Particulieren staan niet in de rij om natuurgebied te beheren

De Federatie Particulier Grondbezit zegt, nu de aankoop van gronden voor natuur is stopgezet: koop als overheid geen landgoederen en natuurterreinen, maar laat dat over aan particulieren. Zo eenvoudig ligt dat echter niet, zegt Staatsbosbeheer.

EWIJK - Het landgoed De Heerlijkheid Loenen ligt langs de Waal tussen Slijk-Ewijk en Dodewaard. Binnendijks biedt het een fraaie afwisseling van bos en akkers, met een goed bewaard gebleven lanenstructuur -buitendijks liggen de uiterwaarden met weilanden en waterpartijen.

De Dienst Landelijk Gebied kocht het landgoed (200 hectare waarvan 90 buitendijks) in de zomer van 2002 voor ruim tien miljoen euro en draagt het binnenkort over aan Staatsbosbeheer. Volgens de Federatie Particulier Grondbezit een overbodige aankoop, want ook van particuliere zijde was er belangstelling. Met het geld had de overheid beter gronden voor natuurontwikkeling kunnen aankopen.

Volgens ir. Peter van den Tweel, regiohoofd Gelderland van Staatsbosbeheer, ligt de zaak niet zo eenvoudig. ,,Wij hebben de Dienst Landelijk Gebied gevraagd mee te bieden, omdat het landgoed dreigde te worden versnipperd door speculatieve ontwikkelingen, zoals de bouw van een hotel en verkaveling van het landgoed in kleinere eenheden. Dat hebben wij willen voorkomen. En tot onze verrassing dacht de familie, die het zelf niet meer kon beheren, er net zo over. Zij wilde dat wij het landgoed in eigendom en beheer kregen om het in zijn geheel en duurzaam veilig te stellen.''

Er is een reeks redenen om zorgvuldig met het landgoed om te gaan. Zo bevat het bijzondere natuurwaarden, waaronder een voor Nederland bijzonder bostype (nat essen-eikenbos), ligt het binnen het samenhangende netwerk van natuurgebieden dat in 2018 moet zijn gerealiseerd (de ecologische hoofdstructuur) en sluit het uitstekend aan bij andere ontwikkelingen in de regio.

Van den Tweel: ,,Het ligt vlak bij Arnhem-Nijmegen, dus het is een prachtig uitloopgebied voor stedelingen. Het vervult een functie in het kader van het beleid meer groen in en om de stad te krijgen. De buitendijkse gronden, waar nu nog klei wordt gewonnen, kunnen een rol spelen bij het beleid de rivieren meer ruimte te geven. Het sluit bovenstrooms aan bij een gebied dat in beeld is voor rivierverruiming.''

Daarnaast staat het landgoed onder druk van economische activiteiten. Van den Tweel: ,,Als er een economische motor is, zijn natuur en landschap niet veilig. Die motoren zijn hier ruim aanwezig. Zo is een nieuwe concessie voor een ontzanding van zeven hectare verleend die grenst aan het landgoed. Het grote transportcentrum, dat bij Valburg zou komen, ligt ook in de nabijheid van de Heerlijkheid Loenen. Verder neemt de verstedelijking sterk toe.''

Staatsbosbeheer is niet tegen particulier natuurbeheer, maar constateert dat de animo nog niet groot is. Van den Tweel: ,,De provincie is voor het omzetten van landbouwgrond in particuliere natuurterreinen. Maar de afgelopen jaren is nog geen 50 hectare gerealiseerd. En voor het park Overbetuwe, tussen Arnhem en Nijmegen, van 500 hectare staan de planontwikkelaars niet in de rij om in groen te investeren. Ik bespeur vanuit de particuliere sector een polarisatie ten opzichte van terreinbeherende instanties. Dat is niet goed voor de nieuwe natuur die we willen. De kunst is elkaar daarin te versterken in plaats van elkaar te bevechten over oude natuur. Het zoeken van samenwerking moet de uitdaging zijn.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden