Passie met rauwe rock

interview | Als 'The Passion' volgende week op tv is, zal het programma ongetwijfeld weer hoge kijkcijfers halen. Voor wie niet zo van Nederpop houdt, zoals Pieter-Jan Rodenburg, is er 'De dood van de zoon': hetzelfde idee, andere popmuziek.

Jezus die de geest geeft terwijl gitaren janken en drums dreunen. Dat is eens iets anders dan de Matthäus-Passion waarin het vooral de violen zijn die Jezus' laatste adem muzikaal begeleiden. Het muziektheater 'De dood van de zoon', dat op dit moment in een korte tournee langs Nederlandse kerken trekt, vertelt het passieverhaal door rauwe popliedjes. Daarin is het inmiddels voor het vierde jaar op rij de tegenhanger van het op Nederpop drijvende 'The Passion'.

Samensteller Pieter-Jan Rodenburg van 'De dood van de zoon' wil het eeuwenoude verhaal van Jezus en zijn weg naar het kruis voor iedereen actueel maken. Op een dag dacht hij, enigszins allergisch voor de Nederlandstalige liedjes van 'The Passion': ik wil het lijdensverhaal vertellen door muziek die ík mooi vind. Donkere nummers als die van Tom Waits, Damien Rice, Pink Floyd.

Rodenburg, die journalist is voor de het EO-blad Visie, doorloopt voor Trouw de kruisweg in drie popsongs die in 'De dood van de zoon' zullen worden opgevoerd.

1. Judas verhangt zichzelf

Hell can't burn me

More than this

I'm burning up all this pain

Put out the fire

Make it rain!

I'm born to trouble

I'm born to fate

Inside a promise

I can't escape

Make it rain!

I want to believe

In the mercy of the world again

Make it rain, make it rain!

(Make it Rain - Tom Waits)

"We spelen dit liedje op het moment in het passieverhaal dat Judas het touw in zijn hand heeft om zichzelf op te hangen. Even daarvoor heeft Judas Jezus verraden met een kus. Hij is boos op Jezus en teleurgesteld in hem, maar tegelijk heeft hij spijt. 'Make it Rain' is een radeloos liedje over verraad. Je hoort de wanhoop in de stampende blues, in het zich steeds herhalende geroep om genade: 'Laat het regenen'. Maar regenen gaat het niet.

"Tom Waits zingt: 'Ik ben geboren voor problemen, geboren voor een lot. Ik zit vast in een belofte.' Dat is de tragiek van Judas, hij was vóórbestemd om verraad te plegen. Jezus geeft hem zowat de opdracht: doe wat je van plan bent. Er is dat idiote moment in de Bijbel dat Jezus zijn brood in een schaal met saus doopt, en er een droog zinnetje achter staat: 'Toen kwam de duivel in Judas.'

"Judas is dus een speelbal van het lot. Iemand moest het doen. Hij is een slechterik en een slachtoffer tegelijk, hij lijdt en laat lijden. Ik wil dat dubbele van het verhaal van Judas voelbaar maken. Dit liedje heeft mij daarbij stilgezet. Liefde en verraad liggen zo dicht bij elkaar."

2. De moordenaar aan het kruis smeekt om vergeving

Jesus, oh Jesus I don't want to die alone

Jesus, if You hear my last breath

Don't leave me here left to die a lonely death

I know I have sinned but Lord I'm suffering

Jesus, oh Jesus if You hear my last breath

Jesus, Jesus

All my troubles, all my pain

Will leave me once again

(Spiritual - Spain)

"Dit nummer begint met angst. De zanger van Spain zingt de woorden heel langzaam - ik wil niet doodgaan in mijn eentje - alsof het een trage gospel is. Wij spelen dit op het moment dat de moordenaar aan het kruis naast Jezus hangt en hem aanspreekt. Hij smeekt om vergeving. Jezus zegt: 'Heden zult u met mij in het paradijs zijn.'

"Het lied eindigt in hoop, of noem het verlossing. Het is de toekomende tijd, wat eigen is aan hoop. Ik vind het waanzinnig, het is een soort enorme opluchting die uitgezongen en uitgeschreeuwd wordt. Dat moeten wij soms ook doen: ons eigen lijden, onze eenzaamheid, onze arrogantie, ons verraad, het moet eruit. We moeten het eruit zingen, eruit luisteren, in dit geval. Zodat we weer kunnen ademhalen.

"Het mooie aan het lijdensverhaal is dat het niet alleen maar donker is onderweg. De hoop flikkert steeds even door. Ik denk dat we gemaakt zijn om te geloven in een goede afloop, hoe cheesy dat ook klinkt, en naïef misschien. Af en toe heb je gewoon hoop nodig als mens."

3. Mijn God, mijn God, waarom heeft u mij verlaten?

Boven is het stil

De geluiden zijn gestorven

Stil

Doodstil

Het is te stil voor woorden

Stil

Doodstil

Al het goede komt van boven

is het stil

Niemand praat

Niemand maakt verwijten

En de haan die kraait niet meer

(Boven is het stil - Leendert)

"Leendert is een zoon van een dominee, die zijn geloof is kwijtgeraakt. In zijn liedjes zit dat verloren geloof. Wij gebruiken dit liedje als antwoord op de uitroep van Jezus aan het kruis: 'Mijn God, mijn God waarom heeft u mij verlaten?' Het antwoord is dat het stil is, daarboven. Doodstil is het, te stil voor woorden.

"Leendert zingt dat niemand praat en niemand verwijten maakt. Zelfs de haan kraait niet meer, het kraaien dat Petrus hoorde toen hij Jezus had verloochend. Ik denk dat Leendert hier wil zeggen dat hij bevrijd is van zijn eigen schuldgevoel over dat-ie niet meer gelooft. Hij hoort geen figuurlijke haan meer kraaien als hij dat zegt. Als wij het zingen gaat het veel meer over de stilte na de kruisiging.

"De hele lijdensweg is een soort langdurige roep naar boven en uiteindelijk komt er geen antwoord van God. Die eenzaamheid is het diepste lijden van Jezus. Ik geloof dat ieder lijden uiteindelijk iets eenzaams is. Jezus heeft dat als geen ander ervaren. Hij is het ultieme voorbeeld van godverlatenheid.

"Het prachtigste zinnetje in dit lied is: 'Al het goede komt van boven, is het stil'. Dit impliceert dat er niets goeds meer is, omdat de gever van het goede zich heeft teruggetrokken. Hij zwijgt. Als er íets te herkenbaar is in het passieverhaal, is dat die stilte. Dat je niets merkt van God, dat de wederzijdsheid van de relatie met hem lijkt te mislukken, dat het moeilijk is om te geloven. Dat het soms gewoon doodstil blijft."

Tournee 'De dood van de zoon':

28-03 Waalse Kerk Haarlem

01-04 Pieterskerk Utrecht

02-04 Hal C Delft (www.dedoodvandezoon.nl)

'Make it Rain' van Tom Waits wordt gespeeld kort nadat Judas Jezus heeft verraden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden