Pelgrims / Ze lopen met een doel

Ze lopen met een doel. Pelgrims Klaas en Helen van der Poel bereikten Rome, en nu op naar Jeruzalem.

De stapels boeken en kaarten liggen al op tafel bij Klaas en Helen van der Poel voor hun volgende pelgrimage. Ze zijn al naar Santiago de Compostela gelopen. De weg naar Rome hebben ze wandelend afgelegd. En nu beginnen ze aan een voettocht in de richting van Jeruzalem. Over enthousiaste pelgrims gesproken.

Niet dat ze al die informatie onderweg meenemen. Kaarten worden verknipt en alles wat buiten de route valt, laten ze thuis. De inhoud van de boeken zit grotendeels in hun hoofd, feitelijke informatie over overnachtingen past op een paar A4'tjes.

Geen leesboek voor onderweg? Klaas: ,,Ik heb wel eens iets van Coelho meegenomen, maar wij komen aan lezen gewoon niet toe. Wij hebben genoeg aan de VVV-folders. Ik heb alleen losse blaadjes bij me: van gregoriaanse gezangen of gedichten die ik van buiten wil leren. En we proberen het Onze Vader in het Italiaans te leren. Dat is al heel wat.''

Helen heeft wel eens heimwee naar een lekker boek. ,,Ik scheur soms een kort verhaal uit een boek en niet dat aan elkaar. Maar het ook lezen, nee. We missen natuurlijk onderweg wel eens iets moois, maar we zouden er toch niet voor omlopen. Wij zijn van de kortste weg. Die grote wandelroutes in Frankrijk zijn prachtig, maar lopen vaak erg krom. Elke weg in Frankrijk heeft een nummer, je kunt daar gewoon niet verdwalen. Asfaltweggetjes vinden wij niet erg; wij lopen dan de hele dag hand in hand over de witte streep. Wij houden van opschieten.''

Er is meer dan brood en auto's alleen, zegt Van der Poel op de vraag naar de achtergrond van hun passie. ,,Wij gaan nooit meer op vakantie. Dit ís onze vakantie. En waarom? Ik zeg altijd voor de 'verdieping'. De eerste verdieping is de natuur. Dan heb je cultuurhistorie: je valt van de ene verbazing in de andere. Je komt op plaatsen waar Jeanne d'Arc ook was, of Willem van Oranje. Vervolgens heb je ontmoetingen met mensen, soms ook met engelen die je verder helpen of beschermen tegen gevaren. De vierde verdieping is de religieuze, op een pelgrimspad nauwelijks te vermijden. De gekste heiligen kom je tegen, in allerlei kerken en kapellen. Zeker wanneer je daar te voet aankomt, zijn die een bron van inspiratie. We gaan onderweg ook graag naar de lauden en de metten. Het lopen op zich is een prachtige manier om na te denken -je hebt er alle tijd voor onder het banjeren. En dan krijg je ook nog eens een maand lang gratis voetmassage.''

Ze hebben altijd gewandeld, ook toen ze met hun gezin in Zuid-Afrika woonden. Daar liepen ze over wildernispaden, niet te vergelijken met de pelgrimsroutes door Europa. In de 'bush' moest alles mee op de rug, hier zijn ze erg zuinig op gewicht. Klaas draagt hooguit 11, Helen 8 kilo. ,,Europa is zo'n beschaafd gebied, in elk huis kun je water krijgen. We hebben vaak niet eens een tentje bij ons; slaapzak en matje zijn genoeg wanneer je voornamelijk in kloosters en bij particulieren slaapt.''

Terug uit Afrika ontdekten ze het Pieterpad. ,,We zagen die rode en witte streepjes, hadden geen idee wat ze betekenden. We zijn naar Maastricht gelopen, zagen daar een bordje naar Nice en zijn daar een jaar later aan begonnen. Maar we gingen liever naar Santiago of naar Rome. Rechts of links.''

Het werd 'rechts', de oude pelgrimsroute naar de stad van St. Jacob die ze in etappes hebben gelopen: ze werkten allebei nog en konden niet zo lang achtereen van huis. Elke vakantie trokken ze weer een stukje verder. ,,Het is zo'n mooie ervaring om door dat afwisselende landschap te trekken. Van plaats naar plaats, van kerktoren naar kerktoren. Soms is het net of zo'n toren op- en neergaat: dan zie je 'm boven een heuvel uitsteken, dan zakt ie weer weg in een dal. Die ervaring hadden we bij Vézelay en bij Reims. Je loopt drie weken achtereen, bereikt moe en blij eindelijk de stad en schuift nog net op tijd in een bank van de kathedraal om het koorgebed mee te maken. Dat is net alsof je in de hemel aankomt. Dat is het aardige van pelgrimeren; de tocht gaat altijd ergens naartoe. Je loopt niet zomaar, je hebt een doel.''

Dat is soms ook nodig, in Noord-Spanje bijvoorbeeld. ,,Dat is net de Kalverstraat in het klein. Daar kom je zo veel mensen tegen die op weg zijn naar Santiago, dat is soms niet leuk meer. Frankrijk is veel fijner, daar loop je nog echt dagen met z'n tweeën. Maar eenmaal in Santiago de Compostela is ook een geweldige belevenis. Dan zie je vanaf het terrasje ineens iemand aan komen lopen die je een paar weken geleden in een klooster hebt ontmoet en geholpen hebt met de behandeling van zijn blaren of pillen hebt gegeven omdat hij helemaal uitgeput was. 'Daar komen mijn pleisters', denk je dan. Of een pelgrim strompelt binnen en roept 'bedankt voor de pildoras'. Daar aankomen is heel anders dan in Rome, waar een pelgrim helemaal niet opvalt tussen de toeristen.''

Ze hebben de trucjes om een slaapplaats of eten te vinden al aardig onder de knie. ,,We reserveren nooit, we zien wel. We hebben geslapen in een zwervers opvang, in een gemeentehuis, op ons matje in het bos en op een tafel. Als je er moe uitziet, sturen ze je niet zo gauw door. En we hebben altijd een pakje vermicellisoep bij ons voor het geval dat... Vragen we of ze die voor ons willen koken: meestal komt er dan wel iets bij.''

Informaticus Van der Poel is de zestig gepasseerd, Helen die in het onderwijs heeft gewerkt bijna. Ze hebben nu alle tijd voor een tocht naar Jeruzalem. Ze beginnen in Rome en steken Italië dwars over naar Bari. Daar zijn ze wel een paar weken zoet mee. Over de volgende route hebben ze nog niet nagedacht. De kortste weg waarschijnlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden