Partijraad / Alleen Winsemius stoort bevrijdingsfeest VVD

De VVD heeft genoten van de onderhandelingen met CDA en LPF. Ruim baan voor huizen- en autobezitters, het tegenovergestelde voor asielzoekers. Op de partijraad, afgelopen zaterdag, overstemde applaus het eenzame kritische geluid van oud-milieuminister Winsemius.

AMERSFOORT - VVD-kamerlid Henk Kamp heeft het als 'paradijselijk' ervaren dat hij het strenge vreemdelingenbeleid waarvoor hij tevergeefs pleitte onder Paars, in een vloek en een zucht met CDA en LPF is overeengekomen. Op de partijraad van de liberalen, zaterdag in Amersfoort, maakte VVD-leider Zalm zijn partijgenoten deelgenoot van Kamps opluchting. ,,In één middagje praten was nu geregeld wat zo lang niet kon'', zei hij. De zaal beloonde Kamp met applaus.

Dat gevoel van bevrijding heeft Zalm op meer beleidsterreinen. Op de partijraad maakte hij de balans op van de formatiebesprekingen met CDA en de Lijst Pim Fortuyn. In de Tweede Kamer had Zalm al eerder de zegeningen van de VVD geteld, nu de liberalen met de nieuwe coalitiepartners afspraken hebben kunnen maken die met de paarse partners PvdA en D66 onmogelijk waren. In het bijzonder noemde hij kwesties als het vreemdelingen- en asielbeleid, wegenaanleg, ruimtelijke ordening en veiligheid.

Wie op de partijraad in het bijzonder acht sloeg op de woordkeuze van Zalm, kreeg een idee hoe groot bij de VVD de verademing over het opbreken van Paars is. Zo noemde hij het wegenbouwprogramma van de nieuwe coalitie 'verfrissend'. Zalm: ,,Bij PvdA en D66 lag dat altijd erg moeilijk.'' Op ironische wijze liet Zalm blijken dat hij noch zijn fractie het betreurt dat de kilometerheffing die de VVD in het verkiezingsprogramma nog bepleit, door toedoen van CDA en LPF is geschrapt: ,,Prettig verloren''.

Zalm veronderstelde dat zich een 'enorme opluchting' van de gemeente- en provinciebestuurders zal hebben meestergemaakt, nu zij in het ruimtelijke-ordeningsbeleid veel meer vrijheid krijgen zelf te beslissen wat en waar ze willen bouwen. ,,We krijgen ruimte voor wonen, niet meer die vierkante metertjes in de kippenhokken in de Vinex-wijken.'' Enig gemor over deze opmerking in de zaal ontging Zalm niet. ,,Nu ja, we hebben ook hanenhokken.''

Zalms uiteenzetting maakte duidelijk wat de VVD zo'n bevrijd gevoel verschaft. De liberalen kunnen weer onbelemmerd, zonder dat coalitiepartners hen tot matiging dwingen, voor de belangen van huizenbezitters en autorijders opkomen. Zalm toonde zich bijzonder tevreden dat de VVD zo'n mooi gebaar kan maken naar huiseigenaren die de waarde van hun eigendom voor zichzelf wensen te houden en niet aan de gemeenschap ten goede willen laten komen: ,,Het is ons gelukt de onroerend-zaakbelasting voor woningen af te schaffen: OZB, weg ermee!'' Ook is hij blij met de afschaffing van 'fiscale subsidies' zoals het spaarloon, de tegemoetkoming aan fietsers en het belastingvoordeel voor groen beleggen: ,,Die hebben we opgeruimd.''

Het vraagstuk waarop de laatste coalitie van CDA en VVD (1986-'89) strandde zal de nieuwe coalitie geen parten meer spelen. Het milieubeleid luidde het einde van het tweede kabinet-Lubbers in. De 'Koninginnedagcrisis' ontstond doordat het CDA, gesteund door de VVD-bewindslieden Nijpels en Smit-Kroes, het reiskostenforfait wilde afschaffen om autorijden duurder te maken. Het CDA is nu tegen elke vorm van lastenverzwaring voor de automobilist wil daarom, met de LPF, de kilometerheffing schrappen.

Ook het geluid van Nijpels en Smit-Kroes is in de VVD nagenoeg verstomd. Hun echo klonk zaterdag alleen nog in het protest dat oud-minister van milieubeheer Winsemius (1982-'86) tegen het regeerakkoord liet horen. Hij kritiseerde het als een akkoord dat op tal van terreinen 'klassiek rechts' is en daarin 'onnodig doorschiet'.

Winsemius: ,,Het woord 'milieu' kun je niet kleiner schrijven dan in dit stuk. Ontwikkelingssamenwerking? Nou ja, we gaan ermee door. Maar dat is dan ook alles. Natuur is teruggebracht tot de Waddenzee. Het beleid voor asielzoekers gaat te ver.'' Hij hield de partijraad voor dat zonder prijsmaatregelen voor het gebruik van de auto, de fileproblematiek Nederland nog lang zal achtervolgen. Nederland zal aan zijn verplichting aan het Kyoto-akkoord ter vermindering van het broeikasprobleem evenmin kunnen voldoen zonder rem op het verkeer. Het aantal raadsleden dat klapte voor Winsemius, ooit een gevierd man om wiens vertrek als minister de VVD in 1986 treurde, was op een hand te tellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden