Paus in Cuba en VS: niet alleen feest

Franciscus zal pleiten voor meer ruimte voor Cubaanse katholieken. Ook zal hij Amerikaanse politici de les lezen.

STIJN FENS en REDACTIE RELIGIE EN FILOSOFIE

Eigenlijk zou paus Franciscus alleen de Verenigde Staten bezoeken, maar, naar verluidt op eigen verzoek, doet hij vandaag eerst Cuba aan. Helemaal toevallig is dat niet. De paus was betrokken bij het herstel van de diplomatieke betrekkingen tussen de twee aartsvijanden uit de Koude Oorlog, eerder dit jaar. Het driedaagse bezoek aan Cuba is een mooie gelegenheid deze toenadering te vieren. Dinsdag vliegt de paus door naar de Verenigde Staten. De tiende buitenlandse reis van Franciscus laat zien dat het geloof voor hem weliswaar centraal staat, maar dat hij er niet voor terugdeinst politiek te bedrijven.

In Cuba ontmoet hij naar verwachting oud-president Fidel Castro en zal hij ervoor pleiten dat Amerika het handelsembargo tegen het Caribische land opheft. Daarbij speelt ook eigenbelang een rol. Het Vaticaan hoopt dat opheffing niet alleen leidt tot verbetering van de mensenrechtensituatie in het land, maar ook tot meer speelruimte voor de Cubaanse katholieke kerk.

Ook zijn bezoek aan Amerika is politiek geladen. Het programma bevat de vertrouwde afwisseling van ceremonieel vertoon en laagdrempelige uitstapjes die we van Franciscus gewend zijn. Maar de paus gaat ook bij president Obama langs en houdt een toespraak voor het Congres. In New York spreekt hij de Verenigde Naties toe. Verder gaat hij naar een gevangenis, bezoekt hij een daklozencentrum en ontmoet hij in Philadelphia katholieke gezinnen.

De verwachting is dat de paus de supermacht Amerika de oren wast over politiek gevoelige onderwerpen als immigranten, milieu en de verhouding tussen arm en rijk. Centraal in veel toespraken van de paus zal zijn milieuencycliek 'Laudato Si' staan, die in juni verscheen. Hierin wees hij de mens aan als hoofdverantwoordelijke voor de opwarming van de aarde; hij legde een verband tussen de klimaatproblemen en het armoedevraagstuk.

De encycliek over het klimaat zorgde voor verdeeldheid onder katholieke politici in de Verenigde Staten. Katholieke Democraten juichten het document toe, maar katholieke Republikeinen zoals presidentskandidaat Jeb Bush - als het om medisch-ethische onderwerpen gaat een trouw volger van de paus - wilde niets weten van strengere milieuregels voor grote bedrijven. Hij liet weten zich niets aan te trekken van de paus op dit gebied.

Bush' kritiek op Franciscus komt niet uit de lucht vallen. Conservatieve katholieken hebben het moeilijk met deze paus. Ze vinden hem te links.

Het conservatieve tv-station Fox News riep Franciscus uit tot 'gevaarlijkste man van de wereld'. Hiermee passeerde hij president Obama, die andere aartsvijand van Fox.

Naar verwachting zal Franciscus zowel links en rechts wat 'geven' en erop wijzen dat het bij het katholieke geloof om het hele menu gaat: à la carte eten is niet toegestaan.

En dus zal hij nogmaals zijn zorgen over het milieu uiten en een beroep doen op Amerika om op dit gebied zijn verplichtingen na te komen, maar ook abortus afkeuren en opkomen voor het traditionele gezin van man en vrouw: een impliciete afkeuring van het homohuwelijk.

Ondanks teruglopende populariteitscijfers bij het behoudende deel van de bevolking, heeft Franciscus in de VS de status van een popster. De 80.000 gratis kaarten voor een openluchtmis in New York waren in recordtijd uitverkocht. Wel zijn er zorgen over de veiligheid van de paus. De FBI arresteerde al een 15-jarige IS-sympathisant die van plan zou zijn om een aanslag op de paus te plegen.

undefined

HomohuwelijK

Het Amerikaanse Hooggerechtshof bepaalde deze zomer dat het huwelijk openstaat voor iedereen, ongeacht geslacht. Maar voor de katholieke kerk en ook voor deze paus, bestaat er maar één huwelijk: tussen man en vrouw.

undefined

Economie

In het land dat het kapitalisme zo ongeveer heeft uitgevonden, zal de paus niet aarzelen de in zijn ogen ongebreidelde zucht naar geld aan de kaak te stellen. Volgens hem zit daar niemand minder dan de duivel achter.

undefined

Immigratie

Verwacht wordt dat de paus - zelf kind van immigranten - zich uitspreekt voor hervorming van de Amerikaanse immigratiewetten. Dat is welkome steun voor president Obama, die veel illegalen een verblijfsvergunning wil geven.

undefined

Milieu

Deze groene paus pleit voor ingrijpende maatregelen om de ondergang van de aarde tegen te gaan. Zijn oproep komt net nu Obama tegen de zin van de Republikeinen een progressiever klimaatbeleid wil doordrukken.

undefined

Abortus

Voor een groot aantal Amerikaanse vrouwen is het recht op abortus een belangrijk recht, maar paus Franciscus heeft deze ingreep omschreven als een 'gruwelijk symptoom van onze wegwerpcultuur'.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden