Weblog

'Parijs is prachtige bevestiging van wat toch al zal gebeuren'

Zonnepanelen: het begon een paar jaar geleden heel bescheiden. De komende tien jaar volgt een explosie, als Stanford-professor Seba. Beeld Vincent Dekker
Zonnepanelen: het begon een paar jaar geleden heel bescheiden. De komende tien jaar volgt een explosie, als Stanford-professor Seba.Beeld Vincent Dekker

De klimaatconferentie in Parijs heeft een prachtig resultaat opgeleverd. Zelfs het streven naar maximaal 1,5 graad opwarming, tot voor kort een utopie, staat in de stukken. Maar ook zonder Parijs zou die 1,5 graad wel worden gehaald, denken sommigen. Duurzame energie wordt gewoon ontzettend goedkoop.

Vincent Dekker

Laat ik er maar eerlijk voor uitkomen: ook ik had vooraf niet durven dromen van wat er in Parijs is bereikt. 195 landen die het ergens over eens worden, is op zich al uniek. En waar ze het over eens zijn, is op zich geen kleurloos vodje papier maar een akkoord met consequenties.

Je zou kunnen zeggen dat die 195 landen niet langer om de noodzaak van ingrijpen heen konden. Ze moesten wel tekenen om een ontsporend klimaat te kunnen voorkomen.

Kelderende kosten van duurzame energie
Die visie bevat wellicht waarheid. Maar er zijn ook andere verklaringen voor het ongekende succes. Zoals die van Tony Seba, lector in onder meer Schone Energie aan de Stanford Universiteit in de VS. Volgens Seba doet de uitkomst van de klimaatconferentie er eigenlijk niet zo veel toe. De razendsnel dalende prijzen van schone energie en aanverwante technieken zorgen er hoe dan ook voor dat tegen 2030 kolen, olie en gas geen rol van betekenis meer spelen.

Volg je Seba's analyse dan is in Parijs tot de onderhandelaars doorgedrongen dat de wereld heel snel de groene kant opgaat. Dan kun je als politicus nog in het oude denken blijven hangen en jezelf binnen een paar jaar belachelijk maken. Of je kunt de nieuwe werkelijkheid omarmen en een deel van het succes op het conto van jouw visionaire besluiten gezet krijgen. De keuze lijkt dan simpel.

Daadkracht
Voor alle duidelijkheid, Seba gaf zijn visie over kelderende prijzen vorig jaar al ten beste, en ook in Parijs, maar nog voor het slotakkoord. Dus de vorige alinea over het doortastend handelen van politici en hun motieven, komt niet van hem maar van mij. En om misverstanden te voorkomen: ik verwijt die politici niets, ik juich hun daden juist heel erg toe. Maar de visie van Seba helpt wellicht wel om de plotselinge daadkracht van leiders wereldwijd te verklaren.

Volgens Seba heeft de fossiele wereld zijn eigen denken te weinig weten te overstijgen. Het ontwikkelen van energie, of het nu olievelden betreft of kerncentrales, is een langdurig proces van vele kleine stapjes die uiteindelijk wel extra olie of stroom opleveren, maar tegen vergelijkbare of hogere kosten. Iets van revolutie komt in zo'n wereld niet voor.

Exponentiële ontwikkeling
Bij duurzame energie, en vooral zonne-energie, is niet sprake van zo'n 'lineair' proces, maar van een exponentiële ontwikkeling. Na een ogenschijnlijk moeizaam begin schiet dan plotseling de hoeveelheid energie de hoogte in en de prijs de diepte in.

Wat nu gaande is, lijkt op eerdere transformaties. Zestig jaar geleden maakten we films. Daar was zilver voor nodig. Toen de zilverprijs steeg, gingen filmfabrikanten (de oude industrie) dat hamsteren. Maar een nieuwe industrie bedacht de videorecorder, en het duurde niet lang of de film verdween in het museum. Idem dito met de foto. De digitalisering stelde eerst niet veel voor. De beeldkwaliteit was matig. Maar elk jaar werd de digitale foto twee keer zo scherp en twee keer zo goedkoop. Het lot van het fotorolletje kennen we allemaal.

De moeilijkste 1 procent
Volgens Seba staan we nu op het omslagpunt. Na een serie verdubbelingen van geïnstalleerde zonnepanelen krijgen we nu ongeveer 1 procent van onze stroom uit zonne-energie. Dat lijkt weinig, 'maar bedenk dat de eerste 1 procent het moeilijkste deel is', aldus de Stanford-man. Met nog slechst zeven verdubbelingen zit je al op 100 procent.

Uit de markt geprijsd
De komende jaren lijkt die verdubbeling er bij zonne-energie nog wel in te zitten. En door nieuwe technieken enerzijds en schaalgrootte bij de productie anderzijds, dalen ondertussen de prijzen in sneltreinvaart. Dat vliegwiel is niet meer te stoppen, meent Seba. De fossiele industrie verdwijnt niet onder politieke druk, maar gewoon omdat ze uit de markt wordt geprijsd.

Ben ik te optimistisch? Het wordt me geregeld verweten, en er zal een kern van waarheid in zitten. Maar ik vind het momenteel, zeker door mensen als Tony Seba, erg moeilijk om pessimistisch te zijn...

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden