CommentaarCoronamaatregelen

Pasen en ramadan vragen om discipline én creativiteit van geloofsgemeenschappen

Bij religieuze bijeenkomsten mogen nog steeds tot dertig mensen aanwezig zijn. Het was beter geweest als de overheid deze uitzondering voor geloofsgemeenschappen niet had gemaakt, ook al leggen kerken en moskeeën zich bijna overal strengere beperkingen op.

De grondwettelijke vrijheid van godsdienst is een van de klassieke grondrechten die burgers beschermen tegen inmenging van de overheid. Die vrijheid houdt praktisch en juridisch in dat mensen hun godsdienst ergens moeten kunnen beoefenen, met zijn allen, in een godshuis. Maar dat geldt ook voor het recht op vereniging of vergadering, grondrechten die nu met de virus-uitbraak (fysiek) zijn beperkt met een beroep op een algemeen belang, de volksgezondheid. 

Kamerleden vroegen daarom terecht aan premier Rutte waarom de godsdienstvrijheid hier een aparte plek moet innemen. Rutte kwam daar niet helemaal goed uit, anders dan de gelukkige constatering dat heel veel kerken hun online vieringen alleen met een handvol mensen organiseren.

De uitzondering maakt kerken kwetsbaar voor kritiek

Een richtlijn die voor alle samenkomsten geldt (behalve die van vitale organisaties) was desondanks helderder geweest. Kamerlid Azarkan van Denk meldde zelfs dat moskeebesturen die hun gebouw hebben gesloten, toch druk ondervinden van gelovigen die een beroep doen op de dertig-mensen-uitzondering. Opvallend is dat de organisatie van bijna alle kerkgenootschappen CIO, ook de orthodoxe, haar leden al eerder opriep de ruimte niet te pakken die overheid nog biedt. Ook SGP-Kamerlid Van der Staaij vond een waarschuwing aan zijn orthodoxe achterban nodig: zoek de randen niet op.

Helaas maakt de uitzondering kerken daarnaast kwetsbaar voor kritiek, vooral de orthodoxe. Sommige plaatsen in de bijbelgordel kampen met een groot aantal besmettingen. Al is een verband met religieuze vieringen niet aangetoond (er zijn ook orthodoxe gemeentes met weinig coronapatiënten), het was beter geweest als deze twijfel niet gezaaid was.

Nu nadert Pasen, een van de belangrijkste christelijke feesten van het jaar. In deze tijd tastbaarder en actueler dan ooit, dit feest van lijden, genade en verlossing, waarbij de opstanding van Jezus wordt gevierd. Tegen eind april begint de ramadan, de islamitische vastenmaand van inkeer en bezinning. Voor geloofsgemeenschappen een grote uitdaging om ook virtueel een gevoel van verbondenheid en gemeenschap te creëren. Want voor velen blijft geloven iets wat ze samen beleven. Gezien de discipline én creativiteit die nu al te zien zijn in kerken en samenleving wordt dit geen onmogelijke opgave.

In het Commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden