'Participatie, het gevoel dat je erbij hoort, dat is de kern'

Rienk van Splunder: Ook CDA-fractie ziet zwakken alleen als economische factor

INTERVIEW | MAAIKE VAN HOUTEN

Hoe nodig is de bezinning op het christen-democratisch gedachtengoed?
"Heel nodig. Het eigen geluid ontbrak bij de verkiezingscampagne totaal, er is een geweldige vervlakking opgetreden.

"De top is vervreemd van de achterban, er is weinig gevoel voor de samenleving. De partij moet Nederland weer leren kennen, en Nederland de partij.

"In de jaren negentig, onder de twee paarse kabinetten, hebben we ons ook herbezonnen. Dat heeft de partij goed gedaan."

Het CDA zat bij die vorige periode van reflectie niet in de regering, nu wel. Belemmert dat de discussie?
"Het is heel jammer dat we nu in het kabinet zitten. De discussie kan wel worden gevoerd, maar het is makkelijker om zonder regeringsverantwoordelijkheid na te denken over het herijken van onze beginselen. We zitten gevangen in de gedoogconstructie met de PVV, dat maakt het interne debat lastiger."

Wat is voor u de kern van het christen-democratisch denken?
"Op het christelijke erf loopt meer rond dan een politieke partij. Ik noem alleen al de christelijke ouderenbond en de vakbond. Ik heb het daarom liever over christelijk sociaal denken, het christen-democratisch denken is daar een onderdeel van. Ieder pakt zijn eigen accent, de politiek is er voor de democratische inbedding, de maatschappelijke organisaties creëren draagvlak. Ze vullen elkaar aan en hebben elkaar nodig."

Oké, maar dan nog: wat is de kern van dat christelijk sociale en democratische gedachtengoed?
"Participatie, deelnemen aan. Dat wordt vertaald als werk hebben, maar het gaat om meer. Het gaat om het gevoel erbij te horen. Ouderen en andere zwakke groepen worden alleen als economische factor gezien, ook door de eigen CDA-fractie. Mensen voelen zich daardoor niet begrepen. Participatie betekent dat het individu een verantwoordelijkheid heeft voor het grotere geheel, maar dat grotere geheel moet op zijn beurt de verantwoordelijkheid nemen voor mensen die economisch wat minder waard zijn. Participatie is ook een gevoel, van serieus genomen worden, van naar elkaar omzien."

Welke rol heeft de overheid bij uw idee van participatie?
"Als mensen hun werk kwijtraken, moeten ze terug kunnen vallen op de overheid. Kijk ook naar de ouderen. Gemiddeld heeft minister Kamp misschien gelijk dat ze het nog nooit zo goed hebben gehad, maar je moet naar de mensen kijken. Er zit een groep aan de andere kant van dat gemiddelde, met een AOW en een klein pensioen. De overheid moet die groep niet zwaarder belasten."

U legt sterk de nadruk op de rol van de overheid. Hoe dicht zit het christen-democratisch denken bij het sociaal-democratisch denken?
"De overheid als schild voor de zwakken, dat wordt afgedaan als belegen, maar dat is het niet. Solidariteit vind ik evenmin een vies woord. Maar de overheid is niet de grote beschermheer, die oude gedachte zit nog wel bij de sociaal-democraten. Het risico is dat je mensen toch gaat pamperen.

"Met zelfredzaamheid is niks mis, ook dat is geen vies woord. Maar dat moet niet doorslaan naar het 'zoek het zelf maar uit' van de liberalen. Wij zitten in het midden, wij kunnen beide stromingen verbinden. Een mens heeft zelf verantwoordelijkheid, maar als het nodig is, is de overheid er."

Is de c van christelijk per se nodig om die rol te kunnen vervullen?
"De Bijbel is de grondslag voor ons doen en laten. Maar met de apostel Jacobus zeg ik: iemand kan zeggen dat hij gelooft, als hij dat niet toont door zijn daden, dan is het geloof dood. Iemand hoeft geen christen te zijn om uit het goede hout gesneden te zijn. We zijn wel meestal een partij door christenen, maar geen partij voor christenen. Dan sluit je jezelf op, dan maak je een getto. Ook anderen kunnen de uitgangspunten onderschrijven. Maar zij moeten wel weten van waaruit we de discussie voeren. Daarop zijn we aanspreekbaar en moeten we elkaar aanspreken, zoals we ook open moeten staan voor het denken van hen die het christelijk denken niet met de paplepel is ingegoten."

Het CDA bezint zich op zijn beginselen. Dat doet de partij in werkgroepen, maar vertegenwoordigers in stad en provincie hebben natuurlijk ook ideeën over de modernisering van het christen-democratisch gedachtengoed en de toekomst van de christen-democratie. Vandaag: Rienk van Splunder (62), voorzitter Protestant Christelijke Ouderenbond, oud-vice-voorzitter CNV, voorzitter CDA-Leerdam. Getrouwd, drie kinderen en zes kleinkinderen.

Favorieten
Favoriete vertolkers van het christen-democratisch gedachtengoed:

Jan de Koning, oud-minister voor sociale zaken: "Pragmatisch tot en met, als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan. Maar hij had er wel principes bij."

Herman Wijffels, onder andere architect kabinet CDA, PvdA en ChristenUnie, duurzame topper: "Een van de grotere denkers van deze tijd, verbindt constant, als je het een doet, heeft dat consequenties voor het ander. En hij zegt: Ga niet voor het maximale, maar voor het optimale."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden