PAUL MARCHAL - Verbeten vader en gemankeerde held

Ruim een jaar geleden kochten de drie kinderen uit het 'resterende gezin', zoals Paul Marchal zijn familie aanduidt sinds de dood van dochter An, een fles champagne om het begin van een nieuw jaar te vieren. “Ze weten dat ik daar dol op ben. Maar ik heb die fles nog altijd.

Ik kan ze niet openmaken.'' Want dat verdriet, dat slijt maar niet, bekende Marchal ondanks in een interview, zelfs niet een heel klein beetje.

Is hij gedreven of geobsedeerd? De meningen verschillen.

“U bent als een getourmenteerde egotripper, meestal zonder premeditatie, gaan uithalen tegen alles en iedereen die uw visie niet volgt of bijtreedt”, faxte Luc van Tieghem begin 1996 aan de onderwijzer uit Hasselt. De Brugse politiecommissaris was het zat telkens door de vader van An, die ruim vier maanden daarvoor was verdwenen tijdens een vakantie aan zee, aan zijn jasje te worden getrokken.

Maar ruim driehonderdduizend mensen hingen datzelfde jaar, op 20 oktober, aan zijn lippen, toen België getuige was van een van de grootste massabijeenkomsten ooit in haar geschiedenis. Want hij was een van De Ouders, de enigen in wie de Belgen nog vertrouwen hadden na de schokkende ontdekking dat in hun land kinderen zomaar kunnen verdwijnen en dat degenen die willen uitvinden hoe dat kan, wegens het eten van de verkeerde maaltijd aan de kant worden gezet.

Zeker is dat een telefoontje op 23 augustus 1995 het leven van de kruidenierszoon uit Limburg definitief veranderde. De maandenlange speurtocht die volgde op de aarzelende mededeling van een van Ans vrienden dat er misschien wat aan de hand was, maakte van de anonieme Vlaming een bekende Belg.

Talloze interviews gaf de magere man met het zwarte ringbaardje in bijna alle wereldtalen. Van zijn tuin en huiskamer maakte hij een perscentrum. Ongeremd zocht hij de publiciteit in de hoop tips over zijn verdwenen dochter te verkrijgen. Want de politie, zo liet hij - steeds vaker, steeds luider - horen, die deed niets, was laks, arrogant, incompetent.

Hij ging met ziekteverlof om te doen wat de autoriteiten volgens hem nalieten. Met zijn vrouw Betty reisde hij half Europa af om het signalement van zijn dochter te verspreiden. Er werden talloze stickers verspreid, duizenden affiches opgehangen. Het was tevergeefs. Begin september 1996 werden de lichamen van An en Eefje gevonden.

Maar als de andere drie kinderen - Chris, Gert, Karen - wellicht hadden gehoopt dat, de zoektocht ten einde, hun vader er ook weer wat meer voor hen zou zijn, kwamen ze bedrogen uit.

Want na enkele dagen stilte, verscheen Marchal weer in het openbaar. De tienduizenden brieven die hij na de begrafenis van An had ontvangen, mochten niet voor niets zijn geschreven, oordeelde hij. Was het voor zijn dochter te laat, dan moest in ieder geval worden voorkomen dat andere kinderen hetzelfde overkwam.

De manier waarop hij dat deed, bracht hem echter steeds vaker in conflict met anderen, Jean Lambrecks, vader van Eefje, in de eerste plaats. Tweemaal zelfs diende die tegen de bijna manisch actieve Marchal een klacht in. De Stichting An en Eefje, zonder overleg door de welbespraaktste van de twee vaders opgericht, verloor daardoor de helft van haar naam. Diverse, al langer bestaande organisaties die zich inzetten voor verdwenen kinderen, vonden het sowieso onzin dat er nog een centrum, onder welke naam dan ook, bijkwam.

In zijn verbeten poging de waarheid over het verdwijnen van zijn oudste dochter boven tafel te krijgen, kreeg ieder die zijn eigen visie niet deelde ervan langs. De commissie-Dutroux bijvoorbeeld, die genadeloos wist duidelijk te krijgen wat er allemaal fout ging in de speurtocht naar Julie en Melissa, Sabina en Loubna. Juist in het geval 'Eefje en An' echter viel, aldus de parlementaire commissie, het gerecht veel minder te verwijten.

Marchal, de enige van de ouders die in het parlement zelf het woord deed, wilde het niet geloven. Onlangs suggereerde hij dat het milde oordeel wel eens te maken zou kunnen hebben met het feit dat de onderzoeksrechter in de zaak 'An en Eefje' familie is van de vrouw van voorzitter Verwilghen. En al eerder schaarde hij zich achter Franstalige commentatoren die vonden dat de commissie wel erg veel oog had voor Waalse fouten en incompetentie en de Vlaamse blijkbaar niet kon zien. Of: 'Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat de commissie verschillende maatstaven hanteert voor Wallonië en Vlaanderen'.

Gevolg is dat de volksheld de afgelopen tijd wat minder held van alle Belgen is geworden. Wordt hij in de Franstalige pers nog regelmatig liefkozend aangeduid als 'de papa van An', in de Vlaamse media is hij steeds minder ouder, maar gewoon Paul Marchal.

Het lijkt hem slechts te sterken in de overtuiging dat er zonder hem niets zal gebeuren. “Als er niets ten gronde verandert”, zei hij tijden geleden al, “dan stap ik zelf in de politiek.” Deze week kwam hij, zoals hij zelf zei, 'zijn belofte na' en kondigde hij de oprichting aan van zijn 'Partij voor Nieuwe Politiek'. Het logo is blauw en groen. De kleuren van het pak dat zijn, vermoedelijk nooit 18 geworden, dochter droeg als ze 'uit dansen ging'.

Het succes van de partij, die als enige in het land over heel België wil werken, zal moeten blijken. Volgens opiniepeilingen die deze week werden gepubliceerd, zou de PNP - die niet links of rechts wil zijn, maar vooral 'iets nieuws' - op bijna tien procent van de stemmen kunnen rekenen. Marchal zelf moet het met minder doen; 3,6 procent.

Dat verschil heeft hem blijkbaar gekwetst. De nieuwbakken, 44-jarige politicus riep in ieder geval, tijdens de persconferentie in een benauwd zaaltje in Hasselt waarop de partij werd gepresenteerd, de journalist ter verantwoording die geconcludeerd had dat de vice-voorzitter bij de kiezers minder goed ligt dan zijn partij. “3,6 procent voor mij persoonlijk”, aldus Marchal, “ik vind dat altijd nog heel wat.” Hij zou er in ieder geval wel zo mee in de Senaat komen. En daar rekent hij ook op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden