Paul is dood en K3 is duivels

Was Homerus een Zeeuw? Wat is het raadsel achter Elgars 'Enigma Variations'? In de serie Kunstmysteries vandaag: de verborgen boodschappen in de popmuziek.

Het zou op 9 november 1966 zijn gebeurd. Na een dag vol opnames en een ruzie met John Lennon stapt Paul McCartney vermoeid in de auto. Hij rijdt weg, valt in slaap achter het stuur en verongelukt. Paul is dead. Al kan het volgens de overlevering ook anders zijn gegaan op die negende november: de Beatle met de hoge wenkbrauwen rijdt in zijn Aston Martin, ziet een aantrekkelijke parkeerwachtster en is daarvan zo onder de indruk dat hij niet meer op het verkeer let en zich te pletter rijdt.

Hoe dan ook: Paul bleef dead en moest dus worden vervangen. Want The Beatles waren nog lang niet dood; hun beste tijd moest nog komen.

In 1969 ontketende een telefoontje van een fan naar een Amerikaans radiostation een enorme hype. Velen gingen op zoek naar aanwijzingen. Wie die dubbelganger van de dode Paul werd en hoe het allemaal zat met dat auto-ongeluk van McCartney, staat nergens in de officiële geschiedenisboeken. Hoeft ook niet. De 'feiten' vinden we terug in het werk van de groep uit Liverpool. De albums van het viertal staan vol al of niet verborgen boodschappen, die stuk voor stuk zouden verwijzen naar de dodelijke botsing.

In 'Come Together' zingt John Lennon 'One and one and one is three'. Oftewel: er zijn nog maar drie originele Beatles. Draai 'I'm So Tired' achterstevoren en je hoort: 'Paul is dead. I miss him.'

De hoes van Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band maakt het nog bonter: die bevat tientallen aanwijzingen die allemaal zeggen: Paul is dood. Italiaanse experts in biometrische gezichtsherkenning toonden aan dat Pauls gezicht voor 1966 grote verschillen vertoont met het gezicht van de Paul McCartney na 'het ongeluk'.

Bewijzen genoeg dus. Als we maar willen."En als je wil, dan kan alles", zegt Azing Moltmaker. Hij is directeur van het Beatles-museum in Alkmaar die een permanente tentoonstelling over 'Paul is dead' herbergt. "Want wist je dat niet Paul McCartney dood is maar Ringo Starr?"

Nee, dat wisten we niet, maar Moltmaker toont het aan in één van zijn veertig boeken over The Beatles. Gewoon omdat het kan, wil de museumdirecteur maar zeggen. "De dood van Paul is het bekendste broodje aapverhaal uit de muziekgeschiedenis. En het blijft leuk."

In de tijd van de langspeelplaat waren achteruitgespeelde boodschappen vaak een bron van controverse. Door de cd stierf de verborgen boodschap uit, maar dankzij het internet is het fenomeen weer springlevend. Het net staat er vol mee. Zo is het na het achterstevoren beluisteren van 'Oma's aan de Top' van K3 moeilijk om de Belgische meiden nog langer lief en onschuldig te vinden: 'Grote massamoord, God die laat je zitten.' Bovendien, zeggen mensen op fora, wordt je onwel als je te lang naar dit fragment luistert. En die groepsnaam is natuurlijk ook verdacht: de drie K's staan voor Ku Klux Klan.

Net als bij het mysterie rond Paul McCartney lijkt ook hiervoor te gelden: zoekt en gij zult vinden. Als je maar lang genoeg luistert en de nummers op verschillende snelheden afspeelt, zul je horen wat je wilt horen. En ja, die mensen zijn er. Op fora melden mensen op zoek naar boodschappen het hele oeuvre van 'verdachte' bands als Slayer en Slipknot achterstevoren te draaien.

Een ander voorbeeld van complotzoekers zijn de Christelijke groeperingen die in de jaren zeventig en tachtig tal van metalbands er van betichtten satanistische boodschappen in hun muziek te verstoppen. Vaak ging het hier slechts om een onduidelijke kreet die wel iets van 'satan' wegheeft.

Iets anders ligt het bij 'Stairway to Heaven' van Led Zeppelin. Draai het hele vijfde couplet om en je hoort een vloeiend satanistisch betoog. 'Oh here's to my sweet satan. The one whose little path would make me sad, whose power is satan.' Draai je de laatste regel van het nummer achterstevoren, dan hoor je bovendien 'Play it backwards.' Een goudmijn voor complot-believers.

De meest interessante vraag is natuurlijk niet zozeer of Paul McCartney wel of niet dood is, en of Led Zeppelin Satan aanhangt, maar welke rol popsterren zelf hebben gespeeld in het verspreiden van de geruchten. Led Zeppelin zanger Robert Plant reageerde furieus: "Ik vind het ontzettend treurig dat mensen dit gerucht verspreiden, juist omdat 'Stairway To Heaven' met de beste intenties is geschreven. Ik kan mensen die zoiets verzinnen en er geld mee verdienen niet serieus nemen. Blijf van mijn teksten af, ik koester ze."

De Britse heavy metalband Judas Priest werd aangeklaagd voor een verborgen boodschap. Nadat twee Amerikaanse tieners naar hun muziek hadden geluisterd, schoten ze zichzelf door het hoofd. Eén overleed, de ander was voor de rest van zijn leven misvormd. De ouders klaagden Judas Priest aan. In het nummer 'Better by you, better than me' zou namelijk de boodschap 'do it' verborgen zijn. Zanger Rob Halford verklaarde dat als hij al een boodschap zou verstoppen, hij mensen zou aanmoedigen om meer platen te kopen in plaats van fans er toe zetten zelfmoord te plegen.

The Beatles lijken wel pogingen te hebben gedaan om het publiek op zoek te laten gaan naar 'Paul is Dead boodschappen'. Bijvoorbeeld in 'Glass Onion' als John Lennon heel duidelijk zingt 'Here's another clue for you all, The Walrus was Paul'. Opvallend is dat dit nummer van vóór de Paul is dead-theorie in 1969 in het nieuws kwam. Het nummer werd net als 'I Am the Walrus' (1967) geschreven om de spot te drijven met fans die geheime boodschappen zochten in Beatlesnummers.

Maar hoe zit het nu toch met Paul McCartney zelf? Is die nu sinds 1966 écht dood of nog altijd springlevend? In de show van David Letterman werd de Beatle door de showhost geconfronteerd met het gerucht. Letterman suggereerde Sir Paul op de man af: "Een dubbelganger zou jouw plaats hebben ingenomen." Waarop McCartney zei: "Nou, hier is hij".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden