Parijs moet grenscontrole uitleggen

Italiaanse visa niet strijdig met Schengen Alle bombarie is vooral partijpolitiek

Mogelijk zit niet Italië, maar Frankrijk fout met de toepassing van de Europese regels, ondanks de Europese verontwaardiging over de verstekking van verblijfspapieren door Italië aan Tunesische arbeidsmigranten. Frankrijk heeft in het weekend bij de Italiaans-Franse grens treinen tegengehouden en daar systematische identiteitscontroles gehouden. De actie volgde op weken van intensieve grenscontroles waarbij Tunesiërs werden teruggestuurd naar Italië. Zulke systematische controles zijn niet in de haak volgens Schengenafspraken. Frankrijk heeft gisteren de Europese Commissie een brief beloofd waarin het uitlegt hoe de controles plaatsvinden.

Ook de Nederlandse minister van immigratie Gerd Leers heeft de vreemdelingenpolitie opdracht gegeven streng op Tunesische vluchtelingen te controleren. Voldoen ze niet aan de criteria dan moeten ze worden teruggestuurd naar Italie.

Italië kreeg de afgelopen twee maanden te maken met naar schatting 25.000 vluchtelingen uit Tunesië. De meesten zijn jongemannen op zoek naar werk in Europa. Italië heeft op 5 april een overeenkomst met Tunesië gesloten dat dit land de economische vluchtelingen terugneemt. Maar de overeenkomst geldt voor de nieuwe gevallen, niet voor de mensen die vóór 5 april aankwamen. Italië vond dat Europa Italië in de steek liet met de opvang en besloot deze mannen een tijdelijke verblijfsstatus te geven. Daarmee zette Italië de Schengenlanden voor het blok. Omdat binnen het Schengengebied vrij gereisd kan worden, kunnen deze Tunesiërs gemakkelijk naar een van de andere 26 Schengenlanden reizen. Frankrijk en andere Europese landen zijn bezorgd dat de Tunesiërs daar in de illegaliteit verdwijnen.

Zo'n vertrek uit Italië was precies waar Rome op uit was. De minister van binnenlandse zaken Roberto Maroni schreeuwt al weken moord en brand dat het land door buitenlanders overspoeld raakt.

De andere Europese landen hebben dat proberen te relativeren: 25.000 vluchtelingen op een bevolking van 60 miljoen inwoners is goed te doen. Bovendien ontvangt Italië veel EU-geld om de problemen het hoofd te bieden. Maar voor de Italiaanse regering wogen binnenlandse politieke overwegingen zwaarder dan de Italiaanse positie in de EU.

Frankrijk voelde de bui al hangen en treedt streng tegen de Tunesiërs op. Ook hier spelen partijpolitieke overwegingen een rol. De Franse president Sarkozy ziet zich, met volgend jaar verkiezingen en een razend populaire nieuwe voorzitster van het rechtse Front National als concurrent, genoodzaakt een stevig anti-immigrantenbeleid te voeren. Front Nationalvoorzitster Marine Le Pen zelf bracht op 14 maart al een bezoek aan het Italiaanse eiland Lampedusa, waar de Tunesiërs toen massaal aankwamen. Zo kon ze haar afschuw uiten over de komst van zoveel vluchtelingen naar Europa.

De opmerkingen van de Nederlandse minister van immigratie Leers kunnen ook al bezien worden in het licht van de regerings- en gedoogafspraken dat kordaat tegen immigranten wordt opgetreden. In de praktijk valt niet te verwachten dat er veel Tunesiërs naar Nederland komen. Die zullen vanwege de taal behalve voor Frankrijk vooral belangstelling hebben voor de Franstalige delen van België en Zwitserland.

Ondanks alles lijkt het erop dat Italië geen regels heeft overtreden. Aan het verstrekken van een 'Schengenvisum' moet een onderzoek voorafgaan. Met een dergelijk visum mogen mensen negentig dagen in het Schengengebied verblijven, mits zij in het bezit zijn van een paspoort, voldoende geld hebben om gedurende die negentig dagen in eigen onderhoud te voorzien, een duidelijk reisdoel hebben en geen gevaar vormen voor de openbare orde. Maar zulke Schengenvisa heeft Italië nu naar het schijnt niet afgegeven. Het gaat om een tijdelijke verblijfsstatus.

Ieder land mag volgens 'Schengen' zelf bekijken aan wie het verblijfspapieren verstrekt. Al was de achterliggende gedachte van die afspraken natuurlijk nooit dat zulke verblijfsvergunningen worden afgegeven om daarmee buurlanden dwars te zitten.

"Schengen is een systeem dat is gebaseerd op vertrouwen", zei gisteren een woordvoerder van de Europese Commissie. Meer nog dan de precieze toepasbaarheid van regels, wordt dat vertrouwen nu op de proef gesteld.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden