 125 procent. Walschots: „Wij hebben ons vorig jaar ingedekt door derivaten (afgeleide beleggingen, red.) aan te kopen die ons een uitkering geven als de beurskoersen dalen en de lange rente daalt. Daarmee hebben we onze dekkingsgraad beschermd. Een soort ’brandverzekering’. Natuurlijk hadden wij ook niet voorzien dat de kredietcrisis zou uitbreken, maar er waren wel signalen. Wij sloten niet meer uit dat na goede jaren beurskoersen konden dalen, evenals de langetermijnrente.”

ABN Amro heeft zich ingedekt door de beleggingen in aandelen te verminderen. Geraldine Leegwater, hoofd beleggingen bij het pensioenfonds: „De helft van onze beleggingen zat in aandelen, nu is dat nog 15 tot 20 procent. De beleggingsmix is zo een stuk veiliger geworden. Onze beleggingen volgen nu steeds vaker de verplichtingen.”

Directeur van het ABN Amro-pensioenfonds Cees Dert: „Gevolg is wel dat wij minder mee profiteren als de beurzen weer aantrekken. Maar als wij die aanpassing niet hadden gedaan, was onze dekkingsgraad 10 procentpunt lager geweest.”

Alle drie de fondsen hebben de beleggingen in aandelen drastisch verminderd. Het is volgens Guus Boender een kunst om de klappen van de crisis op te vangen. „Het grote probleem is dat alles omlaag gaat. Aandelen, de rente, grondstoffen, onroerend goed, obligaties. De bedreiging komt van alle kanten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden