Pavel Koelizjnikov: uitgesloten van Spelen, nu weer wereldkampioen sprint

Pavel Koelizjnikov, hier rechts, tijdens de 500 meter in Thialf vandaag. Links Kjeld Nuis.Beeld EPA

Wie wereldkampioen sprint wil worden, moet vooral de 500 meter perfect beheersen. Die woorden van Kai Verbij, uitgesproken voorafgaand aan de WK in Thialf, bleken de juiste. Niet voor Verbij zelf. De Rus Pavel Koelizjnikov bracht Verbijs wijsheid het best in de praktijk. Hij won zijn derde WK-titel dankzij twee goede 500 meters. Het is zijn eerste grote zege sinds hij vorig jaar werd uitgesloten van de Olympische Spelen. De Japanner Tatsuya Shinhama werd tweede, Kjeld Nuis derde.

In een vol Thialf pakte Koelizjnikov zijn derde mondiale titel. Het was de moeilijkste om te winnen geweest, zei hij. Zijn voorsprong pakte hij zondag vooral in de tweede 500 meter. Toen reed hij een evenaring van het baanrecord van Michel Mulder. Het was de klap waardoor de tegenstand al op grote achterstand werden gezet. Op de 1000 meter hoefde hij alleen maar te consolideren.

Koelizjnikov, een bonk spieren, kaalgeschoren hoofd en een tattoo van een uil in zijn nek, komt uit de meest oostelijke stad van Europa. Vorkuta, ver weg in de vlaktes van Rusland. Zijn vader was net als de meeste inwoners een mijnwerker. Er was weinig eten, voedsel werd via coupons verdeeld. Op zoek naar een beter leven verhuisde het gezin naar Kolomna. Koelizjnikov was toen nog een kind, die dag en nacht op zijn BMX-fiets reed.

Pas toen in 2006 een schaatsbaan werd aangelegd in Kolomna, kwam de jonge Koelizjnikov pas in aanraking met de sport. Hij ging er een keer kijken op voorspraak van zijn vader, en ging er daarna niet meer weg. Hij trainde urenlang op de baan zonder dat er iemand anders was.

Eigen wil

Als junior leek hij op weg naar een succesvolle carrière, tot hij twee jaar werd geschorst vanwege een positieve dopingtest. Hij had een middel gebruikt dat alertheid verhoogt. Na zijn schorsing won hij bijna alles wat er te winnen was. Hij domineerde het mondiale sprinten zó, dat hij zijn wereldtitels op de sprint in 2015 en 2016 nu nog omschrijft als ‘makkelijke’ zeges. Eind 2015 reed hij als enige man tot nu toe onder de 34 seconden op de 500 meter.

Dat was drie maanden voor weer een positieve dopingtest. Dit keer ging het om meldonium. Een voorlopige schorsing werd opgeheven, omdat de stof mogelijk langer in het lichaam zou kunnen zitten dan gedacht. Vooral Kjeld Nuis was daar woedend over. In zijn ogen hadden ze de Rus ‘alles af mogen pakken’. Later gaf hij toe dat zijn uitspraken misschien wat te fel waren, maar het typeerde wel hoe hij er echt over dacht.

Sinds die periode is de onoverwinnelijkheid er wel wat vanaf bij de Rus. Fysieke en mentale problemen maakten hem een deelnemer, niet langer dé winnaar. Hij mocht vorig jaar bovendien niet naar de Olympische Spelen toen het Russische olympisch comité volledig werd uitgesloten vanwege dopingfraude tijdens de Spelen in Sotsji 2014.

Dit jaar is hij de schaatser met een eigen wil. Kai Verbij herinnert zich nog wel hoe de Rus opeens afzegde voor de tweede wereldbekerwedstrijd van het seizoen in Tomakomai. ‘Koeli’ zoals Verbij hem altijd noemt, had even geen zin in de harde wind. Ongrijpbaar, dat zijn de Russen. Maar wel altijd favoriet.

Sterk

In Inzell twee weken geleden, toen hij hard móest rijden van zichzelf, maakte hij twee fouten die hem zowel de 500 als de 1000 meter kostten op de WK Afstanden. De laatste fout was het meest opmerkelijk: in de laatste bocht van de 1000 meter kwam hij opeens omhoog. Hij dacht dat hij in de verkeerde baan reed en dat er iemand vlak achter hem zat. Een fout die hem uiteindelijk niet veel deed, zei hij daarover in Thialf. “Als je niet naar de Olympische Spelen mag, dan valt verder elke fout mee.”

In Heerenveen was hij ‘als vanouds’ sterk. Nuis was na afloop realistisch. Hij wist voor de laatste 1000 meter het goud al verkeken was. “Op de 500 meter wint hij dit toernooi alles. Met zo’n gat ga je niet voor de eerste plek. Ik wilde hier voor het podium gaan en ben heel blij dat dat is gelukt.”

Die andere Nederlandse troef, Kai Verbij, reed verkouden rond. Dat ging ten koste van zijn uithoudingsvermogen, zei hij zondag na afloop. De kortste afstanden gingen wel, maar de 1000 meters waren de achilleshielen. In de eerste moest hij bovendien Koelizjnikov voorbij laten gaan op de kruising. Dat leverde kostbaar tijdverlies op. Zijn toernooi zat er toen al op. Verbij werd vijfde.

Allrounden en sprinten: Miho Takagi kan het allebei (en dat is een zeldzaamheid)

Als enige schaatser die dit weekend in Thialf schaatste, mannen en vrouwen bijeen, combineert Miho Takagi de WK Sprint met de WK Allround volgende week in Calgary. Een ‘statement’, zegt coach Johan de Wit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden