Pas als de oorlog stopt, kan Jemen de cholera de baas

Een vrouw uit Jemen wordt in een ziekenhuis behandeld tegen cholera. Beeld epa

De al twee jaar durende oorlog in Jemen heeft geleid tot een felle uitbraak van cholera. Het ergste is nog niet voorbij. Hulpverleners doen wat ze kunnen, met beperkte middelen.

Patiënten die één bed moeten delen en ziekenhuisgangen vol mensen die wachten op medicijnen die er nauwelijks zijn. De cholera in Jemen grijpt met 5000 nieuwe gevallen per dag sneller om zich heen dan de Wereldgezondheidsorganisatie had verwacht. Zo’n 200.000 mensen zijn inmiddels besmet, 1300 mensen zijn al overleden.

En het ergste is zeker nog niet voorbij, vreest Sherin Varkey van Unicef in de hoofdstad Sanaa. “De komende maanden bereikt het regenseizoen hier zijn piek. Dan kan de ziekte zich nog sneller verspreiden. Helemaal omdat de riolering niet werkt en het vuilnis niet wordt opgehaald.”

De gezondheidszorg ligt volledig op haar gat, vervolgt Varkey. “Deze uitbraak is het directe resultaat van de burgeroorlog.” In Jemen is de overheid, gesteund door Saudi-Arabië, al ruim twee jaar in een bloedige strijd verwikkeld met Houthi-rebellen. “Door de strijd is er gebrek aan eten en schoon water. Mensen zijn hierdoor extra kwetsbaar geworden voor ziektes als cholera.”

In de ziekenhuizen die nog open zijn (krap de helft) werken artsen en verpleegkundigen terwijl de elektriciteit regelmatig uitvalt en er niet altijd stromend water is, zegt Varkey. “Een groot deel van het personeel heeft al negen maanden geen salaris gehad. Gelukkig werken veel mensen door, ook al worden ze niet uitbetaald.”

Angst

In 20 van de 22 provincies zijn nu gevallen van cholera ontdekt. In het noorden, waar de oorlog het hevigst woedt, is de situatie alarmerend. “De voedselprijzen zijn daar door het conflict enorm gestegen, veel mensen zijn ondervoed. Bijna alle families hebben schulden gemaakt om eten te kunnen kopen.”

Om de crisis op korte termijn het hoofd te bieden, installeren hulporganisaties waterpompen en delen ze waterzuiveringstabletten uit. Verder worden bij de belangrijkste ziekenhuizen tenten neergezet om extra bedden kwijt te kunnen. In de kleinere, laagdrempelige klinieken zijn speciale hoekjes ingericht. “Door de cholera-uitbraak zit de angst er bij de Jemenieten goed in, met als gevolg dat mensen met ‘gewone’ diarreeklachten ook bij de ziekenhuizen aankloppen. Deze mensen kunnen nu terecht bij de zogeheten ‘rehydratie-plekken’.” Daar kunnen ze een preparaat van zouten en suikers krijgen om de vochtbalans van hun lichaam te herstellen. De ORS-zakjes krijgen ze ook mee naar huis.

“Bovendien hebben we een leger van ongeveer 10.000 vrijwilligers getraind tot gezondheidswerkers. Gewapend met medicijnen en basiskennis over cholera gaan ze langs de huizen, proberen patiënten te ontdekken en de simpele gevallen direct te behandelen. Ernstig zieken verwijzen ze door naar de ziekenhuizen. Aan de families geven ze en passant voorlichting over hoe ze de ziekte kunnen voorkomen.”

Het zijn allemaal maatregelen die misschien even wat verlichting brengen, maar geen lange termijn oplossing bieden. Daarvoor is onder andere meer geld nodig. De Verenigde Naties berekenden eerder dit jaar dat ruim 2 miljard dollar nodig is voor noodhulp in het land. Ongeveer de helft van dat bedrag is inmiddels toegezegd door de internationale gemeenschap, slechts een deel is overgemaakt. “Maar wat Jemen het meest van alles nodig heeft”, zegt Varkey, “is een vreedzame oplossing voor het conflict.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden