Review

PENELOPE LIVELY, 'CLEOPATRA'S SISTER' Toeval, steeds maar weer toeval en een toefje preutsheid

Penelope Lively, 'Cleopatra's Sister', uitgeverij Viking, 282 pag. - f 51,55.

De geschiedenis als een duizelingwekkende aaneenschakeling van toevalligheden: dat is het centrale thema van 'Cleopatra's Sister' van Penelope Lively. De titel van de roman verwijst naar Berenice, die in de tijd dat Cleopatra over Egypte eerste koningin was van Callimbia, een (verzonnen) land tussen Egypte en Libie. In Lively's versie van de geschiedenis raakt de grote Marcus Antonius, Cleopatra's minnaar, door een storm in Callimbia verzeild. Berenice is erg van hem gecharmeerd en wil hem er graag houden. Antonius is niet ongenegen, maar zijn metgezellen vrezen Cleopatra's toorn en achten het bovendien onwenselijk dat hij zich afzijdig houdt in de Romeinse machtsstrijd. Ze ontvoeren hem dus. Maar stel je voor dat Antonius bij Berenice was gebleven, dan had de geschiedenis ongetwijfeld een heel andere wending genomen.

De hoofdstukken over de geschiedenis van Callimbia worden afgewisseld met hoofdstukken over het leven van respectievelijk de paleontoloog Howard Beamisch en de journaliste Lucy Faulkner. Ook in hun leven beklemtoont Lively het toeval. Als Lucy niet, door geldnood gedwongen een reportage te gaan doen, net het vliegtuig naar Nairobi had genomen waar ook Howard, uitgenodigd voor een conferentie in dezelfde stad, mee vloog, en als dat vliegtuig niet door pech gedwongen was geweest een noodlanding te maken in, jawel, Callimbia, en als daar niet net een politieke crisis was uitgebroken zodat alle passagiers in gijzeling genomen worden . . . dan ja dan hadden Howard en Lucy elkaar nooit van z'n leven leren kennen.

Door deze laatste ontwikkeling laat Livly de grote, nationale of mondiale geschiedenis en de persoonlijke geschiedenis samenvloeien. Dat thema duikt overigens de laatste tijd wel vaker in de Engelstalige literatuur op, zoals onder meer recente romans van Ian McEwan, Julian Barnes, Timothy Mo, Pat Barker en Brian Moore laten zien. De politiek, en dan meestal niet in zijn prettigste vormen, dringt in deze romans nadrukkelijk het priveleven van personages binnen. In 'Cleopatra's Sister' raken Lucy en Howard verwikkeld in gebeurtenissen die ze eigenlijk alleen maar van het journaal kennen of - in het geval van Lucy - in de krant zetten.

Lively schrijft met de onderkoelde humor waar de Britten het patent op lijken te hebben. Daarbij is haar boek rijk aan passages die je het aangename gevoel geven dat de auteur haar ogen niet in haar zak heeft zitten en over het een en ander heeft nagedacht. Gelukkig wordt het basisidee van de roman - het leven hangt van toeval aan elkaar - luchtig genoeg behandeld om niet te gaan irriteren. Het enige dat me verbaasde was dat de relatie tussen de gelieven wel erg platonisch blijft. De ontluikende liefde tussen Lucy en Howard is fraai neergezet, maar de gijzeling wordt op een gegeven moment grimmig genoeg om voor lijfsbehoud te vrezen. Zelfs in het licht van dit gevaar blijven Howard en Lucy echter netjes in hun eigen bed slapen. Maar goed, ook enige preutsheid is aan de Britse volksaard niet vreemd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden