Paus trekt van leer tegen Vaticaanse geestelijken

Paus Franciscus, maandagochtend tijdens zijn toespraak. Beeld ap
Paus Franciscus, maandagochtend tijdens zijn toespraak.Beeld ap

Paus Franciscus heeft zijn jaarlijkse kerstgroet aan Vaticaanse geestelijken maandagochtend gebruikt om hen stevig de les te lezen. Zij bezondigen zich volgens hem aan onder meer machtswellust, materialisme, bureaucratie, geroddel en kliekjesvorming.

In de kerstgroet aan de Romeinse Curie, het kerkelijk bestuurscentrum, vielen weinig zalvende woorden. Na een dankwoord presenteerde Franciscus aan kardinalen, bisschoppen en priesters een lijst met vijftien 'ziekten', compleet met voetnoten en verwijzingen naar bijbelteksten. Curiegeestelijken wanen zich soms 'de heer des huizes: superieur aan iedereen en alles', meent Franciscus.

Hij noemde geen namen, maar maakte wel duidelijk dat hij niet over zuiver theoretische problemen sprak. Sommige geestelijken zouden lijden aan 'spirituele Alzheimer' en 'totaal afhankelijk zijn van hun eigen, vaak zelfbedachte ideeën'. De 'terreur van de roddel' kan mensen 'tot slaaf maken en een kanker worden die de harmonie van het lichaam aantast'. Een 'machtspathologie' zou ervoor zorgen dat mensen tegen iedere prijs invloed proberen te winnen, zelfs wanneer dat ten koste gaat van andermans reputatie. Zulke figuren gedragen zich als 'koelbloedige moordenaars'.

Medicijn tegen narcisme
Curiegeestelijken doen er volgens hem goed aan om regelmatig kerkhoven te bezoeken. Daar worden geestelijken eraan herinnerd dat hun gevoelens van 'onsterfelijkheid, uitzonderlijkheid en onmisbaarheid' misplaatst zijn. De doden wier graven ze daar aantreffen leefden in dezelfde waan. Kerkhoven zijn daarmee een goed medicijn tegen 'narcisme'.

Een ernstige levenshouding moet niet doorslaan in 'theatrale striktheid en steriel pessimisme'. Wie bozig en onvriendelijk doet en 'denkt dat hij - met name ondergeschikten - grof en arrogant moet behandelen', heeft het verkeerd begrepen. Franciscus: "Hoe goed kan een gezonde dosis humor zijn!"

Mager applausje van kardinalen
Dat Franciscus erg kritisch is over de gesteldheid van de Romeinse Curie is geen geheim. Hij is de eerste Latijns-Amerikaanse paus en heeft voorafgaand aan zijn benoeming niet in het Vaticaan gewerkt. Een van zijn belangrijkste taken is het opschonen van de inefficiënte en bureaucratische organisatie. Ook de Vaticaanse bank krijgt een grote schoonmaak. Die was de afgelopen jaren het toneel van corruptie en witwaspraktijken.

De felheid waarmee hij de tekortkomingen van geestelijken aanwees is echter opmerkelijk. Tijdens de toespraak verdween bij menig kardinaal de glimlach van het gezicht. Na afloop kreeg de paus een mager applausje.

Franciscus' schoonmaak leidde eerder dit jaar al tot de vervanging van personeel en hervormingen in de Vaticaanse bank. Deze maand kondigde Franciscus aan dat het hoofd van de Zwitserse Garde, de Vaticaanse veiligheidstroepen, moet vertrekken. Daniel Anrig werkt graag volgens strenge protocollen en botste de afgelopen maanden meermaals met Franciscus.

null Beeld afp
Beeld afp
null Beeld afp
Beeld afp
null Beeld ap
Beeld ap
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden