Partijen worden extremer, maar stemmer volgt hen niet

Mark Rutte (VVD) en Diederik Samsom (PvdA) troffen elkaar gisteravond tijdens een debat met Twan Huys in NOS Nieuwsuur. Beeld Novum
Mark Rutte (VVD) en Diederik Samsom (PvdA) troffen elkaar gisteravond tijdens een debat met Twan Huys in NOS Nieuwsuur.Beeld Novum

De Nederlandse kiezer is veel gematigder in zijn standpunten dan de politieke partijen. Hij bevindt zich ruwweg in het centrum van het politieke krachtenveld: op economisch terrein linkser dan het midden en rond immateriële onderwerpen progressief noch conservatief.

Lex Oomkes

Dat blijkt uit de gegevens die Kieskompas verzamelde op basis van de antwoorden van de ruim 750.000 invullers van deze internet-stemhulp.Hun werd gevraagd te reageren op dertig stellingen over actuele politieke onderwerpen. De waardering van de stellingen levert een positie op in een tweedimensionaal politiek krachtenveld langs de assen links/rechts (economische onderwerpen) en progressief/conservatief (niet-economische onderwerpen).

De Amsterdamse politicoloog André Krouwel - samen met Trouw initiatiefnemer en ontwerper van Kieskompas - en zijn team bepaalden al half augustus op basis van de verkiezingsprogramma's de positie van partijen in het politieke landschap. Hij concludeerde dat ze, vergeleken met de verkiezingen van twee jaar geleden, verder uit het politieke centrum waren weggetrokken. De kiezers volgen de partijen echter niet, ondanks de diepere crisis en grote, politiek controversiële onderwerpen als betaalbare gezondheidszorg. Ook twee jaar geleden toonde de kiezer zich de gematigdheid zelve.

Een van de opvallende bevindingen van Krouwel uit de bewerking van al de ingevulde vragenlijsten, is de slechte electorale positie waarin het CDA verkeert. De partij heeft, anders dan partijen als de PvdA en de VVD, geen grote 'harde kern' van kiezers meer. Bij de twee laatste partijen komt de stellingname van mensen die zeggen te overwegen op de partij te stemmen, dicht bij die van de partij zelf. Bij het CDA is dat aantal veel geringer.

Later vandaag: Partijen zijn te extreem voor de gematigde kiezer

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden