'Pas op met herscheppen oernatuur'

null Beeld Colourbox
Beeld Colourbox

Terug naar de ongerepte natuur, het is een populair concept. Bizons die weer over de Amerikaanse prairies razen. De wolf terug in de Nederlandse polder. In Siberië wordt zelfs gewerkt aan het herscheppen van een natuur zoals die er vóór de komst van de mens heeft uitgezien, compleet met elanden, rendieren en wisenten. Alleen de mammoet moet verstek laten gaan.

Deense en Britse ecologen waarschuwen in het vakblad Current Biology voor een al te enthousiaste rewilding, zoals deze vorm van natuurbeheer wordt genoemd. We weten niet goed wat het effect is van dergelijke ingrepen in de natuur, schrijven ze. Ze memoreren enkele projecten waarbij het misging. Bizons die aan parasieten overleden, bevers die zich over een veel groter gebied verspreidden dan de bedoeling was.

Doos van Pandora
Aan rewilding kleeft een valse romantiek, vinden ze. "We vinden het mooi om grote, wilde beesten door het landschap te zien trekken, maar we openen er de doos van Pandora mee." Intussen verspillen we tijd en middelen die beter aan andere zaken besteed zouden kunnen worden. Aan het behoud van natuurgebieden bijvoorbeeld, of van soorten. Of aan het bestrijden van overbevissing of van de gevolgen van klimaatverandering.

Dat vindt Frans Schepers, directeur van de stichting Rewilding Europe, een eenzijdige voorstelling van zaken. "De herintroductie van een dier vormt slechts een klein onderdeel van ons werk. Het gaat bij rewilding vooral om het toelaten van natuurlijke processen." Zoals in Nederland, in het rivierengebied waar stukken land weer mogen overstromen. "Dat heeft geweldige effecten gehad, er zijn allerlei planten en dieren teruggekomen. Zij zoomen in op de bever die we hebben uitgezet. Maar er is veel meer gebeurd."

Ingewikkeld
Volgens de auteurs zijn zulke successen meer geluk dan wijsheid. Rewilding heeft volgens hen zelden een goede wetenschappelijke basis. "En als het al is onderzocht - de terugkeer van de wolf bijvoorbeeld - dan spreken de studies elkaar tegen. Ecosystemen steken veel ingewikkelder in elkaar dan we vaak denken."

Ook dat is volgens Schepers een karikatuur. "We kunnen niet alles voorspellen, dat is juist een belangrijk aspect van rewilding - de spontaniteit en veerkracht van natuur benutten. Als wij vooraf alles exact hadden willen weten, waren we nu nog aan het studeren. Wij kiezen voor degelijke haalbaarheidsstudies vooraf, waarbij richtlijnen worden gehanteerd van de IUCN, de internationale natuurorganisatie. We werken met wetenschappers om de ontwikkelingen van projecten te volgen. Er is geen blauwdruk voor dit werk. De Nederlandse delta stelt heel andere eisen dan de Roemeense bergen. Het gaat erom de natuur de ruimte te geven om zich te ontwikkelen. Daarbij leren wij al doende."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden