'Partij moet professioneler imago krijgen'

NIJMEGEN - Wie een congres van D66 bijwoont, waant zich eerder op de reunie van een stedelijk gymnasium dan op een politieke bijeenkomst. Ook zaterdag in de 'De Vereeniging' in Nijmegen zat niet de congreszaal, maar de ruimte er omheen stampvol met mensen. Verdiept in geanimeerde gesprekken of zaken doen 'in informele sfeer'.

MARLEEN BARTH

"D66 heeft meer dan andere partijen een niet professionele, maar uiterst charmante vrijwilligersorganisatie" , kenschetste Kamerlid Wolffensperger de stemming in zijn partij deze week in Elsevier. "Het lijkt op een leuk, jong bedrijf" , vindt Wim Vrijhoef. Hij werd zaterdag door het congres met een lang applaus door de Democraten tot nieuwe partijvoorzitter gebombardeerd; er waren geen andere kandidaten.

De losse sfeer wil D66 zeker niet kwijt. En een cultuur die wordt bepaald door geharde vergadertijgers, zoals de PvdA probeert weg te werken, is helemaal niet de bedoeling. Vrijhoef, directeur van de Gelderse Ontwikkelingsmaatschappij en oudwethouder van Nijmegen, wil wel dat de partij een professionelere uitstraling krijgt.

De nieuwe voorzitter vindt dat hij daarmee verder gaat op de weg van zijn voorganger Ries Jansen. In de parktijk betekent het bijvoorbeeld dat de congressen spannender moeten. Geen lange sessies vol gedetailleerde amendementen, maar discussies over de hoofdzaken.

"Ik wil dat er netjes wordt omgesprongen met de energie van mensen. Als een partijlid voor een congres een motie indient, heeft het hoofdbestuur de neiging om zich er met een hele club mensen mee te bemoeien. Dat levert een fantastisch communicatie-moment op. Het kost een uur of vijf per persoon, zonder dat de indiener overigens in de gaten heeft wat zo'n motie allemaal oproept. Je kan daar ook afspraken over maken, wie wat behandelt in het bestuur. Veel discussie is heel gezond en gezellig, maar er is niets tegen de zaken beter verdelen" .

"Niet een partijlid heeft als hobby de statuten en het huishoudelijk reglement te wijzigen. Toch gebeurt dat op de congressen. Het is de vraag of dat zo moet. Een onderwerp als sociale vernieuwing hoort wel op de ledenvergadering, maar niet aan de hand van discussie's over veertig amendementen die komma's verplaatsen."

"Als mensen met een voorstel komen, kan het bestuur dat vooraf met de indiener bespreken. Misschien kan het gebundeld worden met andere amendementen. Of een commissie kan het bestuderen. Het maakt niet uit hoe het gebeurt, als er voor het congres maar alleen wezenlijke keuzes overblijven" , meent Vrijhoef.

De nieuwe voorzitter vond in de bijeenkomst van zaterdag zonder moeite een voorbeeld van wat hij bedoelt. Het congres nam een motie aan, dat het partijblad 'De Democraat' niet acht maar negen keer per jaar moet verschijnen. "Dat kunnen we ook op een andere manier regelen" , zei Vrijhoef in zijn toespraak. Hij kreeg er bij de leden de handen voor op elkaar.

In een gesprek met 'De Democraat' kondigde Vrijhoef aan dat hij het ledental van D66 in vier jaar wil verdubbelen naar 30 000. Een ambitieuze wens, in een tijd dat de meeste politieke partijen kampen met leegloop. Hoe wil hij dat bereiken? "Door enthousiasme uitstralen en mensen informeren" , zegt de voorzitter. "Het is een minder zware opgave dan het lijkt. D66 groeit als een van de weinigen. Ik hoef het tij niet te keren, alleen maar te versnellen. Ik ben uit op het sneeuwbalverhaal, beginnen met een klein balletje dat steeds groter wordt als het van een helling komt. Als het lukt, is dat niet mijn verdienste, dan rol ik op de winst van een ander naar beneden. Hooguit kan ik door goede coordinatie de zaak versnellen."

Vrijhoef wil dat D66 met eenduidige stellingnames naar buiten komt. Dat verhoogt de aantrekkelijkheid voor nieuwe leden. "Het is voor kiezers moeilijk te begrijpen als niet op alle niveaus's, landelijk, provinciaal en gemeentelijk, hetzelfde verhaal wordt verteld. D66'ers hebben van nature de neiging wat is vastgelegd niet als wet voor de toekomst te beschouwen. Dat levert die losse sfeer in de partij op. Heel positief, maar aan de andere kant moet je met iets dat het congres heeft besloten een tijd lang de boer op kunnen."

Dat het zo goed gaat met D66 - in de verkiezingsonderzoeken nog steeds goed voor 30 Tweede Kamerzetels - komt omdat ze als geen ander aansluit bij een geindividualiseerde maatschappij, stelt Vrijhoef. "Door de individualisering zijn mensen veel meer op zichzelf aangewezen. Dat roept bij veel mensen vragen op. Hoe zit de samenleving in elkaar? Als je niet meer terug kunt vallen op vertrouwde waarden, waarop dan nog wel? D66 laat mensen zien hoe zij een plek in de maatschappij kunnen houden. Dat ze hun leven zelf vorm moeten geven. Dat als ze hun omgeving willen beinvloeden, ze lid moeten worden van een politieke partij" .

D66 moet veel populistischer, betoogde zaterdag een van de leden; hij vond vooral het taalgebruik te intellectueel. "Als je niet in staat bent iets eenvoudig uit te leggen, is het standpunt verkeerd" , zegt Vrijhoef, "Zeker D66 moet haar boodschap met heldere statements bij mensen kunnen overbrengen."

Door de snelle groei van D66 kampte ze met een nijpend gebrek aan ervaren bestuurders. Het leverde de partij de reputatie op dat de kwaliteit van volksvertegenwoordigers en bestuurders nog wel eens te wensen overlaat. Vrijhoef: "Op het gebied van scholing hebben we inmiddels ontzettend veel te bieden. De volgende gemeenteraadsverkiezingen zijn over twee jaar, maar de cursus die we daarvoor aanbieden is nu al volledig overtekend."

"Die verhalen dat we het niet goed doen stammen uit de tijd van de vorige gemeenteraadsverkiezingen. Het probleem heeft in die twee jaar bijna overal gespeeld, maar het percentage gevallen waarin de fout nou echt bij D66 lag is verwaarloosbaar."

Je moet gebrek aan bestuurlijke ervaring niet overdrijven, vindt Vrijhoef. "Ik was 26 toen ik vers van de collegebanken wethouder werd. Daar is niets mis mee, als je hart en je hersens maar op de juiste plaats zitten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden