Pas op voor scholen die scoren ten koste van hun leerlingen

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Gun een leerling die aan het eind van de basisschool een Citoscore haalt die net tussen vmbo-t en havo inzit, of precies op de grens van havo en vwo, het voordeel van de twijfel. Laat hem naar het hoogste schooltype gaan om te kijken of het lukt.

In de praktijk gebeurt het tegenovergestelde: meer en meer scholen voor voortgezet onderwijs laten leerlingen liever een niveau lager instromen, zodat ze mooie, hoge cijfers kunnen halen. De leerling ontplooit zich dan misschien minder dan mogelijk was geweest, maar de school ontplooit zich des te meer als een succesvolle onderwijsinstelling waar leerlingen snel en met goede cijfers hun diploma halen.

De Onderwijsraad waarschuwt dat zo talent verloren gaat. Leerlingen die nog wat speels zijn, krijgen bijvoorbeeld niet de kans om te kijken welk niveau ze aankunnen, maar worden preventief alvast een niveau lager gezet. Meer ongedeelde brugklassen zouden hier een oplossing zijn.

Ook bij de overgang van het voortgezet onderwijs naar bijvoorbeeld mbo of hbo wordt soms te laag ingezet. Eigenlijk is elke overgang naar een vervolgopleiding een risico. In Nederland moeten leerlingen bovendien op vrij jonge leeftijd een opleidingsniveau kiezen. Dan is er zo een jaar verloren, of zelfs een hele loopbaan als een verkeerde schoolkeuze niet meer wordt goedgemaakt.

Scholen die alleen de beste leerlingen toelaten om maar zo goed mogelijke slagingspercentages te kunnen laten zien, scoren ten koste van hun leerlingen. Dit foute gedrag van sommige scholen komt voort uit de sterke nadruk op de scores van scholen. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Trouw daar ooit aan bijdroeg toen het tot dan toe geheime cijfers over het succes of falen van scholen ging publiceren.

Het is net als bij wie kwantitatieve afspraken maakt op zijn werk: een meetbare doelstelling kan motiverend zijn en helderheid scheppen over wat er van je verwacht wordt. Maar een werkgever die zich blindstaart op 'targets', krijgt werknemers die trucs toepassen om te doen alsof ze succesvol zijn. Een nadruk op scores en targets schept een schijnwereld van succes.

Helemaal stoppen met meten of scholen het goed doen, zou als nadeel hebben dat slechte scholen gewoon slecht kunnen blijven en hun falen afwentelen op hun leerlingen. De middenweg is hier het beste: meten of scholen succes hebben, is zinvol, als we ook maar het gezond verstand gebruiken en al die cijfers relativeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden