Paul Moyaert: Zo maak je religie dus belachelijk

Gesprek met filosoof Paul Moyaert over hoe je gods- dienst uit moet leggen.

Hoe kunnen we religie nu uitleggen?

Paul Moyaert: „Godsdienst heeft zich wellicht altijd moeten uitleggen. Er is een tijd geweest, zeker in het Westen, waarin men dacht godsdienst uit te moeten leggen – en in zekere zin verdedigen – door een dialoog aan te gaan met de wetenschappen. Waarbij gesuggereerd werd dat godsdienst en wetenschappen elkaar kunnen aanvullen, verrijken, bekritiseren. Dat ze samen één harmonisch geheel vormden.

Maar de tijd dat godsdienst zichzelf kon uitleggen en waarmaken door haar wetenschappelijk karakter te bewijzen, lijkt mij voorbij. Wie nu zegt dat godsdienst teruggaat op een doctrine met wetenschappelijke pretenties, ondermijnt godsdienst en maakt haar ongewild belachelijk.

Toch blijft godsdienst zinvol, al is het niet als rivaal van wetenschap.

Ik wil laten zien dat er betere manieren zijn om uit te leggen waar godsdienst over gaat. Door godsdienst te laten aansluiten bij de conditio humana, de menselijke bestaansconditie. Ten eerste: Godsdienst is een symbolische praktijk, die voortbouwt op de algemeen menselijke zin voor symbolen. Ten tweede kun je laten zien dat godsdienst de hele waaier van emoties omvat waar de mens in het gewone leven al een vorm en expressie aan geeft. Zo gaat het in het Oude Testament over de woede van God, zijn liefde, toewijding, trouw, woede om ontrouw en sereniteit. Wellicht bouwt de bouwer van die gewijde teksten verder op een sensibiliteit die al bij mensen leeft.

Op zulke manieren kun je godsdienst vandaag de dag uitleggen. Als je op een andere wijze kijkt naar godsdienst, dan krijg je niet de interessantste dingen te zien.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden