Partijen schetsen toekomst sociaal zekerheidsstelsel

De verschillen van inzicht over de toekomst van het sociaal-economische beleid bleken gisteren in de Kamer enorm.

Wees in ieder geval blij dat we al een begin van een visie kunnen presenteren, riep Roos Vermeij gisteren haar collega-parlementariërs toe. De PvdA’er had net verteld dat de WW wat haar betreft best op de schop kan – onder een aantal voorwaarden.

Formeel stelden de Kamerleden vragen aan minister Donner en staatssecretaris Klijnsma over de begroting van sociale zaken en werkgelegenheid. Zij antwoorden vandaag. Maar door het debat heen schetsten de fracties een beeld van een toekomstig sociaal zekerheidsstelsel. Hoe ziet dat er wat hen betreft uit als het komende voorjaar grote hervormingen worden doorgevoerd?

Concreet ging ’het begin van de visie’ van Vermeij over de WW, de verzekering die in het leven is geroepen om te voorkomen dat iemand die zijn baan verliest er onmiddellijk veel op achteruit gaat. Het geld moet worden ingezet om die ontslagen werknemer aan ander werk te helpen, vindt het CDA sinds een paar jaar. Dat kan bijvoorbeeld door de regeling in handen van werkgevers en werknemers te leggen. Het scheelt werkgevers dan geld als ze iemand elders aan de slag helpen.

Vermeij vindt dat er iets moet veranderen, maar wil ook weer niet dat het een individuele regeling wordt tussen een werkgever en een werknemer. Maar de WW is onderdeel van een groter verhaal. Volgens het PvdA-Kamerlid laat de recessie de tweedeling op de arbeidsmarkt pijnlijk zien. Een tweedeling tussen mensen met een vast contract, die recht hebben op scholing en een hoge uitkering en mensen met een tijdelijk contract die er bij de minste financiële tegenwind uitliggen, zonder verdere rechten.

Een kolfje naar de hand van D66-Kamerlid Fatma Koser Kaya. Haar partij praat al jaren over dit probleem. Voor de insiders, mensen die ’binnen zijn’ op de arbeidsmarkt, wordt goed gezorgd. Als ze al gedwongen worden ontslagen, dan krijgen ze hoge vertrekpremies. De outsiders hoppen van baan naar baan, zonder zekerheid.

De oplossing van de liberale partijen VVD en D66 is een geheel andere dan die van de PvdA en de SP. VVD en D66 willen de ontslagbescherming sterk versoepelen en een uitkering onder nog meer voorwaarden verstrekken. Dan krijgen mensen met verschillende dienstverbanden meer gelijke kansen. Mensen moeten zelf zorgen dat ze doorleren en goed inzetbaar zijn. De PvdA en de SP willen de ongelijkheid in rechten juist veranderen door flexibele krachten meer rechten te geven. Daar hoort bij dat de overheid in sommige mensen meer moet investeren dan ze opleveren om hen mee te laten doen.

Het CDA zit hier tussenin. Eddy van Hijum is fel tegen langdurige gesubsidieerde banen voor anderen dan arbeidsgehandicapten. Hij schetste gisteren het ideaal van de participatiesamenleving, waarin mensen de plicht hebben om zich in te zetten waar ze kunnen en er een vangnet is voor wie niet kan. Hij zoekt daarin naar „een nieuwe balans tussen collectiviteit en individualiteit”. Daarin zit ruimte om cao’s minder snel op de hele bedrijfstak van toepassing te laten zijn , een wens van VVD en D66. Maar hij is er nog voorzichtig over. Voorlopig constateert Van Hijum alleen dat er „een vlucht is uit het collectieve model”, zoals blijkt uit de toename van zelfstandigen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden