Paus Franciscus kiest radicaal voor de armen

"Aan een ideale kerk kleeft het vuil van de straat", schrijft paus Franciscus.Beeld afp

Ook prostituees en verslaafden horen daarbij, zo schrijft de kerkvorst in een brief aan christenen.

"Aan een ideale kerk kleeft het vuil van de straat", schrijft paus Franciscus in zijn 'exhortatio', zijn eerste pauselijke brief gericht aan alle christenen wereldwijd. Een christen kan niet anders dan radicaal voor de armen kiezen, zegt hij. Franciscus noemt daarbij ook de nieuwe armen zoals werkers in illegale ateliers, verslaafden, prostituees, slachtoffers van mensenhandel, immigranten en illegalen.

Kort gezegd laat paus Franciscus in bijna 300 pagina's zien hoe christenen volgens hem gelukkig kunnen worden. Niet door alleen op kerk en geloof gericht te zijn en de wereld buiten te sluiten, niet door mee te gaan in de structuren van macht en materie, maar door voor de armen te kiezen.

Revolutie van tederheid
Hij roept christenen op tot een 'revolutie van tederheid' door hun hart te openen voor God. Om de kerk beter aan te passen aan de moderne tijd zijn veranderingen nodig. Het pausdom moet omgebouwd worden en de deuren van de kerk moeten altijd open staan.

Scherpe kritiek levert paus Franciscus op de kapitalistische economie. Die sluit ouderen uit, evenals zwakken, iedereen die niet mee kan. Hij spreekt van de 'tirannie van de markt'. Volgens de paus is het ook aan de overheid om onrechtvaardigheid tegen te gaan.

Deze paus toont zich allesbehalve een liberaal. Politici zijn de beste goede-doelen-gevers, zegt hij en die opmerking kan als een provocatie met een knipoog worden opgevat. Franciscus is een uitgesproken socialist, maar wel een socialist die binnen zijn eigen organisatie voor decentralisatie pleit. Iedere geestelijke past bescheidenheid, zegt hij. Als de paus aan islamitische landen om godsdienstvrijheid vraagt, vooral voor christenen, doet hij dat met het woordje 'nederig'.

De vreugde van het evangelie
Zijn 'exhortatio' draagt een kenmerkende titel. Als altijd bepalen de eerste woorden de naam van het document. 'Gaudium evangelii', de vreugde van het evangelie. Een naam die tegelijk een compact credo is van deze paus die graag onder de mensen verkeert en zich door het evangelie laat leiden bij zijn omhelzingen van gehandicapten, zijn reis naar de immigranten op Lampedusa.

Over vrouwelijke priesters is hij stellig. Daarover is geen discussie mogelijk, al moeten vrouwen wel meer ruimte krijgen in de kerk. En over abortus zal de kerk evenmin anders gaan denken. "Het is niet progressief om een probleem op te lossen door een menselijk leven te vernietigen", schrijft hij, waarmee deze knuffelpaus toont dat hij niet alleen warm kan zijn, maar ook scherp.

'Gaudium evangelii'
'Gaudium evangelii' is het eerste document dat geheel van de hand van paus Franciscus is. In deze gisteren verschenen brief snijdt de paus vier hoofdthema's aan: de kerk, de economie, de verhouding tussen rijk en arm en de verhouding met andere geloven. Formeel vloeit deze exhortatio, zoals de pauselijke brief officieel heet, voort uit de bisschoppensynode over de nieuwe evangelisatie, die in oktober 2012 is gehouden, nog onder Benedictus XVI. Een exhortatio is een oproep tot de christelijke geloofsgemeenschap. De stijl van de brief van bijna 300 pagina's is volgens kenners opvallend direct. De brief is in het Engels te lezen op www.vatican.va.

 
Nee tegen een tirannie van de markt, tegen een economie die mensen uitsluit."
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden