Parijs zal racisme straffen, maar staat religiekritiek toe

Regering in actie tegen vreemdelingenhaat. Aantal meldingen van antisemitisme stijgt hard.

De Franse regering gaat harder optreden tegen racisme. Premier Manuel Valls presenteerde gisteren een plan tegen de 'onverdraaglijke toename' van vreemdelingenhaat. Maar hij zal nooit iemand van 'islamofobie' willen beschuldigen.

Valls hoopt racisme met een serie van veertig juridische en pedagogische maatregelen te bestrijden. Aanleiding voor het offensief zijn de aanslagen van januari op het satirische blad Charlie Hebdo en een Joodse supermarkt. Die werden door een aanzienlijk aantal Franse moslims met instemming begroet. Tegelijk nam het aantal wandaden tegen zowel moslims als Joden toe.

Het 'Observatorium van de Islamofobie' telde alleen in de eerste twee weken na de aanslagen bijna net zoveel incidenten (128) als in heel 2014 (133). Volgens de Joodse koepelorganisatie Crif steeg het aantal antisemitische daden tussen 2013 en 2014 van 105 naar 241. Hierbij moet worden aangetekend dat Frankrijk veel meer moslims - naar schatting zes miljoen - dan Joden telt. Het aantal Joden wordt geschat op 500.000 à 600.000.

Valls zal racisme op internet niet langer onbestraft laten, waarschuwde hij. Een speciale eenheid moet zich gaan bezighouden met de vervolging van haatzaaiers. Wie verantwoordelijk is voor de inhoud van websites is voortaan verplicht om in Frankrijk een juridisch aanspreekpunt te hebben, als het aan Valls ligt.

Het onderwijs zal meer doen om het probleem bij de wortel aan te pakken, belooft Valls. Onwetendheid bij leerlingen wil hij te lijf gaan met bezoeken aan monumenten en andere herdenkingsplaatsen die getuigen van het resultaat van vreemdelingenhaat. Sportclubs krijgen 'racisme-ambassadeurs' en leden kunnen ontsporingen melden bij een speciaal telefoonnummer.

Bij geweldsmisdrijven waarbij vreemdelingen- of Jodenhaat in het spel is, zal racisme voortaan aangemerkt worden als een verzwarende omstandigheid, aldus Valls. Al eerder aangekondigd was de verhuizing van racisme van het mediarecht naar het strafrecht: op die manier zijn de procedures korter en vallen de straffen waarschijnlijk hoger uit.

Het geld dat voor het plan beschikbaar is, 100 miljoen euro, zal vooral gaan naar een communicatiecampagne en enkele lokale activiteiten.

Voor de presentatie had Valls de Parijse voorstad Créteil gekozen. Niet toevallig, omdat Créteil in december vorig jaar het toneel was van een veelbesproken antisemitische misdaad. Een Joods paar werd thuis werd gegijzeld en beroofd, de vrouw verkracht.

De vrees bestaat dat een strengere aanpak van racisme ten koste kan gaan van de vrijheid van meningsuiting die door Charlie Hebdo altijd is verdedigd.

Juist deze week verscheen een pamflet van de vermoorde Charlie-hoofdredacteur Charb, waarin deze zich verweert tegen het verwijt dat hij kreeg dat zijn blad moslims stigmatiseerde. Kritiek op een religie mag in naam van bestrijding van discriminatie niet worden gesmoord, zo luidt de postume hartenkreet van Charb.

Valls is vast van plan die vrijheid te beschermen, zo blijk uit zijn woordkeus. De premier sprak niet over 'islamofobie' maar over moslimhaat. Valls is een verklaard tegenstander van de term islamofobie, die in zijn ogen een wapen is van islamisten die proberen kritiek op de islam gelijk te stellen aan racisme. In deze redenering volgt de premier onder anderen de Britse schrijver Salman Rushdie en de Franse essayist Pascal Bruckner.

undefined

Negertaart mag weer

Pâtissier Yannick Tavolaro in het zuidelijke Grasse verkoopt ze al vijftien jaar: taartjes in de vorm van naakte figuren van donkere chocola met dikke lippen en grote geslachtsdelen. Dieux en Déesses noemt hij ze, goden en godinnen. Niets racistisch aan vindt hij zelf, maar een verontwaardigde klant oordeelde anders. Zij waarschuwde de antiracisme-organisatie Cran die de burgemeester vroeg in te grijpen. Toen dat zonder gevolg bleef stapte de Cran naar de rechter in Nice. De rechter oordeelde dat Tavolaro niet de bedoeling had iemand te kwetsen en dat hij zijn gebakjes mag maken en verkopen. Als hij ze maar wel uit de etalage laat, omdat zijn lekkernijen kwetsend kunnen zijn, met name voor personen van Afrikaanse afkomst. Tavolaro liet het er niet bij zitten en kreeg gisteren gelijk van de Raad van State vanwege een vormkwestie. Volgens de raad heeft de burgemeester met zijn weigering 'geen fundamentele vrijheden geweld aangedaan'. Ook al kunnen deze 'koloniale karikaturen' schokkend overkomen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden