Paus: Jeugd moreel de dupe van verpaupering

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Materiële armoede leidt al te vaak tot morele en spirituele verarming; vooral jonge mensen zijn de dupe. Dat heeft paus Johannes Paulus II zondag in Caracas onderstreept bij zijn bezoek aan Venezuela, dat zwaar lijdt onder een economische en sociale crisis.

Elf jaar geleden was de paus er ook: toen was Venezuela een welvarend land, profiterend van zijn olie. Maar het is berg-af gegaan, vooral voor de midden- en lagere klassen. De paus, die inmiddels zijn bezoek van een week aan de regio heeft beëindigd, heeft voor een gehoor van honderdduizenden Venezolanen uitgehaald naar 'moderne idolen' als materialisme en egoïsme; hij riep allen op terug te keren tot de christelijke idealen, tot de opbouw van een rechtvaardige samenleving, een 'beschaving van liefde' en solidariteit.

In een speciale ontvangst voor de politieke elite van het land spoorde hij de politici aan “verantwoordelijk en belangeloos het algemeen welzijn na te streven, met een speciaal oog voor de meest noodlijdenden”.

De paus heeft in Venezuela een gevangenis bezocht, maar van het voorgenomen onderhoud met gevangenen kwam niets: de autoriteiten vonden het uiteindelijk te gevaarlijk. De Catia-gevangenis staat bekend als overbevolkt en gewelddadig. De gevangenen konden de toespraak van de paus in hun cel volgen.

In Guanare, in het binnenland van Venezuela, heeft de paus de nieuwe kathedraal van Onze Lieve Vrouw van Coromoto ingewijd, naar verluidt de grootste kathedraal in deze eeuw gebouwd. Op die plek zou in 1652 Maria zijn verschenen aan een Indiaans opperhoofd. Aan het Mariabeeld ter plaatse worden wonderbare krachten toegeschreven. Evenals de Maagd van Guadalupe in Mexico is ook die van Coromoto immens populair bij de armen en de Indianen.

Terwijl bij tal van pauselijke bezoeken een oecumenische ontmoeting en gebedsdienst standaard op het programma staat werd daar de afgelopen week bij het bezoek aan Guatemala, Nicaragua, El Salvador en Venezuela niet van vernomen. Van beide kanten lijkt de tijd nog niet rijp. De r.-k. kerk en de paus zelf hebben nog lang geen vrede met het feit dat Latijns-Amerika hard op weg is religieus pluriform te worden. Pinksterkerken en een keur van evangelische sekten hebben een aantrekkingskracht, waarop de r.-k. kerk het antwoord schuldig blijft. In Guatemala sprak de paus dan ook niet in zijn gebruikelijke respectvolle termen over de protestanten, maar eerder verongelijkt, als over een verschijnsel dat in Latijns-Amerika niet thuishoort.

Nobelprijswinnares Roberta Menchù heeft afgelopen week uit protest een ontmoeting met paus Johannes Paulus II in Guatemala geboycot. De voorvechtster van de rechten van de Indianen had om een kort privé-onderhoud gevraagd, maar ze mocht alleen maar aanschuiven in een algemene audiëntie. De affaire werd des te pijnlijker toen de pauselijk woordvoerder tegenover journalisten sprak van “een hartelijk gesprek” tussen de paus en Menchù. Toen hij op zijn fout werd gewezen, moest de woordvoerder blozend erkennen dat Menchù niet aanwezig was geweest.

Namaak-paus

Het was een van enkele merkwaardigheden in de nu afgelopen pauselijke reis. Eerder had de paus in Guatemala een onderdeel voortijdig afgebroken. Hij voelde zich niet goed, werd er hardop gefluisterd. Hij voelde zich prima, maar er was noodweer op til, werd officieel gecorrigeerd. Maar het verhaal van de gezondheidsperikelen had het volgende reisdoel Nicaragua al bereikt en daar ging vervolgens het gerucht dat ze, terwijl de paus ergens aan het uitzieken was, Nicaragua met een namaak-paus hadden opgescheept.

Tot de eerste vruchten van het bezoek wordt nu al gerekend dat de regering van Guatemala heeft aangekondigd de vredesbesprekingen met de linkse rebellen te zullen hervatten.

Het bezoek van de (naar men toch mag aannemen echte) paus aan Nicaragua heeft in één opzicht nog niet geholpen: zaterdag is opnieuw een bomaanslag op een kerk gepleegd, de negentiende, de vierde sinds Kerstmis. Aan de vooravond van het pauselijk bezoek was het, ondanks alle veiligheidsmaatregelen, ook al raak geweest. Een aantal mensen met banden met de sandinistische oppositie is gearresteerd, maar de partij ontkent pertinent elke betrokkenheid bij deze aanslagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden