Patiënt sneller beschermen

AMSTERDAM - Justitie moet alternatieve genezers die mogelijk de gezondheid van patiënten schaden, kunnen dwingen onmiddellijk hun praktijk te staken. Momenteel kan dat pas na veroordeling door de rechter en dat vindt minister Borst van volksgezondheid te laat. Soms is het volgens haar nodig snel in te grijpen om verdere schade aan patiënten te voorkomen, terwijl een zaak nog onder de rechter is.

De afgelopen jaren is dat diverse malen aan de orde geweest, schrijft Borst in de memorie van toelichting bij haar voorstel voor wijziging van de wet Big (Beroepen individuele gezondheidszorg). Ze verwijst hierbij naar 'een in Den Haag gevestigde iatrosoof'.

Deze iatrosoof, De Kok, werd in 1994 veroordeeld tot twee jaar cel wegens toebrengen van zwaar lichamelijk letsel. Opvallend is dat Borst ook de zaak tegen macrobioot A. Nelissen van het Kushi-instituut noemt. Het gerechtelijk vooronderzoek in deze zaak is nog steeds gaande.

In dergelijke gevallen moet de officier van justitie een alternatieve genezer kunnen opdragen bepaalde handelingen niet meer te verrichten, schrijft Borst. Dat kan betekenen dat zo'n genezer zijn praktijk volledig moet staken in afwachting van een rechterlijke uitspraak.

,,Dat kan voor zo iemand enorme financiële problemen met zich brengen'', reageert medisch socioloog C. Aakster, begin jaren tachtig lid van de commissie-Muntendam die de overheid adviseerde over alternatieve geneeswijzen. ,,Iedereen wil de uitwassen aanpakken. Maar op deze manier wordt de rechtszekerheid van alternatieve genezers te veel aangetast.''

Zo mag justitie van Borst voortaan direct ingrijpen bij 'ernstige bezwaren' tegen een alternatieve genezer en bij een 'aanmerkelijke kans' op gezondheidsschade. ,,Dat is veel te vaag geformuleerd'', vindt Aakster. Vreemd vindt hij verder dat het 'ontbreken van communicatie met reguliere hulpverleners' volgens Borst een belangrijk criterium is voor rechtsvervolging van alternatieve genezers. Volgens hem zijn het juist de reguliere hulpverleners die vaak de boot afhouden. Aakster: ,,Op deze manier biedt de wet alle kans voor een heksenjacht op alternatieve genezers.''

Hoogleraar psychologie F. van Dam van het Nederlands Kankerinstituut in Amsterdam vindt het juist heel goed als er 'eindelijk een mogelijkheid komt' om uitwassen in de alternatieve sector snel de kop in te drukken. ,,Kankerpatiënten grijpen in hun wanhoop soms elke strohalm aan. Dat maakt ze kwetsbaar voor oplichters en mensen die kwaad willen. Daartegen moet je hen in bescherming kunnen nemen. Net zoals je een kroeg zonder nooduitgang moet dichtgooien.''

Bijna één op de drie patiënten in het Amsterdamse kankerziekenhuis maakt gebruik van alternatieve behandelwijzen. Zo houdt dertien procent van de patiënten zich aan een dieet, tegenwoordig vaak het zogeheten Houtsmullerdieet. Dat is kostbaar -patiënten geven er gemiddeld 500 gulden per maand aan uit, becijferde Van Dam. Volgens de Vereniging tegen Kwakzalverij, waarvan Van Dam bestuurslid is, heeft het dieet bovendien geen enkel bewezen resultaat. ,,Maar het Houtsmullerdieet lijkt me geen zaak voor de officier van justitie.''

Dat ligt anders voor het omstreden macrobiotische Kushi-instituut en de Haagse iatrosoof De Kok. ,,In dergelijke gevallen, als deze genezers echt ellende veroorzaken, moet justitie inderdaad direct kunnen ingrijpen.'' Hij noemt verder de Hilversumse alternatieve genezer K. Boegem, die kankerpatiënten met zoutpillen behandelt: ,,Die pekelt de patiënten min of meer, omdat een te laag zoutgehalte tumorgroei in de hand zou werken. Zo iemand mag van mij ook worden aangepakt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden