Pax: Colombia levert bloedkolen, leg de handel stil

Bij RWE/Essent in Den Bosch werd geprotesteerd tegen de slechte arbeidsomstandigheden in de Colombiaanse mijnen.Beeld Merlin Daleman

Vredesorganisatie Pax vindt dat Nederland het convenant met twee grote Colombiaanse steenkoolmijnen moet opzeggen. De kolenhandel moet tijdelijk stil worden gelegd, vindt Pax. Volgens de organisatie hebben vijf jaar praten over verbetering van de mensenrechten en arbeidsomstandigheden niets opgeleverd: tijd voor hardere actie. Minister Ploumen (ontwikkelingssamenwerking) wil de Colombiaanse mijnbedrijven nog een kans geven.

Ongeveer vier miljoen ton van de goedkope Colombiaanse steenkool wordt jaarlijks gebruikt voor de opwekking van elektriciteit in Nederlandse kolencentrales van E.on, Electrabel, Essent, Delta en Nuon. De Nederlandse overheid, energiebedrijven en maatschappelijke organisaties praten sinds 2011 met mijnbedrijven over verbetering van de mensenrechten in Colombia. Het land levert 'bloedkolen', zeggen mensenrechtenorganisaties.

Grote producenten als het Amerikaanse Drummond en Prodeco/Glencore zouden tussen 1996 en 2006 paramilitaire groepen hebben gesteund, die verantwoordelijk worden gehouden voor duizenden moorden. De groepen zouden met geld van de mijnbedrijven meer dan 50.000 mensen van hun land hebben verdreven - vaak met geweld. "Tot op de dag van vandaag hebben de slachtoffers nooit erkenning of genoegdoening gekregen voor wat hun is aangedaan. Slachtoffers die opkomen voor hun rechten worden geïntimideerd", aldus Pax.

Urgewalt
Gisteren demonstreerden aanhangers van Pax bij het hoofdkantoor van energiebedrijf RWE/Essent in Den Bosch, waar elektriciteitsproducenten en de ministeries van economische en buitenlandse zaken een bijeenkomst hielden over ontwikkelingen rond de kolenproductie in Colombia.

Ook Pax sprak daar en de Duitse milieuorganisatie Urgewalt. Volgens beide organisaties hebben afspraken over verbetering van de arbeidsomstandigheden in de Colombiaanse mijnen tot dusver bitter weinig concreets opgeleverd. De Nederlandse energiebedrijven hebben een actieplan opgesteld waarin zij de mijnbouwbedrijven oproepen een verzoeningsdialoog te beginnen met de slachtoffers. Volgens Pax is daar niets van terechtgekomen.

Marianne Moor, programmaleider Colombia van Pax, zei in Den Bosch dat beide bedrijven afgelopen jaar twintig kaderleden van de grootste onafhankelijke vakbond in Colombia hebben ontslagen. Verder heeft Drummond dit voorjaar een rechtszaak aangespannen tegen mensenrechtenadvocaten. "Wat kunnen wij de slachtoffers voor resultaten melden vanuit Nederland? Niets."

Laatste remedie
De Nederlandse overheid ziet geen oplossing in schorsing van het convenant met de Colombiaanse kolenbranche, zo bleek gisteren. "Het is de makkelijkste manier om eruit te stappen: zo hou je schone handen, maar zo houden we ook lege handen", aldus Dirk-Jan Koch, speciaal vertegenwoordiger natuurlijke hulpbronnen van het ministerie van buitenlandse zaken. "Het is de laatste remedie. Juist dankzij onze handelsrelaties met Colombia hebben we een ingang om met overheden praten over mensenrechten en het bedrijfsleven."

RWE/Essent zit op dezelfde lijn. "Als we nu het convenant opschorten, eindigt ook de dialoog", aldus Roger Miesen, technisch directeur van RWE.

Europese afzet kolen

Meer dan de helft van de totale Colombiaanse productie aan steenkool gaat naar Europa. De meeste van die steenkool, ruim 15 miljoen ton in 2013, komt via Rotterdam de EU binnen, waar het wordt overgeslagen en doorgevoerd. Een groot deel van de Colombiaanse kolen wordt verstookt in Nederlandse elektriciteitscentrales. Die hoeveelheid is in het derde kwartaal van 2015 fors gestegen: 3398 miljoen kilo tegen 2119 kilo hetzelfde kwartaal een jaar eerder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden