Parlement Raad van Europa stemt voor toetreden Rusland

Van onze verslaggevers BRUSSEL, DEN HAAG - Rusland maakt een goede kans toegelaten te worden tot de Raad van Europa, een club van 38 landen die mensenrechten en democratie hoog in het vaandel heeft staan. Parlementariërs uit de lidstaten stemden gisteren in Staatsburg vóór toetreding, ondanks kritiek op het geweld van Russische troepen tegen opstandige Tsjetsjenen.

Het advies van de parlementariërs zal naar verwachting zwaar wegen voor de regeringen van de lidstaten, die nog moeten beslissen over de toetreding van Rusland. De 'grote drie' van de Europese Unie (EU), Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië, waren al fervent voorstander. Nederland heeft zich stilletjes bij die landen aangesloten. Zegt tweederde van de lidstaten 'ja', dan kan Rusland binnen enkele maanden lid zijn van de Raad van Europa, de oudste naoorlogse organisatie van Europese staten.

In de assemblee, het 'parlement' van de Raad van Europa, bleek gisteren een grote meerderheid te zijn: 164 voor, 35 tegen, 15 onthoudingen. Opmerkelijk was de verdeeldheid onder de Nederlanders, zelfs binnen de coalitie-partijen. Van de twee PvdA'ers stemde èèn voor en èèn tegen; de VVD was tegen; D66 voor; het CDA tegen. Volgens PvdA-Senator Jurgens wordt de Raad van Europa “opgeofferd” voor het lidmaatschap van een land dat allesbehalve een democratie en een rechtsstaat is. Jurgens vindt het vreemd “dat de regering nooit met de Tweede Kamer in discussie is gegaan” over de toetreding van Rusland.

Het VVD-Tweede Kamer Blaauw zei geen hoop te hebben dat Rusland binnenkort een 'nette' staat is: “Alle hervormers worden weggewerkt.” Daarentegen zei Eerste Kamerlid Gelderblom (D66):“Er zijn veel argumenten om nee te zeggen, maar als we dat doen, hebben we weer een scheiding in Europa. Dat is koren op de molen van Zjirinovski.”

Deze ultra-nationalistische Russische parlementariër was persoonlijk aanwezig om de Russische zaak te bepleiten. Hij zei dat 'Europa' geen enkel recht heeft om de Russen de les te lezen op het gebied van mensenrechten. Duitsers verbranden Turken, en Turken verbranden Koerden, betoogde hij. Een 'nee' tegen het Russische lidmaatschap zou hij beschouwd hebben als “een cadeautje” voor de komende presidentsverkiezingen, waarvoor hij zich als kandidaat heeft opgeworpen. Een weigering zou de Russen slechts sterken in hun anti-westerse gevoelens.

Vooral de lidstaten van de Europese Unie zijn bang Rusland van zich te vervreemden. Het lidmaatschap van de Raad van Europa is het maximaal haalbare. Toetreding tot veel belangrijker organisaties als de EU en de Navo is uitgesloten - als Rusland dat al zou willen. In een officieel document van de Raad van Europa staat: “Rusland voldoet niet aan alle normen. Maar integratie is beter dan isolatie, samenwerking beter dan confrontatie.” Die opvatting bleken veel parlementariërs te delen.

De verwachte toetreding van Rusland schept wellicht grote praktische problemen. Burgers van de aangesloten landen kunnen met klachten bij rechters in Straatsburg terecht, als ze in eigen land 'uitgeprocedeerd' zijn. Sombere waarnemers voorspellen dat een speciale rechtbank-in-wording straks overspoeld wordt met zaken van ontevreden Russen.

Sceptici menen dat de Raad van Europa al 'uitgehold' is door de toetreding van Midden-en Oosteuropese staten . Zo heeft Nederland een paar jaar geleden slechts mokkend ingestemd met de toetreding van Roemenië, dat het met de rechten van minderheden niet zo nauw neemt. Volgens diplomaten heeft die toetreding een precedent geschapen, waarvan nu Rusland lijkt te profiteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden