Patat-etende scholier lust geen cultureel diner

Het heeft geen zin scholieren naar theatervoorstellingen te sturen. Beter is het de kunst de school binnen te halen, want de school als onderwijsinstituut is de aangewezen plek voor culturele vorming. Daarna kunnen de leerlingen er altijd nog op uit trekken.

Leerlingen van middelbare scholen bezoeken een theatervoorstelling in het kader van het nieuwe vak ckv (culturele en kunstzinnige vorming). Tijdens de voorstelling is het in de zaal een geroezemoes van jewelste. In plaats van te kijken en te luisteren wordt er met vriendjes elders getelefoneerd. De (dure) kaartjes zijn door de school betaald.

Op deze wijze moeten de leerlingen cultuur leren begrijpen en waarderen. 'Geef ze toegangskaarten, cjp-paspoorten en museumjaarkaarten. Laat ze concerten bezoeken en alles wordt anders'. Dat is ongeveer de gedachte die de bedenkers van het vak ckv hadden. Intussen houden de museumsuppoosten hun hart vast als er weer een horde middelbare scholieren kauwgumkauwend het museum bestormt. Hoe loop ik hier het snelst doorheen, luidt hun motto, dan kunnen we nog even naar McDonald's. De gebeurtenissen van nu verschillen niet van de tijd toen ik zelf tijdens mijn schoolperiode het toneelstuk Look back in anger verplicht moest bekijken. Ook toen was het in de zaal al een puinhoop. Blijkbaar zijn we nog even ver als in 1965. Je moet als concertgever of theatergroep wel heel veel in huis hebben om een zaal met middelbare scholieren te boeien. Het wordt nooit zo leuk als SBS6.

De gedachte leerlingen musea, concertzalen en theaters in te sturen en hen daardoor feeling voor cultuur bij te brengen is verkeerd. Want altijd zal het gaan om de cultuur van de ouderen. De leerlingen die leven met de muziekzender TMF, hun computer en de nieuwste zaktelefoon hebben daar geen boodschap aan. Het staat te ver van hun beleving en daar helpt geen enkele toneelvoorstelling aan.

De vier vakgroepdocenten ckv van onze school zijn dan ook snel van die gedachte afgestapt. Toegegeven, we hebben een museum bezocht en het ging nog aardig ook. De deelname was echter vrijwillig en de voorbereiding en begeleiding van de docenten intensief. Toch gaan we steeds meer ontdekken dat primair de school niet naar de kunst moet gaan, maar dat de kunst de school moet binnenkomen.

We doen dat gedoseerd en mondjesmaat. Terwijl ik in de lerarenkamer dit stuk schrijf zit een groepje van vijf leerlingen achter me vragenlijsten in te vullen die deel uitmaken van een tentoonstelling van christelijke kunst in een deel van onze school. Ook hierbij is de deelname vrijwillig. Doen ze niet mee dan zullen ze zelf op een andere manier aan hun te verdienen punten moeten komen.

We laten leerlingen niet met treinen het land intrekken maar halen iemand de school binnen die iets vertelt over de betekenis van modelijnen aan het eind van de twintigste eeuw, of we vragen een violiste iets te vertellen over haar leven en wat haar zo in muziek boeit, om daarna iets te spelen van Bartok of Brahms. Zo biedt de school regelmatig kleine muziekuitvoeringen, lezingen en exposities aan. Leerlingen kunnen een keuze maken. Dat houdt bovendien in dat er voorafgaande aan de activiteit een uitleg door een deskundige docent wordt gegeven. De school duwt de patat-etende leerling geen cultureel diner door de strot. Het blijft bij wat proeven, er even aan ruiken. De taal die de cultuur spreekt moet je met kleine woordjes leren. Het gebeurt binnen de school. Want de school als onderwijsinstituut is de aangewezen plek tot culturele vorming. Geen grootse theatervoorstellingen, geen symfonieën van Beethoven in De Doelenzaal. Eerst maar gewoon 'schools'. Daarna kunnen we er wellicht eens op uit trekken. Alleen dan is de kans aanwezig dat het nieuwe kunstvak ckv geen drama wordt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden