Parijs en Washington zitten ditmaal wel op één lijn over Syrië

De Franse president Emmanuel Macron (L) tijdens een ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump vorig jaar september in New York.Beeld AFP

De Franse en Amerikaanse regering dreigen de Syrische president Assad met een strafexpeditie nu de ‘rode lijn’ is overschreden.

De Franse premier Édouard Philippe zei vandaag tijdens het vragenuurtje in het parlement niet een keer letterlijk dat Damascus chemische wapens heeft gebruikt. Maar dat Assad zich zaterdag in het rebellenbolwerk Douma niets heeft aangetrokken van de rode lijn waar president Macron vorig jaar over repte, daar twijfelt Parijs geen moment aan.

“Deze aanval”, aldus Philippe, “toont dat het regime, dat de burgerbevolking uithongert, helemaal nergens voor terugschrikt. Wie chemische wapens gebruikt, laat zien wie hij is.” Nadat hij een lange stilte liet vallen om de ernst van het moment te onderstrepen zei Philippe: “Hetzelfde geldt voor onze reactie hierop. Zonder stevig antwoord is elke buitenlandpolitiek ongeloofwaardig geworden.”

Hiermee verwees Philippe naar een soortgelijke crisis in 2013, toen Assad vrijuit ging. De toenmalige president François Hollande stond, nadat hij had gezegd dat een tegenaanval aanstaande was, uiteindelijk alleen. Zijn collega’s Obama en Cameron bleken niet bereid Assad aan te vallen.

Optreden

Nu ziet het er anders uit. Parijs en Washington zitten op één lijn, Macron en Trump hadden de afgelopen dagen verschillende keren contact over de kwestie. Trump heeft een reis naar Peru, waar een top van de Amerika’s plaatsvindt, afgezegd om de situatie te volgen.

Toch blijft het probleem van rode lijnen dat men moet optreden als ze worden overschreden. Of het inderdaad ook echt komt van een luchtaanval van de Amerikanen en Fransen, met eventuele steun van de Britten en Arabische landen maar zonder mandaat van de Verenigde Naties, blijft onzeker.

Een probleem is dat de toestand in Syrië veel ingewikkelder is geworden sinds 2013. Nu zijn behalve Rusland ook Turkije en Iran militair bij het conflict betrokken. De Russen controleren delen van het land met afweergeschut en vliegtuigen. Dat maakt een aanval die meer dan politieke betekenis heeft waarschijnlijk niet mogelijk voor de Fransen en Amerikanen. Een eerdere aanval van Trump, in april 2017, had ook geen noemenswaardige gevolgen.

Trump en Macron zullen hoe dan ook ‘iets’ willen doen. Macron heeft er meermalen op gewezen dat hij het meent. Tijdens het bezoek van de Russische president Poetin mei vorig jaar aan Parijs waarschuwde hij nog dat op het gebruik van chemische wapens in Syrië repressailes zullen volgen. Hij herhaalde dit hierna nog enkele keren: “Als je rode lijnen trekt die niet worden gerespecteerd, sta je te boek als zwak”, zei hij bijvoorbeeld een maand later.

Lees ook: Waarom vinden we chemische wapens zoveel erger dan kogels?

Terwijl in Syrië honderdduizenden burgers zijn omgekomen door kogels, mortieren en luchtaanvallen, is de dood van tientallen burgers door chemische wapens genoeg reden om wel in te grijpen. Hoe komt dit?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden