Patatje oorlog om de mayo

Unilever sleept de maker van milieuvriendelijke, eivrije mayonaise voor de rechter

Mayonaise zonder ei, mag je dat mayo noemen? Of mayonaise? Nee, vindt Unilever, de voedingsmiddelengigant die in de VS een rechtszaak heeft aangespannen tegen een bedrijf uit Californië dat eivrije mayo op de markt brengt. Het is een pikante zaak - en niet alleen omdat die over de samenstelling van mayonaise gaat.

De woede van Unilever geldt 'Just Mayo', een product dat oogt als mayonaise. Het zit in een pot en op het etiket van die pot prijkt een ei. Maar er is geen ei te vinden in de mayo. In plaats van ei zijn er gele erwten in verwerkt. Eibevattende producten eiloos maken, is namelijk juist het streven van het bedrijf achter 'Just Mayo'.

Dat bedrijf heet Hampton Creek, dateert van 2011 en wordt geleid door Josh Tetrick (34), een Amerikaan die jaren in Afrika werkte. Hampton Creek ontstond uit onvrede met de manier waarop de wereld met voedsel omgaat - en tegen het op industriële wijze geproduceerde ei.

Volgens Tetrick kost de fabricage van een ei relatief veel energie: 39 keer zo veel als het aan energie oplevert. Vandaar dat hij op zoek ging naar een alternatief. 'Just Mayo' (energieverhouding 2:1, gele erwten in plaats van eidooier) is zijn eerste product, 'Just Cookies', het net gelanceerde eiloze koekje, zijn tweede.

Hampton Creek dankt zijn bekendheid niet alleen aan zijn filosofie en zijn mayo. Naam maakte Tetrick ook met de financiers die hij wist aan te trekken om zijn plannen te verwezenlijken: Jerry Sang, mede-oprichter van Yahoo; Li-Ka-shing die geldt als de rijkste man van Azië en eigenaar is van Kruidvat en Trekpleister. Ook Bill Gates, oprichter van Microsoft, stapte in. Hij noemde Hampton Creek vorig jaar een bedrijf dat de toekomst van voedsel zal bepalen. Als Gates zoiets zegt, is dat in de VS groot nieuws.

Hampton Creek maakte snel furore. 'Just Mayo', aangeprezen als milieuvriendelijker én goedkoper dan de mayonaises-met-ei, is te vinden in de schappen van supermarkten als Safeway, Costco, Dollar Tree, Kroger en Walmart. Wie bij de laatste twee binnen is, is binnen bij Amerika's grootste ketens.

Of dat de reden is voor de Amerikaanse poot van Unilever om naar de rechter te stappen, is niet zeker. Maar feit is dat de fabrikant van Hellmann's mayonnaise (in de VS met twee n'nen) eist dat de potten 'Just Mayo' van de schappen verdwijnen. Volgens Unilever maakt Hampton Creek zich schuldig aan oneerlijke concurrentie en misleidt het consumenten. Het bedrijf besmet het begrip mayonaise en heeft Unilever daardoor onherstelbare schade berokkend. Unilevers argument: 'Just Mayo' mag geen mayonaise heten, want er zit geen ei in.

Naar de letter van de regelgeving lijkt Unilever gelijk te hebben. 'Mayonnaise' moet in elk geval bestaan uit olie, een zure substantie (azijn of citroensap) en eidooier, stelt een landelijke regel uit 1957. Maar zal de rechter die redenering volgen?

Volgens Tetrick heeft de regel alleen betrekking op het begrip mayonnaise, en niet op mayo. Mayo betekent volgens hem zoiets als spread - pasta, smeersel - een algemene term. Medestanders van Tetrick gaan verder. Zij vinden dat Unilever de regel uit 1957 misbruikt om een jong, innovatief bedrijf te intimideren. Beperking van de concurrentie kan toch niet de bedoeling van die oude regel zijn, betogen zij.

Tetrick is de strijd inmiddels ook op een ander, voor Unilever nogal gevoelig, terrein aangegaan. In een vraaggesprek met een Amerikaanse internetsite zei hij veel bewondering te hebben voor Paul Polman, Unilevers bestuursvoorzitter die duurzaamheid hoog in zijn vaandel heeft staan. Tetrick: "Als Paul van deze zaak hoort, ben ik er zeker van dat hij zich zou afvragen: 'Is dit wat we echt zijn?'"

Een zegsman van Unilever liet zich tegen dezelfde internetsite iets minder omfloerst uit. "Hampton Creek misleidt de consument. Het is Just Not Mayo."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden