Pech voor die arme zwarte kiezers

Het Amerikaanse Hooggerechtshof sluit wel erg snel de ogen voor discriminatie bij de stembus, vindt Bert van Panhuis.

Het was groot nieuws wat het Amerikaanse Hooggerechtshof afgelopen week de wereld instuurde. Nee, niet die uitspraak over het homohuwelijk. Dat andere gevalletje rond tweederangs burgerschap. Over discriminatie in het stemlokaal in het zuiden van de VS. Stembusdiscriminatie bestaat volgens het Hooggerechtshof niet meer. Nou ja, een klein beetje misschien. Maar niet voldoende om nog toezicht van de federale overheid te rechtvaardigen. Het is een uitspraak waarmee de rechters een veel te rooskleurig beeld oproepen.

Zeepbelletjes
Vroeger, voordat het stemrecht bij wet was verzekerd, toen deden zich schrijnende dingen voor. In de grondwet was weliswaar al na de Burgeroorlog verankerd dat iedere Amerikaan gelegenheid moest hebben om te stemmen. Maar hoe dat in de praktijk verliep, mocht iedere staat zelf bepalen. Er werden wetten van kracht die zeiden dat je alleen kon stemmen als je opa al belasting betaalde. Als die opa nog slaaf was, had je pech. Of de staat liet je een test afleggen. Je moest dan bijvoorbeeld de namen kunnen opnoemen van alle 67 rechters in Alabama. Of zeggen hoeveel belletjes een blok zeep voortbracht. Voor wie dat niet kon gold: 'You all go home and study some more', zoals zwarte aspirant-kiezers kregen te verstaan.

Dat is allang verleden tijd. De Democratische slavenhouders hebben in de meeste zuidelijke staten plaatsgemaakt voor de Republikeinen. Volgens het Hooggerechtshof kan het Zuiden tegenwoordig zelf zijn stembuszaken wel regelen.

Eigen getto
Deze uitspraak staat op zijn minst op gespannen voet met de werkelijkheid. De Republikeinen in het zuiden van de VS zorgen ervoor dat de stembusregels vooral in het voordeel zijn van de Republikeinen. Bijvoorbeeld door iedere tien jaar met hun meerderheden in de staatsparlementen de grenzen van de kiesdistricten voor het Congres zo in kronkels en bochten te wringen dat alle blanke kiezers bij elkaar klitten. De African-Americans hebben hun eigen, eh, getto zogezegd. In Alabama, in Louisiana, in Mississippi. Waar ze zwarte Congresleden kunnen kiezen op bijeenkomsten met deepfried chicken en watermeloen. En zo heeft elk van die drie staten een zwart Congreslid in Washington. Netjes, toch?

Een andere favoriete stembusmaatregel in het Zuiden, en ongeveer in elke Republikeinsgezinde staat, is de 'Voter ID law'. Er kwamen zeer strenge eisen voor identificatie, omdat de Tea Party had 'vastgesteld' dat er op grote schaal stembusfraude zou zijn gepleegd. Hoe kon Amerika anders een zwarte, niet eens in Amerika geboren moslim tot president kiezen? Dat onder George Bush verzamelde data uitwijzen dat er vrijwel geen fraude bestaat, doet niet ter zake.

Op dat complotdenken voortbordurend jagen Republikeinen wetten door hun staatsparlementen die iedereen verplichten een identiteitsbewijs, veelal met foto, bij zich te hebben als ze naar de stembus komen. Dat veel latino's en zwarten te arm zijn voor een rijbewijs of paspoort, is pech voor die kiezers.

Tot nu toe moesten staten van de federale overheid aantonen dat de wetten niet discriminerend zijn. Dat hoeft van het Hooggerechtshof dus niet meer. Een staat als Texas grijpt die kans aan om de identiteitswet er meteen door te drukken.

Toen de progressieven nog de meerderheid vormden in het Hooggerechtshof kregen die van de conservatieven het verwijt zich aan juridisch activisme schuldig te maken. Ze drongen de maatschappij hun opvattingen op en liepen de politiek voor de voeten. Nu de conservatieven het voor het zeggen hebben, doen zij precies hetzelfde. Het hof is daarmee opportunistisch bezig. En met politiek gekleurde uitspraken als deze ondergraaft het zijn gezag.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden