Pauselijk cruisen op kruipsnelheid

De pausmobiel is er eerder voor de gelovigen dan voor de paus. Maar een kerkvader op leeftijd heeft passend vervoer nodig: de paus moet veilig maar zichtbaar zijn. Zijn nieuwe Mercedes voldoet aan alle eisen.

Een pausmobiel is natuurlijk een paradevoertuig, het type auto waarin koningen, kerkvorsten en een bepaald type politieke leiders zich tonen aan het (bij voorkeur massaal toegestroomde) publiek. Met de nieuwste pausmobiel van Benedictus XVI, die hij eerder deze maand cadeau kreeg, zal het niet anders zijn. Tot nu toe vertoonde Benedictus zich in de Mercedes-Benz van Johannes Paulus II, maar die auto was alweer tien jaar oud.

De nieuwe pausmobiel is weer een Mercedes. Benedictus XVI wenste, naar verluidt, een duurzamer model dan zijn voorganger, maar dat lukte niet. Wel is het een uniek autotype, in feite een rijdende etalage. Privé rijdt Benedictus XVI in een simpel Golfje, wat doet vermoeden dat luxe hem niet interesseert. Maar een pausmobiel - paus Johannes Paulus II gruwde naar verluidt van die term - is maatwerk en moet voldoen aan de meest uiteenlopende, soms conflicterende eisen.

De pausmobiel zoals wij die kennen werd geïntroduceerd door de vorige paus. Sinds 1979 zijn er verschillende varianten van geweest, met en zonder dak. De open versies zijn voor plechtigheden op en rond het Sint Pietersplein. Gesloten modellen zijn vooral voor buitenlandse reizen, en worden in het kielzog van de heilige vader de hele wereld overgevlogen. Alleen van Amerikaanse presidenten is bekend dat ook hun limo's meevliegen.

De nieuwste pausmobiel is een duurdere variant van de Mercedes G-serie waarin ook het Nederlandse leger rijdt. Van de pausmobiel is, voor alle zekerheid, ook een reserve-exemplaar.

Veel autowegkilometers komen er in een pausmobiel niet op de teller, hoogstens enkele duizenden. Zijn eerste 'buitenlandse' rit met de splinternieuwe Mercedes maakte Benedictus XVI anderhalve week geleden. Bestemming: de Spaanse Trappen in Rome, waar de paus jaarlijks een bloemenhulde brengt vanwege de feestdag van Maria's Onbevlekte Ontvangenis. In zijn pausmobiel is de kerkvorst tegelijkertijd zichtbaar en veilig. Maar daarvoor is wel veel gewapend, dus loodzwaar, veiligheidsglas nodig.

De nieuwste pauselijke Mercedes rijdt op loodvrije benzine, melden de Vaticaanse media. De automotor moet er eentje zijn met veel paardenkrachten. Die zijn nodig om deze loodzware auto in beweging te brengen. Snelheid zal de paus niet interesseren, want hij rijdt door mensenmassa's. Door de gebrekkige aerodynamica en het wonderlijke zwaartepunt van een pausmobiel kunnen hoge snelheden ook onmogelijk prettig zijn voor de inzittenden.

Toch maakt Benedictus XVI zich zorgen om het brandstof slurpende imago van de pausmobiel. Het exemplaar van de vorige paus, een M-klasse 430, werd aangedreven door een forse V8-motor. Die rolde voorafgaand aan de ombouwoperatie tot pausmobiel van de band in Alabama in de Verenigde Staten en was met zijn dorstige V8 naar Amerikaanse maatstaven gewoontjes. Aangezien het een cadeau van de autofabrikant is, geldt dat je een gegeven pausmobiel niet onder de motorkap kijkt.

Johannes Paulus II zei dus netjes dankjewel. Maar anderhalf jaar geleden begonnen de speculaties over de nieuwe pausmobiel. Mercedes-Benz zou op Vaticaans verzoek een versie maken die volledig of deels op elektriciteit zou rijden. Het lijkt simpel, maar dat is het kennelijk niet. De pausmobiel zou nog veel zwaarder worden door alle accu's. Er zijn meer haken en ogen, zoals het praktisch gebruik in verre buitenlanden. Bij een pausbezoek aan Afrika kun je niet verwachten dat overal elektrische laadpalen staan.

De pauselijke zoektocht naar een milieuvriendelijke auto inspireerde andere fabrikanten, zoals Renault. Chef Ghosn van dit Franse automerk overhandigde Benedictus XVI deze zomer nog trots twee exemplaren van een alternatieve pausmobiel: een puur elektrisch aangedreven versie van Renaults bestelwagen Kangoo. Benedictus kreeg mooie exemplaren met Vaticaanse stiksels. Maar alleen het pauselijk personeel rijdt erin.

De M-klasse die Mercedes-Benz de paus nu aanbood, heeft niet langer een dorstige V8-motor, maar een V6. Maar dan weer niet de reguliere publieksvariant met een milieulabel C (voor de liefhebber: 3,5-litermotor, 300 pk en rijdt 1 op 12). Volgens L'Osservatore Romano gaat het om een 4,6-litermotor. Maar ja, de auto weegt dan ook een indrukwekkende 4.600 kilogram, hetzelfde als twee Rolls-Royces tezamen. De V6-motor moet veel verslepen. Snelheid zit er niet in, ook al niet vanwege de aerodynamica van een oranjerie.

Die glazen koepel is ook belangrijker voor het publiek. De hemelverlichting daarin is verbeterd, zodat de paus bij schemerig of donker weer als een licht in de duisternis voorbijtrekt. Er is meer glas om hem te kunnen zien. Voor Benedictus XVI is het comfort verbeterd, ook omdat een paus doorgaans een man op leeftijd is. Hij kan voortaan zitten in een elegantere troon met het stiksel van het wapen van de Heilige Vader.

Mercedes-Benz heeft verder de instap van de pauskoepel verbeterd met brede treeplanken. De kerkvorst kan dankzij nieuwe handvatten ook staande de gelovigen begroeten. De airconditioning is state of the art, meldt Radio Vaticaan bovendien. Dat moet ook wel, want in een glazen huis kan het snel heet en benauwd worden. Zeker voor senioren kan zoiets snel tot ernstige medische klachten leiden. Maar airco's slurpen energie, zeker in een glaskoepel.

Niet te vergeten is de communicatietechnologie fors verbeterd. De nieuwe pausmobiel is voorbereid op een twitterende Benedictus: er is multimedia-apparatuur aan boord. Een grote winst is dat de nieuwste paradeauto twee centimeter lager is dan de voorganger. Deze pausmobiel past beter in een vliegtuig.

Benedictus' Benz rijdt dus niet erg ver, maar moet wel voorbereid zijn op allerlei weersgesteldheden en wegverhardingen. Verder zal de paus merken dat het motorgedrag van de Mercedes is aangepast aan het favoriete autogebruik: zonder schokjes cruisen op kruipsnelheden. Ook fijn voor de gelovigen. Want eigenlijk is de pausmobiel voor hen. Maar dan moeten ze wel komen opdraven.

Het bezoek van Johannes Paulus II in 1985 aan Nederland bracht het woord 'pausmobiel' definitief in ons woordenboek. Toen werd zichtbaar waarvoor de moeder aller pearl-witte paradeauto's bedoeld is: op een veilige manier dichtbij mensenmassa's komen. Oud-religiejournalist Rex Brico vertelde recentelijk in deze krant over zijn pausmobiel-ervaring in Den Bosch destijds. Er waren zo weinig mensen dat de paus overstapte in een gewone auto.

Vervanger van de draagstoel
Pausen laten zich sinds de jaren dertig rondrijden in auto's. Dat maakte van deze voertuigen echter nog geen pausmobiel. Pas na 1978 kwam die naam in zwang met de komst van paus Johannes Paulus II. Hij zocht geen nieuwe reiswagen, maar een voertuig om veilig en zichtbaar door mensenmassa's te bewegen. Dat deden pausen bij ceremoniële gelegenheden tot dan per draagstoel.

Voor zijn bezoek aan Ierland in 1979 werd voor Johannes Paulus II een Ford D-Truck omgebouwd tot een soort gele corsowagen. De witte pausmobiel zoals we die in zijn huidige vorm kennen, ontstond een jaar later voor een pausbezoek aan West-Duitsland: een Mercedes G-terreinwagen. Voor ritten binnen Vaticaanstad bestonden al open versies. Die bleven ook bestaan na de mislukte aanslag op de paus in 1981 en na de vele pogingen nadien om een open pausmobiel te beklimmen. Voor de ritten in open auto verruilde Benedictus XVI eind 2007 de bejaarde open Fiat Campagnola van Johannes Paulus II voor de extreem krachtige Mercedes G500.

De band tussen Mercedes-Benz en het Vaticaan is oud. Het merk voorziet pausen al tachtig jaar van auto's. Het Mercedes-museum toont enkele oude modellen. Bij buitenlandse bezoeken bieden fabrikanten uit die landen de kerstvorst vaak een eigen pausmobiel aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden