Patiënt op zijn wenken bedienen kan niet meer

Mensen willen lang en zonder ongemakken leven en de medische techniek helpt erbij.

Ronald Bartels

Het Academisch Ziekenhuis Maastricht heeft besloten dat patiënten die een dure medische behandeling moeten ondergaan en niet in de nabijheid van het ziekenhuis wonen niet meer welkom zijn. De reden is puur financieel.

Voor velen zal deze handelwijze vreemd en onacceptabel zijn. Toch is dit een uiting van een groot en langer bestaand probleem. Twee ontwikkelingen zijn hierin belangrijk.

Enerzijds willen mensen lang leven. Dit is niet nieuw, maar de acceptatie van allerlei klachten die samenhangend met het ouder worden ontstaan is nihil. Op je tachtigste moet je geen rugpijn hebben. Die 18 holes moet je toch vlug kunnen lopen. Een verandering in de mentaliteit is opgetreden. De meerderheid van de mensen wil lang en zonder ongemak leven. Indien er een ongemak optreedt in de gezondheid moet dat te allen tijde worden opgelost want we betalen premie en de techniek staat voor niets.

Daarmee introduceren we een andere ontwikkeling. De medische techniek staat niet stil. Met een behoefte aan vooruitgang bij de onderzoeker, aan vergroting van het marktaandeel bij de industrie en aan een nimmer beperkende gezondheid bij de patiënt is een niet aflatende dwang tot vernieuwing en verbetering van de medische mogelijkheden geschapen.

Dit resulteert in medische hoogstandjes waarvan de kosten vaak niet te overzien zijn. Hiermee komt de kern van het probleem in zicht. De medische techniek ontwikkelt zich mede doordat wij als mogelijke patiënten nooit en te nimmer nee op onze hulpvraag willen horen.

Alle behandelingen kosten geld. De ene meer dan de andere. Als het budget onbeperkt zou zijn, is er geen probleem. Dan is de actie van het Maastrichtse ziekenhuis onterecht te noemen. Echter sinds jaar en dag is er een vastgesteld bedrag dat uitgegeven wordt aan gezondheidszorg. Dit is eindig. Op een moment moeten keuzen gemaakt worden: wie wel, wie niet of wat wel en wat niet.

Moeten we de vijfenzeventigjarige met een zeer uitgebreide medische voorgeschiedenis met een hersenbloeding nog wel maximaal behandelen? Dit kan inhouden operatie, intensive care opname, ziekenhuisverblijf, revalidatie en dan als het goed gaat met ondersteunende hulp naar huis. Een ander voorbeeld is het gebruik van dure implantaten, waarvan het nut niet bewezen is.

Het blijkt dat het moment van kiezen nu duidelijk is aangebroken. Ik prijs het AZM voor de moed. Daarentegen vind ik het een failliet van onze bestuurders. Terwijl dit probleem zich al lang aanbiedt beperkt de Tweede Kamer zich tot lafhartig reageren op een actie die zijzelf had moeten nemen.

De Nederlandse bevolking moet duidelijk gemaakt worden dat bij een gelijkblijvend budget voor de gezondheidszorg keuzen gemaakt moeten worden. Zorg zal niet meer onbeperkt aangeboden kunnen worden. Gaan we iedereen altijd en maximaal behandelen of zijn er vooraf vastgestelde grenzen? Hoe dit precies beoordeeld moet worden vergt uitgebreide studie.

Belangrijker is te realiseren dat de huidige wensen van patiënten voortkomen uit een heersende mentaliteit. Dat betekent dat verandering in de handelwijze ook alleen maar kan voortkomen uit een mentaliteitsverandering. Uiteindelijk is het aan de Nederlander om nu eens duidelijk uit te spreken wat hij of zij verkiest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden