Paul Schnabel: Het worden op álle fronten zware jaren

Als je inkomen wegvalt heb je geen belastingaftrek meer op je hypotheek. Dat vergeten mensen nog wel eens.Beeld ANP

Het is het meest ingewikkelde regeerakkoord dat Paul Schnabel tijdens zijn loopbaan onder ogen kreeg. "Complexe zaken, complex opgeschreven", oordeelt de directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Grote kans dus dat velen niet door hebben wat hen boven het hoofd hangt. "Als het gejuich is verstomd over het schrappen van de inkomensafhankelijke zorgpremie, zal blijken dat het op álle fronten zware jaren worden. Het wordt nog schrikken."

Waar doelt u op?

"Neem de nieuwe werkloosheidsregeling. Die brengt grote risico's met zich mee. Werklozen krijgen een jaar een loongerelateerde uitkering en vallen dan terug naar zo'n 1000 euro in de maand. Een nieuwe baan vinden is moeilijk, voor ouderen altijd al en nu loopt de werkloosheid ook nog op. De pensioenleeftijd gaat ook omhoog - en vroegpensioen bestaat niet meer - dus het risico dat de oudere werknemer loopt om langdurig op bijstandsniveau te moeten leven, is niet gering.

"Dat van de dertiger en veertiger overigens ook niet. Ook zij vinden niet zomaar een baan nu de werkloosheid stijgt. En ze hebben wel een huis gekocht na 2000 - vaak te duur. Valt hun inkomen fors terug, dan kunnen ze veel minder hypotheekrente aftrekken. Dat vergeten mensen nog wel eens. Bij een laag inkomen heb je geen belastingaftrek meer. Zo neemt de last extra toe."

Helemaal onverwacht komt het niet, toch? Het is crisis.

"Nee, ik heb al eerder gezegd: hou er rekening mee dat het niet blijft zoals het is. Toen werden mensen boos, maar nu zie je het gebeuren. Het recht op zorg wordt ingeperkt. Huishoudelijke hulp aan ouderen verdwijnt goeddeels; gezinsleden moeten gaan helpen. En als je naar de spoedeisende hulp gaat zonder verwijzing van de huisarts, betaal je voortaan 50 euro. Het is een poging de toeloop op de spoedeisende hulp in te perken en daar ben ik het op zich wel mee eens, maar het is niet iets wat men zich direct realiseert.

"Ouders van middelbare scholieren gaan weer betalen voor studieboeken. Studenten moeten lenen om hun studie te bekostigen. Die gaan de volwassenheid in met een forse schuld."

Zorgen al die maatregelen ervoor dat wij anders gaan leven?

"Vroeger stelden men mij de vraag: is het erg als we zonder groei moetne leven? Nou, dit gebeurt er zonder groei: mensen schrijven mij 'wij hebben echt een heel goed inkomen, 100.000 euro, voor ons en onze kinderen, maar we redden het niet meer'. Dat komt door wat ik 'akelig vaste lasten' noem: de hypotheek, de kinderopvang, de energierekening, de zorgpremie. Die lasten gaan niet omlaag en veel mensen merken dat er aan loon niets bijkomt. En daar gingen we wel altijd vanuit, dat onze inkomens bleven stijgen."

Hadden we in de vette jaren niet moeten sparen voor de magere?

"Moeilijk. Hier kun je niet tegenop sparen.

"Ik heb een tijd geleden al gezegd dat aflossingsvrije hypotheken nooit toegestaan hadden mogen worden. Ik werd weggehoond door de financiële wereld. 'Wat weet zo'n man daar nou van?' Maar ook ik dacht toen voornamelijk aan mensen met pensioenen, die met een huis zouden zitten dat niet is afgelost. Nu raakt het ook alle anderen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden