Park zucht onder festivaldruk

Festival Appelsap, vorig jaar, in het Amsterdamse Flevopark. Ook dit jaar lijkt het park het decor te zijn van het festival. "15.000 man horen niet in een park met natuurwaarde." Beeld Amaury Miller

De parken en natuurgebieden in en om Amsterdam zijn populair bij organisatoren van muziek- en dancefestivals. Dat stuit op verzet. Want kan de beschermde lepelaar bij de Sloterplas nog wel onbezorgd broeden?

Ontspannen feestgangers zitten tegen een boom of dobberen op een vlot. De zon schijnt door het prille bladerdek. Mooie sfeerbeelden op internet moeten potentiële festivalgangers verleiden tot het kopen van een kaartje voor festival Park am See. "Een warme gloed verschijnt op de gezichten van velen", zegt een stem die veel weg heeft van de beroemde Britse bioloog David Attenborough. "Ook een andere soort die zich maandenlang verstopt heeft, ontwaakt. De mens bereid zich voor op het festivalseizoen. De stemming stijgt."

De stemming mag stijgen, de sfeer is ook gespannen. Het Amsterdamse stadsdeel Nieuw-West weigerde vorige maand de omgevingsvergunning van het festival dat op 21 mei in natuurgebied De Oeverlanden los zou gaan. De rechter kwam eraan te pas en stelde de gemeente donderdag in het gelijk. De organisatie van Park am See heeft nog een week om een nieuwe locatie te regelen.

Het tekent de strijd om het groen die zich concentreert rondom Amsterdam, waar ruim driehonderd festivals per jaar plaatsvinden. Organisatoren hebben een scherp oog voor idyllische locaties. De Gaasperplas, de Sloterplas, het Amsterdamse Bos en, sinds kort, ook het Flevopark en de Oudekerkerplas; vrijwel geen park blijft de harde beats bespaard.

Tot ongenoegen van omwonenden en belangenclubs. Veel van die gebieden zijn bovendien onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland. Zoals de Sloterplas, waar beschermde vogelsoorten als de lepelaar broeden.

Op facebookpagina's als 'Stop mega-events Oudekerkerplas' en 'Stop de festivalisering van parken' uiten tegenstanders hun ongenoegen. Liefhebbers van festivals starten op hun beurt een online-petitie als 'Ik ben een Amsterdammer en ik ben voor festivals' - in twee weken tijd al zevenduizend keer ondertekend.

Natuurwaarde
Ook de 15.000 man die een kaartje kochten voor het hiphopfestival Appelsap, zaten vorig jaar augustus tot de laatste week in onzekerheid. De Vereniging Vrienden van het Flevopark diende een bezwaar in tegen de vergunning. Omdat die pas na het evenement werd behandeld, zag de vereniging zich genoodzaakt tot een gang naar de rechter.

Die stelde hen in het ongelijk, omdat potentiële schade niet voldoende was aangetoond. Het festival week eenmalig uit vanwege de renovatie van het Oosterpark. Toch lijkt het Flevopark ook dit jaar het decor te zijn van Appelsap. Iets waar voorzitter én bioloog Goos van der Sijde van Vrienden van het Flevopark al voor vreesde. "Ik hou van een feestje, maar 15.000 man horen niet in een park met zoveel natuurwaarde", vindt hij.

Om deze onzekerheid in de toekomst te voorkomen dienden D66, VVD en SP het initiatiefvoorstel 'duurzame festivals' in bij de Amsterdamse gemeenteraad. Voor elk park moet bekeken worden hoe vaak er kan worden gefeest. D66-raadslid Marijn Bosman: "Er is veel onrust en onduidelijkheid voor omwonenden en organisatoren. Daaraan maken we zo een einde". Met investeringen in bijvoorbeeld waterleidingen en elektriciteit, ter vervanging van dieselaggregaten, kan de druk op parken afnemen.

Mysteryland. Beeld anp

Ecoscan
Van der Sijde noemt het plan een fopspeen, waardoor de deur voor festivals juist wagenwijd open komt te staan. "Een groot festival is nooit duurzaam." Ook hecht hij weinig waarde aan de ecoscan die organisatoren verplicht moeten laten uitvoeren vanwege de Flora- en Faunawet. Ecologen inventariseren dan de beschermde plantensoorten, waar vervolgens een hekje omheen geplaatst kan worden. "Ik heb met die jongens meegelopen, ze doen echt hun best. Maar het zijn commerciële bedrijven, dus bij een negatief advies kunnen ze het de volgende keer vergeten."

Belangenclubs wijzen verder op de kwetsbare veengronden met een hoog grondwaterpeil. Van der Sijde: "Iemand van onze vereniging is vorig jaar gaan kijken en zette een bekertje water op de grond. Het water was gewoon aan het schudden door de dansende mensenmassa. Ik moet toegeven, de schade viel mee achteraf, maar het was ook erg droog weer."

Volgens bodemkundige Gert Peek van de Wageningen Universiteit is veengrond 'de slechtst mogelijk plek' voor een festival. "Veen is niets meer dan plantenresten en water. Als die bodem inklinkt door alle gewicht, kan het water niet meer wegstromen en ontstaan er plassen. Afwateringsbuizen aanleggen onder de grond of ophogen met zand, zoals vaak wordt gedaan, helpt maar ten dele."

Tekst loopt door onder foto.

Het bevrijdingsfestival in Haarlem. Beeld anp

Natuur bij de recreant
Stadsecoloog Martin Melchers is ook kritisch. "In augustus valt de schade reuze mee, maar in het voorjaar moet je sowieso geen festivals willen vanwege het broedseizoen", stelt hij. Hij noemt het afschuwelijk dat de gemeente ruim baan maakt voor de feestgangers. "Parken zijn er voor rust en ontspanning, en dan gaan ze daar die klereherie maken. Je moet gewoon een paar festivalterreinen inrichten en die zo inrichten dat de natuur daar niet wil komen. Als de jeugd pilletjes op heeft, vinden ze toch alles prachtig."

Daar denken de organisatoren anders over. "Het gaat erom de natuur bij de recreant te brengen, dan ga je niet op een parkeerplaats staan dansen", zegt Daniel van Drunen van Park am See. Hij verwijst naar parken met een duidelijke groenbeheerder, zoals Groengebied Amstelland. Dat beheert een aantal terreinen rondom Amsterdam en staat open voor festivals.

"Eerder werkten wij ook goed samen met Staatsbosbeheer. Het brengt ook geld in het laatje", zegt Van Drunen. Die inkomsten lopen op tot anderhalf euro per bezoeker, in het geval van Park am See in totaal 6.000 euro. Een koopje vergeleken met concertzalen, die snel tienduizenden euro's voor een avond vragen.

Maar volgens stadsecoloog Melchers moet je niet willen verdienen aan natuur. Als het dan toch gebeurt, kun je beter van de nood een deugd maken. "Zo hebben we voor elkaar gekregen dat een festival uitweek van het Amsterdamse Bos naar een voormalig vliegveldje", zegt Melchers. Van de inkomsten die dat opleverde, is een corridor met moeras en riet aangelegd voor ringslangen. "Daar zijn nu eieren gevonden. Dat is toch mooi meegenomen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden