Peilingen hebben effect op lokale PvdA

Peilingen voorspellen verlies voor de landelijke PvdA. Hoe gaan afdelingen daarmee om in hun campagne voor de raadsverkiezingen?

Hij heeft wel weer de verkiezingskriebels gekregen, maar campagne voeren voor de komende stembusgang hoeft niet meer. Het spijt fractieleider Martien Seelen enorm, maar in de gemeente West Maas en Waal doet de PvdA niet meer mee, vanwege een chronisch gebrek aan leden, en dus ook aan kandidaat-raadsleden.

Een moeilijk besluit, zegt Seelen. Het laatste linkse geluid op het raadhuis in Beneden-Leeuwen verdwijnt daarmee volgens hem. Zo’n tien procent van de kiezers blijft achter met lege handen.

De landelijke populariteit van partijen heeft vaak effect op lokale verkiezingen. Zo ook bij de sociaal-democraten. Veel gemeenteraadsfracties van de PvdA groeiden bij de vorige raadsverkiezingen in 2006, toen partijleider Bos op het hoogtepunt van zijn populariteit verkeerde. Maar het leverde de PvdA-afdeling West Maas en Waal geen nieuwe veelbelovende lokale leden op.

Lijsttrekker en oud-partijvoorzitter Marijke van Hees weet wél hoe het is om een verkiezingsoverwinning te boeken. In Enschede haalde ze met de PvdA in 2006 maar liefst 36 procent van de stemmen, terwijl doorgaans een kwart van de stedelingen lokaal op de sociaal-democraten stemt. Dit jaar verwacht ze lokaal ’een tik te krijgen’ van de landelijke peilingen. „Maar dat brengt me niet in opstand”, zegt ze. „Het gaat om inhoud.”

Landelijke boegbeelden versterken de Enschedese campagne. Maandag nog sprak staatssecretaris Frans Timmermans (buitenlandse zaken) als ’Europaminister’ Duitse studenten toe die in Enschede mogen stemmen. Hoewel Timmermans met name mondiale politieke vraagstukken aanroerde, vroegen de studenten vooral om ov-jaarkaarten die hen niet gratis naar Den Helder, maar naar Gronau of Münster brengen.

Van zulke opgetuigde campagnes kan Michel Verheijdt uit Nunspeet slechts dromen. Hij leidt er de PvdA die in 2006 terugkeerde in de raad na een korte afwezigheid. De campagne is bescheiden. Een minimale website, een enkel verkiezingsdebat en een marktkraampje vlak voor de verkiezingen: meer is niet nodig. De PvdA haalt altijd twee zetels, hoe de Haagse peilingen ook zijn. „Wij zijn in Nunspeet de enige progressieve partij”, verklaart Verheijdt. Alleen na de WAO-crisis in 1994 zat hij een collegeperiode eenzaam in de raad.

In 2002 probeerde de PvdA Nunspeet als ’Nieuw Nunspeet’ meer kiezers te werven. De linkse combinatie ’Nieuw Nunspeet’ haalde twee zetels en bleek intern geen succes. De PvdA kwam terug. „In 2006 profiteerden we niet mee van de winst”, zegt Verheijdt. Nu hoopt hij toch een PvdA-wethouder binnen te slepen die het niet-reformatorische bevolkingsdeel een stem geeft in de coalitie.

In West Maas en Waal is de PvdA-bestuurder juist geschiedenis. Tot 2002 leverde de partij de wethouder van sociale zaken. Hoewel de twee zetels van de PvdA nu voor het oprapen liggen, waagt geen andere linkse partij een kans. Het wachten is op een jong lokaal bekend PvdA-gezicht. De oude garde brengt het niet meer op. „Misschien als de partij landelijk wat aantrekt”, hoopt Seelen. De afdeling blijft voortbestaan om bij te dragen aan ombudswerk en aan de WMO-raad.

Juist dergelijke praktische acties zijn volgens Van Hees belangrijk voor de PvdA Enschede. Dat voedt de permanente campagne. Ze somt op: de PvdA debatteert snel over belangrijke thema’s, houdt spreekuren, doet ombudswerk en verstuurt nieuwsbrieven. „Niet alleen de SP doet dat”, benadrukt ze. De afdeling telt zeshonderd leden. De les van succes? „Lijdt niet aan zelfoverschatting.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden