Pensioenfonds zzp'ers testcase voor nieuw model

Gespaard bedrag mag ook op ander moment opgenomen worden, om bijvoorbeeld de hypotheek af te betalen

Zelf kiezen hoeveel geld je inlegt. Zelf bepalen wanneer je geld inlegt. Zelf beslissen wanneer je het geld opneemt. En zelf besluiten of je überhaupt mee wilt doen. Het pensioenfonds voor zzp'ers dat de vier grootste zzp-organisaties gisteren afsloten met pensioenuitvoerder APG lijkt een eerste stap te zijn naar een nieuw pensioenstelsel voor alle werknemers.

De behoefte om zelf een pensioenfonds te kiezen neemt toe. Daar is vriend en vijand het inmiddels wel over eens. En waar het enige jaren geleden nog onbespreekbaar was om te morrelen aan het huidige collectieve verplichte pensioenstelsel, is nu met het aangekondigde pensioenfonds voor zelfstandigen zonder personeel (zzp) toch voorzichtig een andere koers ingeslagen.

Critici zeggen dat deze pensioenregeling voor zzp'ers weinig met een oudedagsvoorziening te maken heeft. Een pensioen keert immers levenslang uit. De zzp'er moet kiezen of hij voor 10, 15 of 20 jaar een uitkering wil. "Volkomen terecht", vindt financieel expert Robin Fransman. "Mensen boven de 75 jaar geven toch nauwelijks meer geld uit blijkt uit onderzoeken."

Daarbij mag je het gespaarde bedrag opnemen als je arbeidsongeschikt raakt. Dat is gunstig voor de zzp'er die dus geen dure arbeidsongeschiktheidsverzekering hoeft af te sluiten. Als hij het nodig heeft, gaat het wel ten koste van zijn pensioen. Daarom mag je dit geen pensioenfonds noemen, stellen critici. Noem het maar een collectief spaarpotje.

Bij de huidige pensioenfondsen wordt echter steeds meer nagedacht over hoe deelnemers het ingelegde geld in de toekomst ook voor iets anders kunnen gebruiken dan puur als inkomen voor je oude dag. Bijvoorbeeld om je hypotheek deels af te betalen of om als 67-plusser een deel van je zorgkosten te kunnen financieren als dat nodig blijkt te zijn.

Er zijn ook fiscale verschillen tussen deze pensioenregeling voor zzp'ers en gewoon sparen. Deelnemers hoeven geen vermogensrendementsheffing te betalen. Pas als ze met pensioen gaan, wordt het geld - dat dan als inkomen geldt - belast. Fransman ziet deze pensioenregeling voor zzp'ers als een schets van hoe het pensioensysteem voor iedereen er in de toekomst uit gaat zien.

De initiatiefnemers verwachten het eerste jaar zo'n 15.000 geïnteresseerden. Na een jaar of zeven hopen ze al ongeveer 350.000 deelnemers te hebben; ongeveer een derde van alle zzp'ers. Doordat de vakbonden en de overheid achter deze stap van APG staan, kan het zijn dat de kleine zelfstandigen hier meer vertrouwen in hebben dan in andere vormen van pensioensparen. APG is een zeer grote speler. De pensioenuitvoerder beheert zo'n 30 procent van alle collectieve pensioenen, zoals die van de overheid, het onderwijs en de bouw.

Peter Verhaar, oprichter van Alex Beleggingsbank en commissaris bij BrightNL dat pensioenen voor zelfstandigen aanbiedt, is verheugd met de nieuwe concurrent. "Ik ben vooral blij dat ook andere partijen tot de ontdekking komen dat het huidige pensioenstelsel niet deugt. APG komt nu met een individuele rekening. Dat is zeer opmerkelijk."

Omdat dit pensioenfonds de goedkeuring krijgt van staatssecretaris Jetta Klijnsma (sociale zaken) ziet Verhaar het als een voorbode van het verdwijnen van de verplichting om aan een pensioenfonds deel te nemen. Minister Jeroen Dijsselbloem (financiën) zei vorige week al dat hij vindt dat mensen zelf hun eigen pensioenfonds moeten kunnen kiezen in de toekomst. Verhaar: "Dat was geen steen in een vijver, maar een meteoriet."

De vrijheid die zzp'ers nu krijgen en de mogelijkheden om op elk moment over te stappen van bijvoorbeeld APG naar BrightNL of naar Brand New Day vindt Verhaar fantastisch. Hij roept de zzp'er op de pensioenproducten goed met elkaar te vergelijken, met name op de kosten. "Omdat de inleg van de zzp'er gelijk blijft loop je niet zoveel risico. De zzp'er moet kijken waar hij het voordeligst uit is." Bij welke aanbieder dat is, is nu nog moeilijk te zeggen. Daarvoor is bij APG nog te weinig informatie beschikbaar.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden