Reportage

Parlementaire enquête? In Loppersum knallen de kurken niet

Huurwoningen aan de Sjuxumerweg zijn hersteld en aardbevingsproof gemaakt. Beeld reyer boxem

Mooi hoor, die parlementaire enquête. Maar nee, geen knallende kurken, geen polonaises door de straten van Loppersum. Op woorden kun je geen huizen bouwen, weten ze daar.

Hun huis was het eerste in het dorp met een spouwmuur. Ruud Caspers wijst het aan in de verte. “Dat was, in de tijd dat het gebouwd werd, in 1934, echt revolutionair.” Veel aardbevingsschade hebben ze zelf niet gelukkig. Misschien wel daardoor?

Caspers noemt de parlementaire enquête goed nieuws. “Nu verschuilen ze zich allemaal achter elkaar. Het ene onderzoek na het andere, en zo wordt alles steeds op de lange baan geschoven. Maar in zo’n enquête staat iedereen onder ede, dan móeten ze eerlijk zijn. Shell, Nam, de politici.” Het plan voor de enquête lag al maanden klaar en is nu unaniem aangenomen. “Een goed moment, zo vlak voor de verkiezingen van Provinciale Staten”, zegt Caspers met een milde sarcastische ondertoon.

Trudy Vrugt en haar man Ruud Caspers. Beeld Reyer Boxem

Er is veel scepsis onder de Groningers, valt zijn vrouw Trudy Vrugt bij. Het geloof in Den Haag is weg, en dat begrijpt ze. Als seniorenvoorlichter bezocht ze een echtpaar dat komende nazomer het huis uit moet. “Die mensen hebben geen idee waar ze in de tussentijd heen moeten en wat er met hun huis gaat gebeuren. Ze hebben ook nog gedoe met de buren, want die willen een andere bouwconstructie dan zij. De man is 85, zij 79, en dan moet je je dáár zorgen over maken.”

Geloven ze er zélf nog wel in? “Eerlijk gezegd, eigenlijk niet. Weet je, af en toe komt er iemand hier zijn gezicht laten zien, een beetje popiejopie doen. Maar daarmee zijn de mensen niet geholpen.”

Dit huis staat wegens aardbevingsschade al jaren leeg en dichtgetimmerd. Beeld Reyer Boxem

Och, zegt Johan Hanekamp, die aan komt rijden in een scootmobiel, een hulphond op zijn schoot. “Eerst is er voor 2600 euro schade hersteld, een maand later kwam iemand vertellen dat het alsnog plat moest.” Hij maakt zich er niet meer druk om, zegt hij. Ze doen maar. Hij heeft er een nieuw huis voor teruggekregen. Eind goed, al goed.

‘Pappen en nathouden’

Voor het serviceloket van de supermarkt staan Hero Hielkema en René Witteveen. Een parlementaire watte? Pff, laat ze niet lachen. Witteveen, petje op, winkelmandje aan de pols: “Beetje pappen, beetje nathouden, beetje tijdrekken. En dan wordt het vanzelf 2030, dan gaat de kraan dicht en dan zeggen ze in Den Haag: ‘Het is klaar, en dan zijn die simpele zielen weer tevreden’.”

Hero Hielkema (links) en Rene Witteveen. Beeld Reyer Boxem

We worden al jarenlang ‘dik besodemieterd’, zegt Hielkema, waarom zou het nu anders zijn? Drieëntwintig palen staan er om zijn huis, achttien meter diep. Zonder het gesprek gevoerd te hebben weet hij al hoe de deskundigen – hij spuugt het woord uit alsof het iets vies is – de recentste verzakkingen zullen verklaren. “Ik durf te wedden dat ze zeggen dat het door de droogte komt.”

Er zou een dode moeten vallen, zegt Hielkema. Een grote klap, vult Witteveen aan. “Boem, alles plat. Dat zou ze wakker schudden.”

Witteveen woont in een huurhuis, scheuren in de muren, in de vloer. “Ik belde de woningstichting en wat denk je dat die zei? ‘Plak er maar een reep behang over, meneer, dan ziet u de scheur niet meer. Leg er maar vloerbedekking overheen’.”

De verkiezingen komen eraan hè, zegt hij. Dan wordt er van alles beloofd. “Veel geloven, weinig geven, doet de gek in vreugde leven”, citeert hij niemand in het bijzonder. “Da’s een veelgehoorde uitspraak hier. Weet je welke nog meer? Ze dronken een glas, deden een plas, en alles bleef zoals het was.”

Gasellende

De vicevoorzitter van de actiegroep Groninger Bodem Beweging Derwin Schorren vraagt zich vooral af wanneer de parlementaire enquête begint. Eerst moet de schadeafhandeling en versterking van de beschadigde woningen goed op gang zijn gekomen. “Maar hoe lang duurt dat? Maanden, jaren?”

Schorren heeft een paar punten waar de enquêtecommissie zeker naar moet kijken. “Als Groningers willen we weten wie verantwoordelijk is voor de gasellende. We zijn ook nieuwsgierig naar de onderhandelingsgegevens tussen Shell en Exxon met de overheid, vanaf 1963. Welke deals, welke verbindingen tussen maatschappijen en regering waren er? Ook zijn we benieuwd wanneer men wist dat aardgaswinning gevolgen had voor de omgeving. In 2012 was er een zware beving in Huizinge. Wij willen weten waarom in het jaar daarna de gaswinning enorm omhoog is gegaan.”

Lees ook:

Parlementaire enquête naar aardgaswinning in Groningen

De Tweede Kamer laat een parlementaire enquête uitvoeren over de gaswinning in Groningen. Alle Kamerfracties steunen een motie van GroenLinks om de besluitvorming rond het oppompen van het Groningse gas te onderzoeken. Een parlementaire enquête is het zwaarste middel dat de Kamer kan inzetten.

Erica van Lente, oud-burgemeester van Bedum: ook mijn aardbevingsschade werd niet serieus genomen

Erica van Lente (39) was tot 1 januari burgemeester van aardbevingsgemeente Bedum. Maandag werd ze beëdigd in het Overijsselse Dalfsen. ‘Hoe gaat het nu écht met je, vraag ik mensen vaak.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden