Participatiewet laat kwetsbare werkzoekenden in de steek

De Participatiewet dreigt vast te lopen door een teveel aan regeltjes en een tekort aan vertrouwen. Het is hoog tijd voor een serieuze opknapbeurt voor deze wet die mensen aan een baan moet helpen die anders niet aan het werk komen. Zelfs goedwillende bedrijven lopen vast op de starre regels.

Wie wel en wie niet

In 2013 tekenden de overheid, werkgevers en vakbonden het sociaal akkoord 'Iedereen aan de slag'. De ambitie is om 125.000 mensen aan het werk te helpen die niet op eigen kracht het minimumloon kunnen verdienen. Bedrijven die deze mensen in dienst nemen, krijgen daarvoor een financiële tegemoetkoming. Denk aan jongeren die voorheen een Wajong-uitkering kregen of mensen die bij een sociale werkplaats werken.

Tegenwoordig moet je in het 'doelgroepregister' staan om loonkostensubsidie of begeleiding te krijgen. Het UWV bepaalt wie er in het register wordt toegelaten. Als het UWV je te 'goed' vindt, dan moet je je zelf zien te redden. Niks mis mee, als je inderdaad best wel zelf wat kan. Maar die grens is flinterdun.

Een paar voorbeelden om dat te illustreren:

1) Een jonge vrouw met een IQ van 57, die in de dagbesteding zit en begeleid woont, wil de stap maken naar werken, maar zij komt niet in aanmerking.

2) Een man met tal van uitvalverschijnselen, die geen pen kan vasthouden, flauwvalt, soms zijn gezichtsvermogen verliest, die niet achter een pc kan werken en niet kan autorijden, komt niet in aanmerking voor ondersteuning.

3) Een vrouw met een progressieve ziekte, MS, komt wel in aanmerking.

4) Een man met lichamelijke beperkingen op het gebied van zitten, staan en lopen komt wel in aanmerking.

Alle vier zijn kwetsbare werkzoekenden, maar de eerste twee moeten het doen zonder enige hulp. Wij kunnen dit niet uitleggen.

Op de werkvloer

Natuurlijk heeft staatssecretaris Jetta Klijnsma oor voor geluiden uit de praktijk. Zo kan het UWV voortaan jongeren van het voortgezet speciaal onderwijs zonder keuring in het doelgroepregister opnemen. Het is nog niet genoeg. Laat gemeenten op de werkvloer, dus in de praktijk, bepalen of mensen zelf het minimumloon kunnen verdienen.

En het zou bijvoorbeeld helpen als bedrijven diensten mogen inkopen bij een sociale onderneming, waar mensen werken die zijn opgenomen in het doelgroepenregister. In de regio Eindhoven is een metaalbedrijf actief, dat opdrachten uitvoert die anders vaak naar lagelonenlanden gaan. We slaan zo twee vliegen in een klap; voldoen aan de banenafspraak en werk terughalen naar Nederland.

Tijd dringt

Het aantal van 125.000 banen voor kwetsbare mensen gaan we bij lange na niet halen als we de regels niet aanpassen. De tijd dringt. Want als eenmaal de verkiezingstijd aanbreekt en daarna de kabinetsformatie begint, ligt politiek Den Haag stil.

Aan staatssecretaris Klijnsma en de Tweede Kamer daarom de opdracht om ervoor te zorgen dat de wet zó wordt aangepast dat alle mensen die dat verdienen een echte kans krijgen. Wij staan te popelen om de hand aan de ploeg te slaan. Want stel het is uw buurman, schoondochter of partner, die ondanks zijn of haar beperkingen graag aan het werk wil. Die laten we toch niet aan de kant staan!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden