Peking slaat nu wel alarm met code rood

De Chinese beeldend kunstenaar Wang Renzheng loopt elke dag vier uur lang langs een snelweg in Peking om het fijnstof op te zuigen, waar hij tegels van maakt die hij gebruikt voor kunstwerken. Beeld ap
De Chinese beeldend kunstenaar Wang Renzheng loopt elke dag vier uur lang langs een snelweg in Peking om het fijnstof op te zuigen, waar hij tegels van maakt die hij gebruikt voor kunstwerken.Beeld ap

Code rood. Een nieuwe 'airpocalyps' staat voor de deur, waardoor het stadsbestuur van Peking voor de eerste keer ooit het hoogst mogelijke smogalarm heeft afgegeven. Sinds vanochtend zeven uur wordt scholen geadviseerd hun deuren te sluiten, liggen bouwwerkzaamheden stil en staan miljoenen auto's niet met draaiende motor voor het stoplicht, maar verplicht thuis voor de deur.

Marno de Boer

Het is opvallend dat het stadsbestuur nu voor Code rood kiest. Vorige week al had de Chinese hoofdstad te maken met extreme hoeveelheden smog. De lucht in delen van de stad bevatte toen bijna veertig keer meer van het allerkleinste fijnstof dan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) veilig acht. De WHO hanteert voor deze gevaarlijke PM2.5-deeltjes een norm van 25 microgram per kubieke meter, terwijl sommigen wijken van de stad blootstonden aan een belasting van bijna 1000.

In 2013 voerde Peking het alarm-systeem in. Code rood, hoogste staat van paraatheid, moet ingaan als verwacht wordt dat de gebruikte index voor de luchtkwaliteit meer dan 72 uur boven de 200 blijft. Ondanks de hoge waarden vorige week werd toen vastgehouden aan alarmcode oranje. Inwoners van Peking reageerden woedend. "Wat moet er nodig zijn voor code rood?", vroeg Zhang Kai van milieuorganisatie Greenpeace zich verbijsterd in een blog af.

Koufront
Wellicht was het de hausse aan kritiek waardoor de stadsregering nu toch besloten heeft de rode kaart te trekken. De smogwaarden lijken in vergelijking met vorige week namelijk mee te vallen. Gisteravond elf uur (lokale tijd) werd de hoeveelheid van de kleinste fijnstofdeeltjes in de lucht vastgesteld op 200 microgram per kubieke meter. De WHO noemt dat 'ongezond', maar uitzonderlijk is het niet voor Peking.

Het stadsbestuur vermoedt echter dat de smog de komende dagen erger zal worden en dat een koufront pas op donderdag voor betere luchtkwaliteit zorgt. Dat, gecombineerd met de kritiek vanuit de bevolking, kan verklaren waarom nu toch preventief code rood is afgegeven.

"Historisch", zo omschrijft Ma Jun, directeur van het non-profit Instituut voor Publiek & Milieuzaken, de beslissing van het stadsbestuur in The Guardian. Volgens de Chinese milieudeskundige moet het een "zeer moeilijke beslissing" zijn geweest om tot code rood over te gaan in een stad met ruim 22 miljoen inwoners.

Kentekennummer
Het voorbereiden van een stad op een dergelijke 'noodsituatie' vergt volgens hem een enorme organisatie. Zo worden auto's de komende dagen op basis van het laatste nummer van hun kenteken om en om van de weg geweerd. Daarnaast zet de stad extra bussen en treinen in om de verwachte extra reizigers in het openbaar vervoer te kunnen opvangen.

Er is echter meer nodig om ook op de lange termijn de gezondheid van de Chinezen te verbeteren. Dit jaar bleek uit onderzoek van de Amerikaanse denktank Berkeley Earth dat in China per jaar 1,6 miljoen mensen door luchtvervuiling om het leven komen. Dat is ongeveer 17 procent van alle sterfgevallen in dat land.

Zondag kwam de Chinese president Xi terug van de klimaatconferentie in Parijs, waar ook China's gebruik van kolen - om onder andere woningen te verwarmen in de vaak strenge winters - en de enorme uitstoot daarvan aan de orde kwam. Begin november bleek dat China jaarlijks 17 procent meer steenkool verbrand heeft dan de overheid eerder zei. De belofte van China per 2030 de uitstoot van koolstofdioxide een halt toe te roepen, wordt daarmee urgenter, maar ook ingewikkelder.

Luchtkwaliteit wereldsteden

De luchtkwaliteit in verschillende wereldsteden volgens de Air Quality Index. Veilig zijn waarden tot maximaal 50.

Amsterdam - MATIG
73 gemiddeld (maandag 19 uur)

New York - MATIG
98 gemiddeld (maandag 13 uur)

Mexico City - ONGEZOND voor bepaalde groepen
107 gemiddeld (maandag 12 uur)

Melbourne - GOED
44 gemiddeld (dinsdag 04.00 uur)

Dongruan, Shenyang - GEVAARLIJK
316 gemiddeld (maandag 23 uur)

Dubai - ONGEZOND
163 gemiddeld (maandag 21 uur)

Bron: aqicn.org

Chinezen verbaasd en boos over late melding
Op China's sociale media overheerst vooral de verbazing nu de stadsregering gekozen heeft voor alarmcode rood. Waarom deze week, terwijl het vorige week toch een stuk slechter was? Een Weibo-gebruikster met profielnaam @Jinxiuzhenbuquhezhen schreef gisteren na de bekendmaking het volgende: "Ik woon hier al bijna twintig jaar, maar dit heb ik nog nooit gehoord!"

Ouders van jonge kinderen ergerden zich duidelijk over het late en onverwachte tijdstip van het bericht. Hoe moest dat nu opeens 's ochtends als de kinderen wel naar school mogen, maar veel auto's niet mogen rijden? Een moeder beklaagt zich op Weibo, de Chinese variant van Twitter. "Moeten de kinderen nu morgen lopend mee naar kantoor? Dat kan toch niet de bedoeling zijn", schrijft @Fengchuiguoyenulibuyaoxiangqiwo online.

Andere ouders zijn juist boos dat scholen enkel 'geadviseerd' wordt dicht te blijven en het niet verplicht is gesteld. "Hoe waarschijnlijk is het dat scholen daarnaar luisteren?", aldus @Moshaoliu.

Niet alleen inwoners uit Peking laten online van zich horen. Andere Chinese steden, zoals het ten westen gelegen Zhengzhou, hebben ook last van zware luchtvervuiling. Maar een alarmcode-systeem zoals Peking dat kent, dat hebben zij niet. Tot verdriet van de inwoners.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden